Fen IIIIIDe fractura cranei

eum fractura cranei talem modū curationis qui eſt perſuturam et incarnationē fieri: ſed hoc tm̄ conſulit in vulnere quod pertingit ad os ſine fractura eius. Et iſto modo exponendo concordat dictum eius cum prima expoſitione iſtius. §. ſed intelligendo vt ſtat ſeries verboꝝ ſuoꝝcum ſecundo modo expoſitione iſtius. §. ¶ Ad illud autquod tn̄ dicis de experimentatoribus apparebit quid ſitdicendū in quodam ſequenti. §. ¶ Deinde cum dicit:¶ Et non queritur in omni ſciſſura et fractura vt accipiat os totū: qm̄ hoc non eſtpoſſibile in omni oſſe verū recordare eiꝰquod precipimꝰ in capitulo vniuerſali d̓fractura et reſtauratiōe. Uerūtame multi homines acceperūt os ex capitibꝰ eoꝝincipiendo et ẜm modū: et creuerūt caroet cutis ſuꝑ vulnus et euaſerunt.¶ In parte iſta Aui. oſtēdit qn̄ neceſſariū eſt os eleuare etde tegere ⁊ quantitatē eius quod debet eleuari ⁊ detegi. ⁊dicit: Et nō querit̉ in omni fiſſura ⁊ fractura vt accipiatur.os totum .i. fiat eleuatio ⁊ detectio iſtius oſſis quod eſt fiſſum: qm̄ hoc nō eſt poſſibile in omni oſſe. Iſtud quidemnon eſt poſſibile: quia aliqn̄ eſt quod fiſſura eſt valde magna ⁊ longa pettingens vſqꝫ ad multam diſtantiā. vnde ſiquis vellet ꝓcedere cum eleuatione totiuꝫ oſſis fiſſi: oporteret facere orificiū maximū: hoc aūt nō fieret ſine periculo maximo: ⁊ precipue: quia talis detectio multa pāniculi exponit ip̄m ⁊ cerebrum vt cito recipiat nocumentuꝫ acauſa extrinſeca: ⁊ hoc nō eſt neceſſariū facere. Solū em̄ſit iſta detectio oſſis vt mūdificetur humiditas: ⁊ non retineatur ſuper durā matrē. Nunc autē hec mundificatio ſatis conuenienter fit ſi ſolum eleuet̉ ⁊ detegatur os ẜm aliquam quantitatē modicā: ⁊ ꝓpterea nō oportet conſequios in tota fiſſura in eleuatione ⁊ detectione ip̄ius. Uerumrecordare eius quod precepimus in capitulo vniuerſalide fractura ⁊ reſtauratione. iſtud quidē quod dixit in capitulo de iudicijs reſtaurationis: cuius oportet hic reminiſcidixit in illo. §. vltimo illius capituli. §. illo. Et quādofuerit illud quod eſt fractū ⁊ cōminutū magnum ⁊ fuerieius cōfractio cōminutio plurima: tunc neceſſe erit vt extrahatur totum ⁊c̄. ibi em̄ dixit ꝙ ī fractura oſſis oporteteleuare ⁊ auferre totū illud quod eſt vehemēter cōminutum. Sed ſi fractura nō fuerit cū cōminutione ⁊ fuerit fiſſura multa: tunc debes inciſionē ⁊ detectionē facere in loco qui eſt debilior ad incidendū: ⁊ in quo facta eſt magisfractura: ⁊ dimittere poſtea reliquū: quia dimittēdo aliaꝫpartē nō eſt nocumentū: īmo ſi totū velles abſcindere etremouere eſſet nocumentū maguū: hoc eſt illd̓ cuiꝰ oportet hic recordari de quo fiet mentio in illo. §. Inquit paulus ⁊ gal̓. iterū nos docuit quantitatē oſſiu. verūtamen ꝓquia: quia multi homines acceperūt .i. elongauerūt: ⁊ detexerūt os ex capitibus .ſ. in talibus vulneribꝰ cranei ẜmmodū predictu .ſ. in p̄allegato. §. et creuerūt caro ⁊ cutisſuper vulnus ⁊ euaſerunt ſupple abſqꝫ hoc ꝙ fieret detectio ⁊ eleuatio oſſis totius fiſſi. hoc eſt quod intendit docere Auicenna in hoc. §.In frāgētibꝰ vero os et que ſūt poſt ea.¶ Supra Aui. oſtēdit qualis modus eſt cōueniens in vulneribus que ſunt cū fractura cranei: quia oſtendit ꝙ modus curatōnis cōueniens eſt per abraſionē oſſis ⁊ per eleuationem ⁊ detectionē ip̄ius. in parte iſta eſt eius intentiooſtendere cauſam ꝓpter quā in fractura cranei ꝓcedimꝰcum hoc modo curationis: ⁊ nō ꝓcedimus cū reſtauratōne ⁊ replaſmatione partiū oſſis ſicut ꝓcedimus in fracturis oſſium alioꝝ membroꝝ. Et diuidit̉ pars iſta in partes

