De fractura craneiIIII4ITractatus

Dicit enim talia verba: ꝙ ſi vulnus fuerit magnū .ſ. in capite donec appareat os ⁊ fuerit in eo venenū: tunc oportet vt lauemus in primis cum vino ſtiptico calefacto ⁊ abſtergatur locus cum lana leni ꝙ ſi appareat ꝙ os ſit fractum: tunc nō eſt poſſibile vt redeat ad diſpoſitionē naturalem. oportet ergo vt ingenietur in re eius cum rebus qͦſtant ei ſtrictione incarnationis ⁊ eſt vt calefacias oleumroſa. ⁊ infundas ipſum ſuper locum eius ⁊ cōnectas duolabia fiſſure que eſt in cute: aut panniculo ⁊ adinuicē ſuasea cum filo ſete groſſe: aut lini: ⁊ poſt ſuturam adminiſtra hunc puluerē ⁊c̄. Ecce ꝙ in his verbis Serapio ponit ꝙ in cura vulneris quod eſt eum fractura oſſis procedere poſſumus cum ſutura ⁊ incarnatione: propterea illud videtur aſſerere fama que eſt de iſtis impericis ꝗ manifeſte dicunt ſe craneum fractū cum emplaſtris conſolidare abſqꝫ alia inciſione cutis ⁊ carnis ⁊ abſqꝫ alia detectione oſſis ⁊ maxime illud aſſerunt pluries ad ſenſumſe vidiſſe. Fama autem quā plurimi famant non omninodeperditur: vt philiſophus dicit. quare videtur ꝙ iſti verum dicant ſaltem in parte. ¶ In oppoſitum videtur eſſeillud quod ſupra dixit Auic̄. in illo. §. Et in ſimilibus iſtimagis rectū eſt vt frices iterum ⁊c̄. ibi enim ad litterā ponit ꝙ in fiſſura oſſis dato ꝙ nō penetret ⁊ ſit capillaris rectius eſt ꝓcedere cuꝫ fricatione ⁊ abraſiōe oſſis. quare etiam multo fortius hoc debemus agere quādo fiſſura peretrat vſqꝫ ad duram matrē. ¶ Dicendū autē eſt ad hāc dubitationem ꝙ non credo impoſſibile eſſe ꝙ aliquādo invulnere quod eſt cum fractura cranei poſſit accidere ſanatio cum modo curationis qui eſt per ſuitionē ⁊ incarnationem abſqꝫ abraſione oſſis vel eleuatione ⁊ detectionealicuius particule oſſis. Quādo enim iſta concurrunt puta ꝙ corpus eſt bonorū humorū non ſuꝑfluorū in quātonec in quali. ⁊ ꝙ in craneo eſt parua fiſſura abſqꝫ attritione facta in ip̄o: ⁊ abſqꝫ etiā leſione facta in ꝑanniculo qui ēſub oſſe. Dico ꝙ tale vulnus conſolidari poteſt cum ſtrictura per ligamenta ⁊ cū ſutura: ⁊ cū his que īcarnatiuaſunt ponendo ſuper locū fiſſure ſicut ſunt pulueres velemplaſtra exiccatiua que habent incarnare: ⁊ in partibꝰcircūſtantibus apponēdo ea que materiā ꝓhibent ꝑuenire ad locū: ſicut eſt effuſio olei roſa. in circuitu. Et rō quare in tali vulnere hmōi modus curationis poteſt ſufficere eſt: qꝛ in tali vulnere nō timemus de aggregatione hamiditatis ſuꝑ panniculo ſub oſſe: aut inter ꝑtes oſſis q̄ putrefiat ⁊ putre facta putrefaciat os ⁊ panniculū. Et hoc iōꝓpter bonitatē humoꝝ iſtius corꝑis ⁊ in quanto ⁊ ī quali: ⁊ etiā ꝓpter flebotomiā q̄ fiet: cū dicat Aui. Et