IIITractatusDe fractura craneiI42

roſ both fortem ſicut attrahit ipſum ⁊ naſci facit ſuper reliqua oſſa: īmo rem debilem. Quapropter vt nō effundat̉ pus adinteriora oportet vt extrahatur ſi fueritplaga capitis completa: aut incidat̉ ſi nōfuerit completa ⁊ nō fiat occupatio in reſtauratione eius: et oportet vt non tardetur illud in eſtate vltra ſeptē dies: in hyeme vltra decc̄ dies: et quāto fuerit velocius erit melius ⁊ longinquiꝰ ab hoc vt accidant nocumenta magna: ⁊ de illis quenocent ad illud et faciūt eſſe neceſſariumeſt ꝙ ab oſſibus alijs preter oſſa capitisconuertit ligamentum reditionē: ⁊ hoc ligamentū non ē poſſibile ſuꝑ caput. propter illud ergo neceſſe eſt accipere os etfracturā cui eſt quātitas donec egrediat̉virus ſicut eſt neceſſariū. Et iteꝝ ſi acciderit virus inter os reſtauratū ligatū ligamento opprimēte expellente materiācū iam eſſet generatū illud virus ex ipſoloco et penetraret ad medullā eſſet nobisneceſſariū vt diſcooperiremꝰ ⁊ mūdificaremus: ergo qualiter in huiuſmodi mēbro. non eſt igit̉ excuſatio de hac collectione ⁊ inciſione etſt etectione loci et ꝓhibitione incarnationis eius vſqꝫ quo ſecurus ſis. Et ſi non eſt timor curſus virˡvſqꝫ ad interiora oſſis qd̓ inciſimus.¶ In iſta parte ſecunda vult dicere ꝙ ſecunda cauſa propter quā vtimur tali modo curationis in vulnere qd̓ ē cūfractura cranei: puta fricatione: eleuatione ⁊ detectioneoſſis: eſt ne virus effundat̉ interius: vtputa ad duram matrem. timor enim eſt ne per ſciſſurā virulentia ⁊ humiditas defluat ad interiora que ibi retēta cum nō mundificetur putrefiet. putre facta aūt putrefaciet os et panniculuꝫ:et fient accidētia peſſima: de ꝗbus facta eſt mentio. Adiuuat aūt ad iſtam cauſam nō ſolū timor humiditatis ad interiora per fiſſurā: verū etiā quia timor eſt de humiditatevirulenta que aggregat̉ intertus ſupra panniculū ex diſruptione venarū ſub oſſe. nam accidit aliquādo: vt dictūeſt prius: p̄cipue quādo peruenit leſio vſqꝫ ad panniculūꝓpter attritionē magnā ⁊ conquaſſationeꝫ: que diſruptioſit in venulis q̄ ſunt ſub oſſe ex ꝗbus egredit̉ humiditaꝫ qcoadunat̉ ſub oſſe ſupra panniculum. iſta aūt humiditasibi detēta putrefiet: ⁊ putre facta generabit nocumēta: dequibus ſermo eſt habitus. Vt ergo nō effundat̉ humiditas ad interius et retineat̉ hec humiditas ⁊ virus ſuꝑ panniculū: oportet vt ſi fiſſura fuerit completa vi extrahat̉ illud os quod eſt ibi fractū ⁊ cōminutū. Aut ſi nō fuerit ibiorificiū completū detegat̉ ⁊ incidatur os ita vt compleat̉per quod orificiū humiditas illa poſſit ad extra ꝓfluere:neqꝫ debes occupari in reſtauratiōe illius oſſis fracti. Etin eſtate quidē iſta detectio oſſis nō debet retardari ad fiē

dum vltra ſeptē dies: in hyeme vero vltra deceꝫ. in eſtateem̄ citius oportet vt fiat: qm̄ citius accidit putre factio ī tali humiditate in eſtate qͣꝫ in hyeme. Et in quocūqꝫ tēporeqͣꝫto hoc citius ſit eſt melius: quia tāto ſit magis elōgatioab euentū nocumentoꝝ p̄dictoꝝ. ergo ſecunda cauſa propter quā ſit hec detectio oſſis eſt ꝓpter timorē effuſionishumiditatis ſuper mēbra que ſunt ſub oſſe: ſed in oſſibusalioꝝ membroꝝ quia nō eſt talis timor: ꝓpterea quia nōſunt ſub eis talia membra: hinc eſt ꝙ in eis nō vtimur hocmodo curationis. ¶ In tertia parte vult dicere ꝙ vna excauſis ꝓpter quā ſit neceſſe vti