Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
148r
Einzelbild herunterladen
 

De fractura furcule 148TractatusIII

Et cautela ē vt ītromittat̉ ī vtraſqꝫ naresſil̓: ſꝫ ſit nocumētū niſi ī latē vno. Et qn̄qꝫ pōit̉ liciniū ī latꝰ vnū vſqꝫ quo eiꝰ vltīatio ꝑuēit ad ꝯfirmatiōeꝫ reſtauratōeꝫ.Et cōpōat̉ ſuꝑ naſū ligamētū: quoniāfacit ip̄ꝫ latū niſi ſit illic eminētia magna timeatur ẜm eam deſcenſio. Pōit curā: pͥª pōit curā qn̄ naſus frāgit̉ ī ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ. pōit curā qn̄ frāgit̉ ī ꝑtibꝰ īferioribꝰ. ibi. āt accidit ī ꝑtibꝰ. Dic̄ ſic ꝑte oꝫ vt feſtīet̉ reſtauratio naſi ī die pͥº ꝑtrāſeat d̓cimū. Et ſcias qn̄ fractura naſi fit ī ꝑtibꝰ ſuꝑioribꝰ magꝭ ꝯueniēs rectiꝰ regimē ī ea ēvt ſumat̉ filus d̓cēt̓ ſcūs: ītromittat̉ facilitate ī naſuꝫvſqꝫ ad alchaiaſeꝫ .i. ad ꝑtes vbi ſit odoratᵈ teneat hūc filuꝫ manu ſua manu altera eqͥt naſū qͦuſqꝫ eqͥt̉. Deinde ſubtiliet̉ medicꝰ ītromittēdo liciniū ꝯſeruās naſuꝫ īfigura ſua. Et meliꝰ ꝗdē ē vt iſtd̓ liciniū fiat ex līo. maiorcautela ē vt liciniū ītromittat̉ in ābas nares: dato leſioſit tm̄ ī vna nare: pōit̉ qn̄qꝫ liciniū ī latere vno quouſqꝫꝑuenit ꝯfirmatio reſtauratio cōpleta. Et ſubdit dꝫpōi ligamētū qm̄ facit naſū latū niſi eēt ml̓tū magna eminētia: retineat̉ naſus ẜm eūdē ſenſum. Deīde dicit. Cūat accit ī ꝑtibꝰ īferioribꝰ: tūc pol̓e ēvt eqͥt̉ duobꝰ digitis duaꝝ manuuꝫ ſicut duobꝰ īdicibꝰ aūt duobꝰ auricularibꝰEt qn̄ accit ī hac diſpōne apa: tūt vnguē diaꝗ ē bonū valde: qm̄ ſedat ap̄aſeruat iteꝝ figurā equatōis ꝯfortat: ſil̓rmedicamē fcūm aceto oleo ſil̓iamīuto turis ſuꝑ qd̓ pl̓uerizēt̉ cinis: empl̓et̉ eo. Et qn̄ fractura ē attritio aꝑtatūc ē pol̓e vt redeat ea ad rectificatione niſi poſtqͣꝫ findit̉ extrahit̉ ꝯmīutio oſſiū ſutura eiꝰ: puluerizēt̓ d̓ſuꝑpulueres. Et qn̄ accidut īclinatio ſeꝑatio cartilagis tūc eqͣ ea violēt̉: din̄ ligaligatura ꝯſeruāte ea ſuꝑ illd̓ ē vt ponasligamētū exteſū ex latitudīe ceruicij ſuꝑqua ē īclīatio ex eis ꝗbꝰ ſit ſacile hoc ligamētu: bonū ē vt ſumas marginē pannifortꝭ: aut corrigiam cui ſit latitudo digitivni leni vnā extreitatū eiꝰ glutīo piſciū: glutio corij vaccī: aut gūma aut reliꝗs glutīatōeꝫ faciētibꝰ: īuiſca ipſā ſuꝑ extreitatē naſi ex latere ſuꝑ qd̓ ē inclīatio dōec exiccet̉ ſuꝑ ip̄ꝫ reducat̉ naſus ad ſitū ſuū violētia: d̓in̄ extēde illācorrigiā: aut pānū dōec eqͦt̉ eo īclinaip̄ꝫ ad latꝰ diuerſū īclīationi prīe reſtaura ip̄ꝫ ſuꝑ collū liga ip̄ꝫ ligamēto tenente ip̄ꝫ ẜm illā formā emplaſtra cum emplaſtris que ſunt neceſſaria.