quattuor ẜm ꝙ quattuor ponit cauſas iſtius diuerſitatismodi curationis fracture contingētis in oſſibus aliorummembroꝝ. ſecundā cauſam ponit ibi: Quapropter vt nōeffundat̉ ⁊c̄. Tertiā cauſaꝫ ponit ibi: Et de illis que vocātad illud ⁊c̄. Quartā cauſam ponit ibi: Et iteruꝫ ſi accideret virus. In prima parte Aui. vult dicere ꝙ vna cauſa ꝓpter quā diuerſificant̉ oſſa capitis cum frangūt̉ in modocurationis ip̄oꝝ ab oſſibus alioꝝ membroꝝ cū frangunt̉eſt: quia cū frangunt̉ oſſa capitis natura ip̄a nō reſtauratin loco fiſſure alroſboth forte ⁊ durum: ſicut facit in alijsoſſibus. ⁊ dicit̉ alroſboth porus ſarcoydes per quē vniūtur partes oſſis fracti. Quia ſicut declaratu eſt alibi: oſſacum frangunt̉ nō poſſunt ad verā redire vnitionem ⁊ cōtinuationē ſicut caro: ſed redeūt ad vnitionē ⁊ continuationem mediāte poro ſarcoyde qui regenerat̉ ibi ex alimēto quod ſuꝑfluit ex alimēto oſſis. qui quidē porus aſſil̓at̉nature oſſis: nō tamen vere exiſtit os: vnde eſt quaſi nature medie inter naturā oſſis ⁊ carnis. Et mediante quidēiſto poro alligant̉ adinuicē ⁊ vniuntur particule oſſis dirupte. Modo in oſſibus capitis cū franguntur: natura nōregenerat iſtum poꝝ qui dicitur alroſ both. ſic forte ⁊ durum ſicut regenerat in alijs oſſibus: immo regenerat ipſum debilem ⁊ mollem reſpectu eius quod generatur inalijs oſſibus. Et cauſa huius eſt duplex: vna ē ex materia.altera eſt ex fine. Ex materia quidē: qm̄ poruꝫ qui generatur eſt ꝓportionalis oſſi in quo regenerat̉ ⁊ ex materia ꝓportionali materie cuius regeneratur. nunc aūt os capitis non eſt ſic habens duritiem ⁊ groſſitiē vt os pedię: autbrachij aut coxe: ꝓpter quod etiā qui generat̉ in ip̄o cumꝓportionetur ei nō eſt tante duritiei ⁊ fortitudinis ſicut eſtporus qui regeneratur in alijs oſſibus. Ex fine auteꝫ cauſa quare nō regeneratur porus tante duritiei: ſed regeneratur debilis ⁊ mollis eſt vt nō grauetur panniculus abip̄o ⁊ impediatur ratio motuū ip̄ius. Si eniꝫ regeneraretur porus multe duritiei ⁊ fortitudinis: cum talis porꝰ tangat panniculū grauaret panniculū ⁊ lederet ip̄m ⁊ prohiberet ip̄m in motu eius: propter quod vt hoc non accidat natura regenerat ibi porum qui eſt mollis ⁊ debiliset ſubſtantiā habens raram reſpectu pori qui regenerat̄in alijs oſſibus fractis. In alijs aūt membris regeneraturporus durus vt partes oſſis melius adinuicē vniantur: ⁊os ſit fortius ad hoc vt melius poſſit pati motus cōſuetosillius membri. Si enim in oſſe manus aut pedis: regeneraretur porus mollis ⁊ debilis iam impediretur motusmanus ⁊ pedis. Non enim iſta membra tunc eſſent ſic robuſta in motibus. Quia ergo hoc eſt neceſſarium in mēbris alijs. non aūt eſt hoc neceſſariū in oſſe capitis. hinceſt ꝙ porus qui regeneratur a natura in fractura oſſis capitis eſt res debilis ⁊ mollis. In fractura aūt oſſium aliorum membroꝝ regeneratur res dura ⁊ fortis. hoc vult dicere Aui. ꝙ in oſſibus capitis non regeneratur res duraet fortis. neqꝫ etiam eſt neceſſitas regenerationis eiꝰ. hinceſt ꝙ non multū curamus de replaſmatione oſſium capitis fractoꝝ. In oſſibus aūt alijs: quia curamus de illo. iccirco curamus de replaſmatione ipſoꝝ cū modo ligature ⁊ alijs que ad hoc requiruntur. ergo vna cauſa diuerſificationis curationis eſt: quia in oſſe capitis ex hoc ꝙ nōreplaſmamus nullum ſequitur nocumentū. ſed in alijs oſſibus ſi non replaſmamus ſequitur inde nocumentū ſcilꝫimpedimentū motus illius membri. Et hanc cauſam primo tangit cum dicit: In frangentibus vero os ⁊ que ſuntpoſt ea ⁊c̄. id eſt in fracturis oſſium ⁊ in diſpoſitionibꝰ queſunt poſt fracturas: ideſt que ſequuntur ad fracturas velque ſimilantur fracturis.¶ Scias ꝙ oſſa capitis diuerſificant̉ aboſſibus alijs cū franguntur: qm̄ cum ipſafrangunt̉ nō reſtaurat natura ſuper ea al