tali modo curationis ⁊ nōvtimur replaſmatione ſicut facimꝰ in alijs oſſibꝰ fractis ē.quia in fractura oſſis replaſmatio partiū oſſis fracti maxime ſit per modū ligature. Et cauſa huius eſt vt dicitur ſexto de inge. ſani. finali capitulo: quia per modū ligatureprimo cōſeruant̉ partes oſſis fracti in ſuo plaſmate: queſi nō cōſeruarent̉ nō vnirentur nec replaſmarētur. Secūdo quia per modū ligature ꝓhibetur humiditas ſuꝑfluaperuenire ad os fractū. ⁊ illa que eſt in partibus oſſis fracti exprimit̉ ab eis verſus alias partes. Et hoc ē maximeneceſſariū in curatione oſſis fracti. niſi em̄ humiditas ꝓhibeatur ꝑuenire ad os. ⁊ niſi etiam humiditas que iamaggregata eſt ibi expͥmatur ad alias partes os illud nonpoterit replaſmari: īmo accidit in ipſo puire factio: vt verbi gratia: ſi os brachij ſit fractū vſqꝫ ad medullā ⁊ nō liget̉ẜm ꝙ oportet ligari: nos videmus ꝙ humiditas aggregatur in mēbro illo ex cuius aggregatione accidit priusputrefactio in medulla oſſis: deinde putrefiet totum os ⁊vltimo totū membrū. Et ſicut replaſmatio maxime partium oſſis fracti ſit per conuenientē modū ligature: ⁊ prohibitio eius fit quādo non ſit cōueniens modus ligaturequādo nō cōuenienter os ligatur: tunc accidit putrefectioeius. nunc aūt talis modus ligature qui ſit per replaſmationē partiū oſſis fracti nō eſt poſſibile fieri in oſſe capitquia ſicut apparuit in p̄cedenti tractatu in capitulo de qͣlitate ligamēti fracture: ⁊ ſic etiā apparet ſexto de ingenioſani. Modus ligature qui conuenit ad replaſmationemet reſtauratione partiū oſſis fracti eſt ille qui incipit cumpluribus inuolutionibꝰ in loco īfirmo: ⁊ ſit ibi bona ⁊ fortis conſtrictio: ita tamē vt dolorem nō generet. poſtea vero tendit verſus locū ſanum mollificando ip̄m paulatmhic em̄ modus ligature: vt dicit̉ ſexto de inge. ſani. prohibet euentū humoꝝ ab alijs membris ⁊ exprimit humiditates a loco infirmo ad alias partes. Nunc aūt talem modum ligature nō eſt poſſibile fieri ſuꝑ caput propter modum cōpoſitionis ⁊ ſituationis capitis. quare cū talis modus ligature non ſit poſſibilis ſuper caput ſi vellemus intendere cum replaſmatione ⁊ reſtauratione accideret aggregatio humiditatis ſuꝑflue in illo oſſe. propterea quianō poteſt per modū ligature exprimi illa humiditas. aggregata aūt ibi ⁊ detenta putrefiet: ⁊ putrefacta putrefaciet os ⁊ panniculū qui eſt ſub oſſe. Ut ergo nō accidat hecputrefactio neceſſe eſt accipere os fractū ⁊ detegere ip̄mẜm aliquā quantitatē ad hoc vt humiditates virulēte nōdetineantur: ſed egrediantur ad extra. ¶ In quarta parte in qua ponit aliam cauſam vult dicere Auicenna ꝙ inalijs oſſibus aliquādo eſt cum modo ligature cōuenientis per quam expͥmitur materia contenta ⁊ repellitur illa que eſt apta ad membrū fluere: accidit ꝙ nō poſſumusprohibere quin aggreget̉ virulētia ⁊ humiditas in membro illo que poſtea penetrat ad medullā oſſis: ⁊ tunc vtnō accidat putrefactio vel corruptio illius mēbri totiꝰ neceſſariū eſt diſcooꝑire ⁊ mūdificare virulentiā ⁊ hūiditatem ibi aggregatā. Ergo cū hoc accidat aliqn̄ in alijs oſſibus ſimiliter accidet etiā aliqn̄ ī craneo. Et ſi in craneoaccidat multo fortiꝰ: tūc erit nobis neceſſariū diſcooꝑire ⁊virus mūdificare vt nō accidat putrefactio oſſis ⁊ pānicūli: ⁊ ꝑ cōſequēs interitꝰ ⁊ mors: Quaſi per hoc vult dicere