Pōit curā qn̄ naſus frāgit̉ ī ꝑtibꝰ īferioribus: dicit ſic: fractura accit ī ꝑtibꝰ īferioribꝰ naͣſi: tūc pol̓e ē vt eqͥtur fractura iſta duobꝰ digitis ſic̄ duobꝰ idicibꝰ aut duobꝰ auricl̓aribꝰ. Et ſubdit qn̄ ī hac diſpōne accitap̄a: tūc vnguētū diaꝗlō ē bonū: qm̄ ſedat ap̄a conſeruatfigurā eqͣtiōis ꝯfortat pōit alia medicamīa ēt ſūt bona ſūt nota. Et ſubdit qn̄ ī fractura accit attritio māifeſta: tūc ē pol̓e vt redoleat iſta fractura naſus ad reſtauratiōeꝫ naſi poſtqͣꝫ ſcīdit̉ extrahit̉ cōminutio oſſiū: conſutura eiꝰ. Et puluerizet deſuꝑ pulueres ꝯueniētes qn̄ accit ī naſo īclinatio ſeꝑatio cartilagīs: tūc eqͣ iſtaꝫſeꝑationē violēter. Deīde liga ligatura ꝯſeruāte reſtauratōeꝫ ẜꝫ ē ꝯuēiēs ē tal̓ ligatura vt pōas ligamen ſumas marginē pāni fortis aut corrigiā cui ſit latitudo vniꝰ digiti. Et line vnā extrēitatē eiꝰ glutino piſciūaut alijs glutinātibꝰ: īuiſca iſtū pānū ſuꝑ extreitateꝫnaſi ex latere ſuꝑ qd̓ ē īclinatio dōec exiccet̉ reducat̉ naſus ad ſcitū ſuū violētia: extēde corrigiā illā aut pan dōec eqͥt̉ eo empl̓a empl̓is neceſſarijs. De fractura furcule.Cap̄.Urcula frangit̉: aut ꝓpter pōdusdelatū: aut ꝓpter caſu magnū: autꝓpter ꝑcuſſionē vehementem. Poſito ca. de fractura naͣſi: pōit cap̄. de fractura furcule duo facit: qꝛ pͥmo p̄mittit. ponit curā. ibi. Ampliusfurcule reſtauratio. Dicit ſic de pͥma ꝑte furcula frangitur aut ꝓpter pōdus dilatum aūt ꝓpter curſū magnuꝫaūt ꝓpter percuſſionē vehemētē. Deinde cum dicit. Ampliꝰ furcl̓e reſtauratio ſit difficil̓ etīdiget ſubtiliatōe. Dixerūt ī r̄ſtauratiōeeiꝰ: ſi ꝯtrahit̉ ꝓpe caſſū erit d̓ſcēſio capitꝭadiutorij īferi minꝰ. inꝗt. Et qn̄ ꝯtrahit̉furcl̓a ī duas medietates: tc̄ fac ſedē infir ſuꝑ ſedē teneat mīſter adiutoriū inquo ē furcl̓a fracta extēdat ip̄ꝫ ad exteriora ad ſuꝑiora iteꝝ extendat mīſteriteꝝ ceruice hūeꝝ īclīatū qͣꝫtitateē necīa. Et eqͥt medicª digitis ſuis illd̓qd̓ ē eminēs īpellēs ip̄ꝫ qd̓ ē ꝯcauūmoueat an̄ retro extrahat ip̄ꝫ. Et ſi indiget ī illo extēſiōe pl̓ima pōat ſub titillico pilā magnā pil̓ eleuet cubitū dōecapproxīet ip̄ꝫ coſtꝭ: qm̄ extēdet̉ ẜꝫ vult ſi īcidit̉ extrēitas furcule ad īteriora frāgēdo: aut obedit attractōe medici ſuſpēdit̉ qm̄ ē ad ꝓfūdū pl̓imū: te ꝓſterne īfirmū ſuꝑ colluꝫ ſuū pōe ſub hūeropuluiar gibboſū d̓mergē hūeꝝ eiꝰ īferius donec eleuet̉ ad os furcule: din̄ eqͣ ipſuꝫ rectifica digito tuo ſtringe. Pōit curā. 2. fac̄: qꝛ pͥº facit. on̄dit quō extremitateꝫfurcule frāgunt̉. ibi. Et extrēitas v̓o eiꝰ. Prīa ī duas: qꝛ pͥº Aui. fac̄ qd̓ dcm̄ ē. docet curare qn̄ fruſtū aliqd̓ lederet. ibi. Qd̓ ſi īfirmꝰ īuenerit. Dicit ſic de pͥª ꝑte: reſtauratio ſurcule ſit difficilis īdiget ſubtiliatōe. Dixerūt .ſ. antiꝗ ī reſtauratiōe furcule ſi cōtrahit̉ ꝓpe caſſūſcꝫ pectoris erit deſcēſio capitis adiutorij minꝰ. Et qn̄Dinus ſuꝑ ſen ⁊c̄. Auic̄.