43IIIDe fractura craneiTractatus

qͣꝫ educat̉: vnde ſicut apparebit ſicut oēs auctores: ꝓptertimorē effuſionis humiditatis intra vulnus: ⁊ ne accidatapoſtematio in principio docent apponere ea que virtutēhn̄t infrigidatiuā ⁊ repercuſſiuā ſicut oleū rōẜ. ⁊ ꝓhibetcalida apponi. aliqn̄ etiā eſt ꝙ orificiū vulneris qd̓ eſt incarne ⁊ cute eſt ſtrictū valde: ⁊ ſimiliter etiā fiſſura facta īoſſe eſt ſtricta valde: ꝓpter qd̓ humiditas nō ſufficientertota ad extra poteſt educi: licet eius aliqua pars educat̉.Iteꝝ vt in pluribus accidit ꝙ fiſſura q̄ ſit in oſſe fit cuꝫ attritione partiū oſſis: ⁊ cum iſta attritione aliqn̄ deprimit̉aliqua particula oſſis ſuper panniculū: ꝓpter quā eſt neceſſe: tunc om̄ino auferre illam partē oſſis: nec eſſet ſufficiens ad curationē talis appoſitio emplaſtroꝝ. Quia igitur raro omnia iſta concurrūt: īmo vt in pluribus contraria eueniūt. hinc eſt ꝙ ille modus curatōis abſqꝫ inciſiōeet detectione oſſis vt in pluribꝰ nō eſt ſufficiēs. hinc eſt ꝙiſti emperici qui cū talibus emplaſtris ꝓcedūt aliquādocurauerūt ſemꝑ credētes poſſe curare ꝓpterea quia neſciunt diſtinguere diſpoſitiōes vulneꝝ indifferēter adminiſtrantes talia emplaſtra in quocūqꝫ vulnere: multos īterficiunt. Si aūt ſcirent diſtinguere nō ſic interficerēt: licetaūt talis modus curationis abſqꝫ defectione ⁊ eleuationepartis oſſis ſit poſſibilis: Dico tn̄ ꝙ tutior eſt modus curationis qui ſit per eleuationē ⁊ detectionē oſſis: ⁊ potiusmedicus rationalis debet ei adherere. Et ratio eſt: quiaiſta emplaſtra per que ꝓcedunt in curatione iſti emperici: aut ip̄a habent virtutē attractiuā eruginis ⁊ humiditatis ad exteriora: aut habent virtutē incarnatiuam: aut habent virtutē reꝑcuſſiuam ⁊ cōfortatiuam. ſub pluribꝰ em̄intētionibus nō adminiſtrant̉ emplaſtra vel vnguēta inprincipio taliū vulneꝝ. Si quidē ipſa habent virtutē attractiuam: dico ꝙ in principio vſus taliū eſt ſuſpectus: ꝓpterea quia timor eſt vt plures attrahant̉ humores ad locum: ⁊ ſint cauſa apoſtematis qͣꝫ ex loco euacuent̉: precipue quia in principio talis vulneris fluxus eſt: tum ꝓpterdolorem: tum ꝓpter debilitatē partis: tum etiā quia plura corpora ſunt immūda: ꝓpter quā oportet plus fluxumintendere in principio ad ea que repellunt ⁊ partē cōfortant qͣꝫ ad ea que attrahūt: ſicut dictum eſt. ⁊ ꝓpter illudomnes auctores p̄cipiūt in principio ⁊ docēt adminiſtrare oleū ro. Si autē talia emplaſtra habent virtutē incarnatiuam: tūc vſus eoꝝ eſt ſuſpectus: ꝓpterea quia in pͥncipio ꝓcedere in tali vulnere cum incarnatiuis eſt ſuſpectuꝫ ſicut declaratū fuit ſupra ī illo. §. In fixis vero in quibus nō eſt niſi fixura ⁊c̄. p̄cipue autē iſta medicamina incarnatiua nō ſufficiūt ad deſiccationē humiditatiꝫ aggregate in loco. quia dictū eſt prius auctoritate Gal̓. ſexto deinge. ſani. Nullū taliū medicaminū inuenimus ſufficiēsad deſiccationē niſi cum modo ligature conuenientis ⁊c̄.Per modū enī ligature adiuuat̉ vt exprimatur humiditas quā exiccat tale medicamen. vnde videmus ꝙ ſi illavulnera non cōuenienter ligentur ꝙ nullum medicamēappoſitum ſufficiet ad exiccationē ip̄oꝝ: īmo tranſeunt invlcera. Et quia talis modus ligature qui conueniēter inoſſibus fractis fieri nō poteſt in vulneribus que ſunt cumfractura cranei: vt dictū eſt prius. hinc eſt ꝙ talia medicamina in eis non ſufficiūt. ¶ Si autem talia emplaſtra haberent virtutem repercuſſiuam ⁊ cōfortatiuam: tūc vſustalium emplaſtrorū abſqꝫ oſſis detectione eſſet cauſa retētionis humiditatis que iam in loco eſt aggregata. Hec autem humiditas detenta generabit accidentia mortalia ⁊moleſta ⁊ ſuſpecta: de quibus facta eſt prius mentio. propter quod vſus taliū emplaſtroꝝ abſqꝫ alio modo curationis eſſet incōueniens. quia ergo talis modus curatiōisvt in pluribus nō ſufficit: quia etiam nō eſt tutus: īmo eſſuſpectus. hinc eſt ꝙ dato ꝙ quaſi eſſet poſſibile per talēmodum curationis curare talia vulnera: tamen tutius ēſet ⁊ melius cum illo modo curationis quē ponunt aucto