flōmet̉ſi indiget vt nō ſit timōr de fluxū humoꝝ ex ꝑtibus alijs.Et ad ꝓhibitionē etiā iſtiꝰ iuuat apponere oleū ro. in circuitu. Itē cū in tali vulnere nō ſit facta leſio in panniculoita vt ſit ſeꝑatus ab oſſe timor nō eſt vt in pluribus ꝙ humiditas aliqua ex diſruptiōe venaꝝ ſub oſſe aggregeturſuꝑ pāniculo ſub oſſe que putrefiat: ⁊ putre facta putre faciat os ⁊ pāniculū. Et etiā cū in oſſe nō ſit facta attritio nōeſt ibi timor etiā de aggregatione humiditatis de qua ſitcurādū inter particulas oſſis: ſicut eſt timor in attritioneet cōtuſiōe oſſis. hūiditas aūt q̄ ē ibi ex vulnere facto ī carne ⁊ cute ip̄a ſubito exiccabit̉ illa .ſ. que erit ſuꝑflua a medicina incarnatiua que ponit̉ deſuꝑ ꝑtes vulneris: ⁊ reliqua cōuertit̉ in carnē. ex cuiꝰ cōuerſione accidit ꝑtes vulneris vniri: ⁊ iterū etiā regenerabit̉ porꝰ inter ꝑticulas oſis mediāte qͦ ꝑticule oſſis adinuicē vnient̉. Propter qd̓nullū videt̉ impoſſibile ꝙ in vulnere qd̓ ē cū fractura cranei ſuppoſitis iſtis cōditionibꝰ aliqn̄ fieri ſanationē cū tali modo curatiōis dicto. Sed in vulnere qd̓ ē cū fracturacranei in qͦ facta ē attritio aut ſeꝑatio pāniculi ab oſſe: talismodus curatiōis nō ſufficit: īmo oꝫ feſtinare ad aliū modū curatiōis ꝓpter cauſas q̄ dicte ſūt. ¶ Sꝫ vlteriꝰ aduerte ꝙ lꝫ nullū ſit īpoſſibile aliqn̄ accidere ſanationē in vul

nere qd̓ ē cū fractura cranei illo mō qͦ dictū ē. tn̄ reputo tutius ⁊ ſaniꝰ ꝓcedere in curatiōe eiꝰ cū mō curatiōis ꝗ ē ꝑabraſionē fiſſure oſſis: ⁊ ꝑ mūdificationē hūiditatis qͣꝫ ꝓcedere cū mō curatiōis ꝗ eſt ꝑ ſuturā ⁊ incarnationē. vn̄. sͣdixit Aui. Et in ſil̓ibꝰ iſti magis rectū eſt vt frices iterū illud vſqꝫquo nō remaneat de fiſſura aliꝗd. Et hͦ iō qꝛ vt inpluribꝰ eſt ꝙ nō ſumꝰ ſecuri de effuſione hūiditatis ſuprapāniculū: ⁊ etiā inter ꝑtes oſſis fiſſi: ⁊ hoc iō: tū qꝛ plurima corꝑa ſunt īmūda. tū etiā qꝛ vt in pluribꝰ nō pōt ſic ſubita exiccatio fieri ꝗn aliquid hūiditatis que eſt ibi ſalteꝫex vulnere facto in carne defluat inter ꝑtes fiſſure q̄ hūiditas niſi mundificet̉ putrefiet: ⁊ putrefacta generabit accidentia peſſima de ꝗbus facta eſt prius mentio. Que qn̄accidūt viplurimū mortē inducūt. Et p̄cipue cōtingit etiam ꝙ humiditas eſt apta defluere inter partes oſſis ſuꝑpāniculū: qꝛ talia vulnera q̄ fiunt in capite ⁊ p̄cipue cumfractura oſſis plurima trāſeunt in vlcera. ꝓpter ea quia īcapite ex modo cōpoſitionis capitis nō ſic eſt poſſibile cūmodo ligature partes cōſtringere ⁊ iūgere ſicut eſt hͦ poſſibile in alijs membris: quia ergo vtplurimū tranſeunt invlcera: ⁊ in vlceribus cōtinue multiplicat̉ humiditas ꝓpter cauſam que dicta fuit in capitulo de vlceribꝰ. hinc ēꝙ exiſtente fiſſura