De fractura cranei.IIIII.Fen

tiōes ⁊ futuras ⁊ ea q̄ īcarnāt: ⁊ q̄ ꝓhibēt fluxū hūoꝝ adlocū ſicut facimꝰ in vulneribꝰ alijs. Sed qn̄ craneū fractūeſt: nō opꝫ cū tali mō curatiōis ꝓcedere: ẜm ergo iſtū modum exponit illud qd̓ dicit hic de cura taliū vulneruꝫ capitis in quibus nō ē leſio in oſſe nō dicit principal̓r ⁊ perſe: qꝛ cura taliū vulnerū ſicut ipſemet dixit pͥus iā dicta ēſed ſolū hoc hic dixit vt oſtēderet diuerſitatē taliū vulnerum a curatiōe vulneꝝ in ꝗbus accidit craneū frāgi: ⁊ ẜꝫhūc modū expoſitiōis ſic exponitur lr̄a. In fiſſis vero ī ꝗbus nō ē fiſſura .i. in quibꝰ nō ē vulnus ſimplex qd̓ dicit ꝓpter vulnera q̄ ſunt cū cōtuſione in ꝗbus nō ē niſi vuluusſimplex: qd̓ dicit ꝓpier vulnera que ſūt cū cōtuſiōe ī quibus nō poſſumꝰ ꝓcedere ſuēdo ⁊ incarnādo a pͥncipio ſicut habitū eſt ſupra ſꝫ eſt plurima .i. ⁊ qͣꝫuis illa fiſſura ſitplurima. Et apparet cū ea illud īter qd̓ ⁊ os nō ē niſi cortex .i. ⁊ ī tali fiſſura īter illud qd̓ apparet de vulnere: ⁊ osnō ē ī medio niſi cortex .i. qͥdā pellicula corticalis ſicut gīgia mater. Et iſta ſūt vulnera capitis de ꝗbus dixit ſupraꝙ ipſa terminātur vſqꝫ ad almochati .i. gingiaꝫ matremmultotiēs ſufficit ſtrictura ⁊ ligamēta ⁊ empl̓a īfrigidantia: qͣſi in his verbis Aui. velit oſtendere ꝙ talia vulneracurant̉ vt vulnera ſimplicia fcā in carne: quoꝝ cura habita ē ſupra: vnde ſicut in vulneribꝰ carnoſis ſimplicibꝰ oꝫꝓcedere cū his que īcarnāt .ſ. cū ligatura ⁊ cōſtrictiōe ꝑtium: ⁊ cū his que refrenāt ⁊ repellut hūiditatē ex loco vulneris appoſitis ī circuitu vulneris que ſūt ſtiptica infrigidātia: ita oꝫ ēt ī curatiōe hoꝝ vulnerū que ſūt ſiue leſioneoſſis ꝓcedere. Et tūc Aui. on̄dit ẜm quē modū facimus hͦſcꝫ ꝙ ꝓhibemus hūiditates fluere ad loca vulnerata ⁊ cōſtringimꝰ partes adīuicē dicēs. Uerū illud qd̓ ē rectiꝰ .i.qd̓ ē rectū ad hoc vt cōpleant̉ intētiones que dicte ſūt eſtvt incipiat̉ ⁊ fundat̉ oleū rōẜ. tepidū ſuꝑ fiſſura: ꝓptereaqꝛ oleū roẜ. ē ꝓhibitiuū fluxus materiei ad loca vulnerata: qm̄ īfrigidatiōe ⁊ ſtipticitate ꝑticipat rōne quoꝝ duoꝝꝓhibet fluxum maͣe. Intellige āt ꝙ ſignāter dixit tēpidūqꝛ vt dcm̄ ē in oī vulnere capitis nocet qd̓ ē frigidū ī aetu¶ Et ſi dicat̉ quō gͦ Aui. p̄cepit vti in tali vulnere empl̓isinfrigidātibꝰ. ¶ Dicēdū ē ꝙ illud qd̓ ē frigidū in actu ꝓhibet̉ adminiſtrari ī curatiōe taliū vulneꝝ capitis: illudtn̄ qd̓ frigidū eſt vel declinans ad frigꝰ in virtute: actu tn̄tepidū vel calidū nō ꝓhibet̉ admīſtrari ī vulnere capitisſicut ē oleū ro. tepidū ſicut etiā hoc melius declarabit̉ ī ꝓceſſu. ¶ Scd̓o ītellige cum dicit ꝙ fundat̉ oleū roſ. tepidum ſuꝑ fiſſura nō ītelligit Aui. ꝙ fundat̉ itus in fiſſura:⁊ poſtea aggregētur ꝑtes fiſſure adiuicē ⁊ ſuant̉: ꝓptereaqꝛ ſic ut habitū fuit ſupra etiā ē auctoritas Galie. in tegͣniin curatiōe vulnerū ſimplicium: qn̄ ꝓcedimus incarnādo