res ꝓcedere qͣꝫ cum iſto. Et quia medicus ſemper eligitviam ſalutis ⁊ tutiorem. hinc eſt ꝙ auctores tractātes modum curationis talium vulnerum poſuerunt modum curationis qui eſt per inciſionem ⁊ detectionem oſſis ⁊ nonillum alium. Et ꝓpterea Auicen. dixit ſignanter in littera. Non eſt ergo excuſatio de hac collectiōe detectione ⁊inciſione ⁊ ꝓhibitione incarnationis quouſqꝫ ſecurus ſis.Et ſi ideſt qͣꝫuts non eſt timor curſus virus vſqꝫ ad interiora oſſis quod inciſimus. Ecce quomodo ponit aliquando poſſibile eſſe ꝙ non decurrat virus ad interiora: ⁊ tamentutius eſt ad huc cum illo modo curationis procedere. Et hoc eſt qd̓ mihi in hac dubitatione ſentiēdū eſſe videtur. ¶ Et ex his que dicta ſunt faciliter poſſumus ſoluere obiecta. quando enim dicitur ꝙ cōmuniter diffamatur ꝙ per talia emplaſtra multi curant̉. Dicendum ꝙ adfamam quā dant laici ⁊ vulgares qui nō cognoſcunt ea q̄ſunt artis medicine ſufficit ꝙ ſolum illud quandoqꝫ accidat. Nam vulgares quādo aliquid vident ſemel accidere: quia rationē ignorant: poſtea diffamant ꝙ illud ſemꝑaccidat. Et quia vt dictū eſt illud eſt poſſibile aliquandoaccidere pro tanto poſtea laici ſic locuti cōmuniter diffamant: ſed iſtud iudiciū laicoꝝ ⁊ diffamatio vt in pluribꝰ ēmendoſa. iudicant enim de his que non cognoſcunt: necbene ſciunt diſtinguere: talium autē nullus eſt bonus iudex. Unuſquiſqꝫ enim vt dicit̉ pͥmo ethicoꝝ ſolum beneiudicat que cognoſcit ⁊ nō alia. Adiuuat autem ad deceptionem laicorū iudicij ⁊ vulgarium. ꝓpter ea quia decipiunt̉ ab iſtis empericis. nam iſti emperici: quia ſagacesſunt in decipiendo quodlibet vulnus capitis: quātūcūqꝫſit leue dicunt ⁊ faciunt credere vulgaribus ꝙ ſit cum fractura cranei: ⁊ dato ꝙ nō ſit. Et quia talia vulnera capitꝭque ſunt abſqꝫ fractura cranei faciliter curant̉: vulgarescredunt ip̄os curare faciliter omnia vulnera que ſunt cūfractura cranei cum talibus emplaſtris: ⁊ iccirco ſic ip̄osdiffamant. ſed iſtud iudiciū eſt falſum: vt eſt dictum. Etideo Hypo. in lib. regiminis acutoꝝ dicebat de ip̄is. Sedvulgus peritum ab imperito huiuſmodi cognoſcere ⁊ diſcernere nequeunt vnū laudantes ⁊ alia vituperātes ⁊c̄.¶ Ad illud autē quod tu probas per rationē apparet ſolutio per ea que dicta ſunt ſi bene ipſa conſideres.¶ Deinde cum dicit:¶ Et oportet vt ſit inciſio ex loco cōuenientiore: et cōuenientior quidē eſt aggregans ad oppoſitionē quā exiſtimas ꝙ virus currat ex eo melius et ad facilitateminciſiōis et paucitatē neceſſitatis ad hocvt moueatur et extendat̉ ſecundo: et ē cūhoc longinquior locus a neruis ſicut ſinciput. Nam medium eius non obuiatorigini neruorum.¶ In parte iſta docet quis eſt locus conuenientior in quooportet fieri inciſione ⁊ eleuationē ⁊ detectionē oſſis fracti: ⁊ vult dicere ꝙ ille locus eſt conuenientior in quo aggregantur tres cōditiones aut plures ex eis. Prima conditio eſt ꝙ fiat inciſio in tali loco qui ſit in ſitu in quo melius eſtimas ꝙ humiditas virulenta ex ip̄o defluat: ⁊ iſte ēlocus qui eſt magis inferior: ⁊ iſtud vult dicere Auicen.cum dicit: Et cōuenientior quidē .ſ. locus eſt aggregans:ad oppoſitionē ideſt ad talem ſitum queꝫ eſtimas ⁊c. Secunda conditio eſt ꝙ in illo loco os ſit facilioris inciſionis: quia quanto citius ⁊ facilius inciditur tanto ſit commotio minor ip̄ius cerebri: ⁊ tanto etiam minor neceſſitas vt ſecūda vice fiat cōmotio ⁊ inciſio: qꝛ qn̄ faciliter fuinciſio in vna vice pōt cōueniēter compleri detectio iſta ⁊