in oſſe: timor eſt de effuſione talis hūiditatis inter partes oſſis ⁊ ſuper panniculū qui eſt ſub oſſe ex cuius effuſione generant̉ accidentia peſſima p̄dicta.Quia ergo nō eſt tutus euentus illoꝝ accidentiū. hinc ēꝙ tutius eſt ꝓcedere cū modo curationis qui eſt ꝑ abraſionem ⁊ fricationē oſſis fiſſi qͣꝫ ſit ꝓcedere cū hoc mō curationis qui eſt per incarnationē. ⁊ dato ꝙ aliquando eſſetpoſſibile cum hoc modo curationis ꝓcedere. Et ꝓptereaAui. ſignāter dixit in littera Multotiens ſufficit ſtricturaet ligatura ⁊c̄. dixit enī ſub iſto modo loquēdi: multotiēsſufficit. vt oſtenderet ꝙ talis modus curationis eſſet poſſibilis in vulneribus in quibꝰ eſt ſola fiſſura cranei: et nōin illis in quibus eſt attritio ⁊ leſio facta in pāniculo: licettamen ſit poſſibilis: nō tamē ſemꝑ: ⁊ ideo dixit: multotiens. quaſi vult diccre ꝙ aliquibus vicibꝰ hoc pōt contingere. Iterū etiā licet nō ſit poſſibilis: nō tamē in pluribꝰeſt ei imitandū. ⁊ ideo dixit ſub hoc modo loquendi ſufficit. Et hoc eſt quod mihi in hac dubitatione ſentiendumeſſe videtur. Et ex dictis apparet qualiter etiā ẜm iſtā expoſitionē. ⁊ verū dicit hic Aui. ⁊ ſupra cum dixit. Et in ſimilibus iſti magis rectū eſt ⁊c̄. et qualiter etiā ẜm iſtamexpoſitionē nō contradicūt verba eius. ¶ Ad illud autēquod dicit Serap̄. poſſumus etiā dupliciter reſpondere.Uuo modo ꝙ dixit illud verbū vt oſtenderet ꝙ poſſibileerat aliquādo in vulnere illo cum tali modo curatiōis ꝓcedere. Et quia Serapionis ibi principaliter nō erat intentio loqui de curatiōe vulneꝝ que fiunt in capite ꝓ tanto nō curauit ſuū ſermonē extēdere in modo curationisilloꝝ: ſed incidētaliter illud ibi dixit. Uel poſſumus dicere aliter ꝙ illud verbū quod dicit Serapio. oportet ergovt ingeniet̉ in re eiꝰ cū rebꝰ que ſtant ei ſtatione incarnationis non refert̉ ad illud qd̓ īmediate dixerat: ꝙ ſi apparet ꝙ os ſit fractum ⁊c̄. ita ꝙ velit ꝙ qn̄ apparet oſſis fractura tu incedas cū illo mō curationis: ſed refertur ad illud qd̓ dixit ꝙ ſi vulnꝰ fuerit magnū donec apꝑeat os ⁊c̄.quaſi vult dicere ꝙ qn̄ vulnus cōtingit vſqꝫ ad os: tūc debes lauare in pͥmis cum vino ſtiptico ⁊ abſtergere locuꝫa ſante ſuꝑflua: poſtea ingenia cum rebus que ſtāt ei locoincarnationis ꝙ ſi os ē fractū: tūc nō eſt poſſibile vt redeat ad diſpoſitōnē naturalē .i. tūc nō ē poſſibile ꝓcedere cūhis que incarnāt: ſed oportet cū alio mō curatiōis ꝓcedere quē modū curationis ibi nō ponit. quia nō erat ibi pͥncipalis eius intētio tractare de curatione vulneꝝ capitis.vt ergo nō ꝓlongaret̉ eius ſermo vltra ꝓpoſituꝫ: iccirconon tractauit illum modū curationis. Et iſto mō exponēdo dictum illud Serap. nō conſuluit in vulnere quod eſt