De fractura furcule 148TractatusIII
Et cautela ē vt ītromittat̉ ī vtraſqꝫ naresſil̓: ſꝫ n̄ ſit nocumētū niſi ī latē vno. Et qn̄qꝫ pōit̉ liciniū ī latꝰ vnū vſqꝫ quo eiꝰ vltīatio ꝑuēit ad ꝯfirmatiōeꝫ ⁊ reſtauratōeꝫ.Et nō cōpōat̉ ſuꝑ naſū ligamētū: quoniāfacit ip̄ꝫ latū niſi ſit illic eminētia magna⁊ timeatur ẜm eam deſcenſio.¶ Pōit curā: ⁊ pͥª pōit curā qn̄ naſus frāgit̉ ī ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ. 2º pōit curā qn̄ frāgit̉ ī ꝑtibꝰ īferioribꝰ. 2ª ibi. Cū āt accidit ī ꝑtibꝰ. Dic̄ ſic d̓ pª ꝑte ꝙ oꝫ vt feſtīet̉ reſtauratio naſi ī die pͥº ⁊ nō ꝑtrāſeat d̓cimū. Et ſcias ꝙ qn̄ fractura naſi fit ī ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ magꝭ ꝯueniēs ⁊ rectiꝰ regimē ī ea ēvt ſumat̉ filus d̓cēt̓ ſcūs: ⁊ ītromittat̉ cū facilitate ī naſuꝫvſqꝫ ad alchaiaſeꝫ .i. ad ꝑtes vbi ſit odoratᵈ ⁊ teneat hūc filuꝫ cū manu ſua ⁊ cū manu altera eqͥt naſū qͦuſqꝫ eqͥt̉. Deinde ſubtiliet̉ medicꝰ ītromittēdo liciniū ꝯſeruās naſuꝫ īfigura ſua. Et meliꝰ ꝗdē ē vt iſtd̓ liciniū fiat ex līo. ⁊ maiorcautela ē vt liciniū ītromittat̉ in ābas nares: dato ꝙ leſioſit tm̄ ī vna nare: ⁊ pōit̉ qn̄qꝫ liciniū ī latere vno quouſqꝫꝑuenit ꝯfirmatio ⁊ reſtauratio cōpleta. Et ſubdit ꝙ n̄ dꝫpōi ligamētū qm̄ facit naſū latū niſi eēt ml̓tū magna eminētia: ⁊ retineat̉ naſus ẜm eūdē ſenſum. Deīde cū dicit.¶ Cūat accit ī ꝑtibꝰ īferioribꝰ: tūc pol̓e ēvt eqͥt̉ cū duobꝰ digitis duaꝝ manuuꝫ ſicut duobꝰ īdicibꝰ aūt duobꝰ auricularibꝰEt qn̄ accit ī hac diſpōne apa: tūt vnguētū diaꝗ lō ē bonū valde: qm̄ ſedat ap̄a ⁊ cōſeruat iteꝝ figurā equatōis ⁊ ꝯfortat: ſil̓rmedicamē fcūm cū aceto ⁊ oleo ⁊ ſil̓ia ⁊mīuto turis ſuꝑ qd̓ pl̓uerizēt̉ cinis: ⁊ empl̓et̉ cū eo. Et qn̄ fractura ē attritio aꝑtatūc nō ē pol̓e vt redeat cū ea ad rectificatione niſi poſtqͣꝫ findit̉ ⁊ extrahit̉ ꝯmīutio oſſiū ⁊ cū ſutura eiꝰ: ⁊ puluerizēt̓ d̓ſuꝑpulueres. Et qn̄ accidut īclinatio ⁊ ſeꝑatio cartilagis tūc eqͣ ea violēt̉: din̄ liga eāligatura ꝯſeruāte ea ſuꝑ illd̓ ⁊ ē vt ponasligamētū exteſū ex latitudīe ceruicij ſuꝑqua ē īclīatio ex eis ꝗbꝰ ſit ſacile hoc ligamētu: ⁊ bonū ē vt ſumas marginē pannifortꝭ: aut corrigiam cui ſit latitudo digitivni ⁊ leni vnā extreitatū eiꝰ cū glutīo piſciū: ⁊ glutio corij vaccī: aut cū gūma autcū reliꝗs glutīatōeꝫ faciētibꝰ: ⁊ īuiſca ipſā ſuꝑ extreitatē naſi ex latere ſuꝑ qd̓ ē inclīatio dōec exiccet̉ ſuꝑ ip̄ꝫ ⁊ reducat̉ naſus ad ſitū ſuū cū violētia: d̓in̄ extēde illācorrigiā: aut pānū dōec eqͦt̉ cū eo ⁊ īclinaip̄ꝫ ad latꝰ diuerſū īclīationi prīe ⁊ reſtaura ip̄ꝫ ſuꝑ collū ⁊ liga ip̄ꝫ ligamēto tenente ip̄ꝫ ẜm illā formā ⁊ emplaſtra cum emplaſtris que ſunt neceſſaria.
