IIII.FenDe fractura mandi. ⁊ naſi

¶ Gentilis Florentini ſuꝑ ea parte tractatus tertij Fen ꝗnte: De fracturis quam dinus non expoſuit. Expō incipit.¶ De fractura mandibule.Cap̄.Nquit ſapiens cum mādibula inciditur ad interiora frangitur.¶ Suꝑiꝰ Aui. d̓termīauit de fractura cranei: inꝑte iſta d̓termiat d̓ fractura mādibule: ⁊. 2. facitqꝛ pͥº p̄mittit. 2º pōit. curā. 2ª ibi. Qm̄ ſi frāgit̉ mādibula:dic̄ ſic d̓ pͥmaꝑte. ꝙ ſapiēs dixit ꝙ cū mādibula īcidit̉ ad īteriora .i. īclinat̉ ad iteriora frāgit̉. ¶ Deinde cum dicit.¶ Qd̓ ſi frāgit̉ mādibl̓a d̓xtra tūc ītromitte īdicē ⁊ mediū manꝰ ſiniſtre ī os īfirmi:⁊ ſi frāgit̉ mādibl̓a ſiniſtra tō ītrōitte manꝰ d̓xtre ⁊ eleua cū eis marginē fractureexteriꝰ ⁊ īteriꝰ ⁊ oppō eas abas cū manualtera d̓ foris ⁊ eqͣ eā ⁊ cognoſces equationē eius ex equatione dētiū ꝗ ſunt in ea.¶ Pōit curā ⁊. 2. fac. qꝛ pͥº pōit curā qn̄ madibula frāgit̉ īvno loco. 2º pōit curā qn̄ mādibula frāgit̉ ī diuerſis locis2ª ibi. Si āt frāgit̉ mādibula. Dic̄ ſic d̓ pͥª ꝑte: ꝙ ſi mādibula dextra frāgit̉: tūc ītromitte digitū idice ⁊ mediū manꝰfiniſtre ī os īfirmi ⁊ reſtaura. Et ſi frangit̉ mādibula ſiniſtra: tūc ītromitte digitoꝫ manꝰ d̓xtre ⁊ eleua marginē fracture equādo ⁊ mouēdo iteriꝰ ⁊ exteriꝰ ⁊ cogſces eqͣtionēeiꝰ eqͣtiōe dētiū ꝗ ſūt in mādibula. ¶ Deinde cum dicit.¶ Si āt frāgat̉ mādibl̓a ī duobꝰ locis tūcextēde eā ī duo latera ẜꝫ oppōneꝫ mīſtroextēdēte eā: ⁊ mīſtro retinēte ip̄aꝫ: d̓ in̄ veniat medicꝰ ad equādū ip̄aꝫ ẜꝫ ꝙ diximꝰ⁊ liga dētes ꝑ torti ſūt ⁊ ſeꝑati ſt adīuicēSi āt accīat cū fractura vulnˡ aut fruſtuꝫtūc admīſtra ꝯſuturā ⁊ puluillos ⁊ medicinas īcarnatīas poſt reditōeꝫ ⁊ eqͣtione.¶ Pōit curā qn̄ madibla frāgit̉ ī duobꝰ lociꝫ: ⁊. 2. fac̄ qꝛ pͥºfac̄ hͦ. 2º docꝫ face̓ ligamētū. 2ª ibi. Inꝗt ⁊ ligamētū. diē ſicd̓ pͥª ꝑte: ꝙ ſi mādibl̓a frāgit̉ ī duobꝰ locis: tūc extēde mādibulā ī. 2. latera ⁊ medicꝰ eqͥt ip̄aꝫ ẜꝫ ꝙ diximꝰ ⁊ liga dētes ꝗ torti ſūt: ⁊ ſeꝑati ſūt adīuicē. Et ſubdit ꝙ ſi cū fractura accīat vulnꝰ aut fruſtū oſſis: tē admīſtra cōſuturā ⁊ puluillos ⁊ medicīas īcarnatīas pꝰ r̄ditōeꝫ ⁊ eqͣtōeꝫ. Dei. ⁊c̄.¶ Inꝗt: ligamētū eiꝰ ſit ẜꝫ hūc mōꝫ ponemedietatē vitte ſuꝑ nucha colli ⁊ vadantdue extrēitates a duobꝰ lateribꝰ ſuꝑ duasaures vſqꝫ ad extrēitatē mādibl̓e: d̓in̄ vadāt cū eis iteꝝ ad nuchā: dein̄ vſqꝫ ad locū ſub mādibula ſuꝑ duas maxillas vſqꝫad ſinciput vadēs ex eo iteꝝ vſqꝫ ad locūꝗ ē ſub nucha ⁊ ponat̉ ligamētū aliud ſuper fronteꝫ ⁊ in poſterioribus capitis ⁊ſtringatur tota inuolutio que inuoluta ē⁊ ponatur deſuper pannus lenis.¶ Docꝫ face̓ ligamētū: ⁊ dic̄ ſic ꝙ ligamētū ſit ẜꝫ hūc mōꝫnā pōit mediū vitte ſuꝑ nuchā colli: ⁊ vadāt due extrēitates ligamēti ſuꝑ duas aures vſqꝫ ad extrēitatē mādibule:deinde iterū vadāt ad nuchā: deinde iterū reuoluat̉: ⁊ fiat aliud ligamētum ſuꝑ frontē ⁊ tota inuolutio q̄ īuoluta

eſt ſtringat̉ ⁊ ponat̉ deſuper pānus lenis. Deinde cū dic̄.¶ Et ſi ſeꝑent̉ ābe mādibule ſil̓ ex extrēitatibꝰ eaꝝ tūc īcipiat̉ cū vtriſqꝫ māibuspaulatī: deīde opponāt̉ ⁊ ꝯiūgant̉ ⁊ cōſideret̉ ad cōpoſitōeꝫ dētiū ⁊ liga dialescū filo auri vt nō ſeꝑet̉ rectificatio ⁊ pōatur medicamē ligamēti ſuꝑ collū ⁊ vadatcaput eiꝰ ad extreitatē mādi bl̓e ⁊ p̄cipiat̉īfirmo vt ꝗeſcat ⁊ ſit trāꝗllꝰ ⁊ dīttat locution ⁊ poat̉ cibꝰ eiꝰ ſorbitōes. Et ſi alterat̉alid̓ ex figura tūc ſoluat̉ ligamētū niſi acciat apa cal̓ꝫ. Qd̓ ſi accīat tūc n̄ negligasvti ēpl̓is ⁊ ē brocꝭ q̄ ꝯuēiūt ad illd̓ ex ill̓ q̄ſedāt ⁊ r̄ſoluūt cū eqͥ litate. Et os ꝗdē madibl̓e ſtrigit̉ an̄ tres hebdōadas: qm̄ ē lene ⁊ ē ī eo medulla pl̓ima replens ipſuꝫ.¶ Pōit curā ꝑ ligamētū qn̄ mādibula fragit̉ ī duobꝰ loci⁊ dic̄ ſic ꝙ ſi ābe mādibl̓e ſeꝑant̉ ſil̓ ex extrēitatibꝰ eaꝝ teīcipiat̉ reſtaurari cū vtriſqꝫ māibꝰ paulatī d̓in̄ ꝯiugāt̉ mādibl̓e: ⁊ ꝯſidera ꝙ dētes bn̄ appōant̉ ⁊ liga detes dualeꝫcū filo auri: ⁊ n̄ ſeꝑet̉ rectificatio. Et pōat̉ mediū ligam̄tiſuꝑ collū: ⁊ vadat caput eiꝰ ad extrēitatē mādibl̓e ⁊ p̄cipiat̄ vt īfirmꝰ ꝗeſcat: ⁊ ſit trāꝗllꝰ: ⁊ dimittat locutōeꝫ. Et cibꝰeiꝰ ſit ſorbil̓. Et ſubdit ꝙ ſi nō mutat̉ aliꝗd ex fiſſura: tē nōſoluat̉ ligamētū niſi accīat ap̄a cal̓ꝫ. Et ſi ap̄a cal̓ꝫ acciat:tūc n̄ negligas vti empl̓is ⁊ ēbrocis q̄ ꝯueīūt ad apa cal̓ꝫEt ex ill̓ qͥ ſedāt ⁊ r̄ſoluūt cū eqͣlitate. Et ſb̓dit ꝙ os mādibl̓e r̄ſtaurat̉ an̄ tres hebdōadas: qm̄ ē os lene: ⁊ ē medul¶ De fractura naſi. Cap̄. iij. ⁊la pl̓ia replēs iſtd̓ os.Aſi ſuꝑior ꝑs ē oc ⁊ īferior ē cartilago: ⁊ illi ꝗdē cartilagini n̄ accitfractura: īmo attritio: ⁊ ꝙ cōprim̄do dilatat̉ tota: ⁊ qd̓ dilatat̉ īferior ꝑs eiꝰſuꝑiore remanēte vt ē ⁊ ſeꝑatio ad vnū latꝰ. Suꝑiori v̓o ꝑti oſſis accīt qn̄qꝫ fractura: ⁊ qn̄ frāgit̉ naſus ⁊ n̄ curat̉ ꝑducit adcaſū. Et iteꝝ qn̄qꝫ īdurat̉ ⁊ remanet ẜmtortuoſitatē ſuā: qͣre nō recipit eqͣtioneꝫ.¶ Pōit capᵐⁱ d̓ fractura naſi: ⁊. 2. fac̄: qꝛ pͥº p̄mittit. 2º pōitcurā. 2ª ibi. Oꝫ gͦ vt feſtinet̉. dic̄ ſic d̓ pͥª ꝑte ꝙ ſuꝑior ꝑs naſi ē cartilago: ⁊ cartilagī n̄ accitfractura: īmo accīt eī attritio ⁊ cōpͥmēdo dilatat̉ tota: ⁊ iſta ꝑs īferior dilatat̉ exn̄teꝑte ſuꝑiori naſo ſꝫ: ſuꝑiori ꝑte naſi qn̄qꝫ accit fractura. Etqn̄ naſus frāgit̉: ⁊ n̄ curat̉ ꝑduc̄ ad caſū. Et qn̄qꝫ īdurat̉ ⁊remāet ẜꝫ tortuoſitaiē ſuā: ⁊ n̄ recipit curatōeꝫ. Dein. ⁊c̄.¶ Opꝫ ergo vt feſtīet̉ ī die pͥmo ⁊ n̄ ꝑtrāſeat d̓cimū. Et ſcias ꝙ qn̄ fractura naſi cōſeꝗt̉ loca ſuꝑiora eiꝰ magꝭ ꝯuēiēs ē: ⁊ r̄ctius regimē ī ea ē vt ſumat̉ ſtilꝰ d̓cēt̉ factꝰ lenis ⁊ ītrōittat̉ cū facilitate ī naſū vſqꝫ adfinē alchaiaſiꝫ ⁊ teneat ip̄ꝫ cū manu ſua ⁊eq̄t naſū cū māu altera doec eqͦt̉: d̓in̄ ſubtiliet̉ ītromittēdo liciniū ꝯſeruās ip̄ꝫ ī fi-