¶ Pōit curā qn̄ naſus frāgit̉ ī ꝑtibꝰ īferioribus: ⁊ dicit ſic:ꝙ cū fractura accit ī ꝑtibꝰ īferioribꝰ naͣſi: tūc pol̓e ē vt eqͥtur fractura iſta cū duobꝰ digitis ſic̄ cū duobꝰ idicibꝰ autcū duobꝰ auricl̓aribꝰ. Et ſubdit ꝙ qn̄ ī hac diſpōne accitap̄a: tūc vnguētū diaꝗlō ē bonū: qm̄ ſedat ap̄a ⁊ conſeruatfigurā eqͣtiōis ⁊ ꝯfortat ⁊ pōit alia medicamīa q̄ ēt ſūt bona ⁊ ſūt nota. Et ſubdit ꝙ qn̄ ī fractura accit attritio māifeſta: tūc nō ē pol̓e vt redoleat cū iſta fractura naſus ad reſtauratiōeꝫ naſi poſtqͣꝫ ſcīdit̉ ⁊ extrahit̉ cōminutio oſſiū:⁊ conſutura eiꝰ. Et puluerizet deſuꝑ pulueres ꝯueniētes⁊ qn̄ accit ī naſo īclinatio ⁊ ſeꝑatio cartilagīs: tūc eqͣ iſtaꝫſeꝑationē violēter. Deīde liga cū ligatura ꝯſeruāte eā reſtauratōeꝫ ẜꝫ ꝙ ē ꝯuēiēs ⁊ ē tal̓ ligatura vt pōas ligamentū ⁊ ſumas marginē pāni fortis aut corrigiā cui ſit latitudo vniꝰ digiti. Et line vnā extrēitatē eiꝰ cū glutino piſciūaut cū alijs glutinātibꝰ: ⁊ īuiſca iſtū pānū ſuꝑ extreitateꝫnaſi ex latere ſuꝑ qd̓ ē īclinatio dōec exiccet̉ ⁊ reducat̉ naſus ad ſcitū ſuū cū violētia: ⁊ extēde corrigiā illā aut pannū dōec eqͥt̉ cū eo ⁊ empl̓a cū empl̓is neceſſarijs.¶ De fractura furcule.Cap̄.Urcula frangit̉: aut ꝓpter pōdusdelatū: aut ꝓpter caſu magnū: autꝓpter ꝑcuſſionē vehementem.¶ Poſito ca. de fractura naͣſi: pōit cap̄. de fractura furcule⁊ duo facit: qꝛ pͥmo p̄mittit. 2º ponit curā. 2ª ibi. Ampliusfurcule reſtauratio. Dicit ſic de pͥma ꝑte ꝙ furcula frangitur aut ꝓpter pōdus dilatum aūt ꝓpter curſū magnuꝫaūt ꝓpter percuſſionē vehemētē. Deinde cum dicit.¶ Ampliꝰ furcl̓e reſtauratio ſit difficil̓ etīdiget ſubtiliatōe. Dixerūt ī r̄ſtauratiōeeiꝰ: ſi ꝯtrahit̉ ꝓpe caſſū erit d̓ſcēſio capitꝭadiutorij īferi minꝰ. inꝗt. Et qn̄ ꝯtrahit̉furcl̓a ī duas medietates: tc̄ fac ſedē infirmū ſuꝑ ſedē ⁊ teneat mīſter adiutoriū inquo ē furcl̓a fracta ⁊ extēdat ip̄ꝫ ad exteriora ⁊ ad ſuꝑiora iteꝝ ⁊ extendat mīſteriteꝝ ceruice ⁊ hūeꝝ īclīatū cū qͣꝫtitate q̄ē necīa. Et eqͥt medicª cū digitis ſuis illd̓qd̓ ē eminēs īpellēs ip̄ꝫ ⁊ qd̓ ē ꝯcauū cōmoueat an̄ ⁊ retro ⁊ extrahat ip̄ꝫ. Et ſi indiget ī illo extēſiōe pl̓ima pōat ſub titillico pilā magnā d̓ pil̓ ⁊ eleuet cubitū dōecapproxīet ip̄ꝫ coſtꝭ: qm̄ extēdet̉ ẜꝫ ꝙ vult⁊ ſi īcidit̉ extrēitas furcule ad īteriora frāgēdo: aut n̄ obedit cū attractōe medici ⁊n̄ ſuſpēdit̉ qm̄ ē ad ꝓfūdū pl̓imū: te ꝓſterne īfirmū ſuꝑ colluꝫ ſuū ⁊ pōe ſub hūeropuluiar gibboſū ⁊ d̓mergē hūeꝝ eiꝰ īferius donec eleuet̉ ad os furcule: din̄ eqͣ ipſuꝫ ⁊ rectifica cū digito tuo ⁊ ſtringe.¶ Pōit curā ⁊. 2. fac̄: qꝛ pͥº facit hͦ. 2º on̄dit quō extremitateꝫfurcule nō frāgunt̉. 2ª ibi. Et extrēitas v̓o eiꝰ. Prīa ī duas: qꝛ pͥº Aui. fac̄ qd̓ dcm̄ ē. 2º docet curare qn̄ fruſtū aliqd̓ lederet. 2ª ibi. Qd̓ ſi īfirmꝰ īuenerit. Dicit ſic de pͥª ꝑte:ꝙ reſtauratio ſurcule ſit difficilis ⁊ īdiget ſubtiliatōe. Dixerūt .ſ. antiꝗ ī reſtauratiōe furcule ſi cōtrahit̉ ꝓpe caſſūſcꝫ pectoris erit deſcēſio capitis adiutorij minꝰ. Et qn̄ cōDinus ſuꝑ ſen ⁊c̄. Auic̄.