partes ⁊ cōiungēdo in vnū debet ꝓhiberi ne inter partes vulneris cadat oleum aliquod vel puluis aut pilusaut aliqua res extranea: etiam oleū roſa. nō eēt bonuꝫ adincarnationē partiū talis vulneris: qꝛ cum tale vulnuꝫ fiat in membro ſicco medicina incarnatiua ipſius debet eēvalde exiccatiua. Et ꝓpterea p̄cepit poſtea ꝙ ponat̉ deſuper puluis capitalis: qui. ſcꝫ eſt puluis ſactus ex rebusque conueniunt ad incarnationē talis vulneris quale eſtvulnus factū in membro ſicco ſicut eſt caput quātum adoſſa que ſunt in ipſo. Intellexit ergo Aui. ꝙ oleum roſatum non fundatur ſuper fiſſura: ſed fundat̉ in partibꝰ circunſtantibus vulneri: partes autē que ſunt adinuicē diſrupte aggregentur in vnum. Et ſi neceſſarium eſt ſuant̉Eſt aūt hoc neceſſariū quando partes eſſent multum remote ad quarum cōſeruationem in vnum non ſufficeretſola ligatura: ſed opꝫ vti ſutura: deinde puluerizetur deſuper puluis capitalis vt .ſ. exiccet humiditatē que eſt inter labia vulneris vt per ſufficientē exiccationem ipſiusexiccet̉ ſuperflua humiditas ⁊ reliqua cōuertat̉ in roreꝫmediante quo partes adinuicē vniātur: ⁊ poſtea ponantur deſuper puluilli imbibiti in vino ſtiptico cōcuſſo cūoleo roſa. Puluilli quidē ponuntur deſuper ad meliorē

cōſeruationē partiū adinuicē: imbibunt̉ aūt in vino ſtidtico ⁊ oleo rōẜ. qm̄ vinū ſtipticū eſt conueniens rationeexiccatiōis quā facit: ⁊ etiam rōne ſtipticitatis. Oleū aūtroſa. qꝛ īfrigidat ⁊ ſtipticat: vn̄ eſt ꝓhibitiuū ap̄atis ne accidat etiā eſt ibi cōueniēter admixtū. Et quieſcat infirmꝰqm̄ motus ꝓhibet vnitionē partiū: ⁊ etiā eſt cauſa inquietatiōis ebulitionis humorū que ꝓhiberi dꝫ inquantū eſtpoſſibile ne accidat diſcurſus humorū ad vulnus ⁊ accidat ap̄a. Et flebotomet̉ ſi indiget. Eſt quidemᶠ īdigētia flebotomīe qn̄ timemꝰ de fluxū humoꝝ ad vulnus ex quofluxū eſt aptitudo vt eueniat apa: timemus aūt hunc fluxum aūt ꝓpter vehemētem dolorē: aut ꝓpter corporis repletionem ⁊ impuritatē. Et qꝛ iſta plerunqꝫ accidūt: idcuco plerūqꝫ melius eſt in curatione taliū vulnerū a flebotomīa incipere. Hec ē ergo expoſitio littere huiꝰ particule ẜm p̄dictū modū introducēdi iſtā particulā. ¶ Poſſumus āt alio mō hāc ꝑticulā exponere ẜm quā expōnē dicemus ꝙ Aui. on̄dit differētiā inter moduꝫ curationis qcōuenit vulneribꝰ que ſūt cū fractura cranei in ꝗbus vulneribus nō eſt facta ſeparatio pāniculi ab oſſe: ⁊ in quibꝰetiā vulneribꝰ nō eſt facta attritio in partibꝰ oſſis: ⁊ intermodum curationis qui conuenit vulneribus que ſunt cūfractura cranei in quibus vulneribꝰ facta ē ſeparatio pāniculi ab oſſe ⁊ que ſunt cū attritione ⁊ conquaſſationefacta in oſſe. Nam in vulneribus que ſunt cum fracturacranei ſuppoſito ꝙ ibi non ſit niſi fiſſura in oſſe ⁊ non ſitfacta ſeparatio paniculi ab oſſe: ⁊ etiam ꝙ attritio ⁊ conquaſſatio non ſit multa facta in oſſe poſſumus procedere cū ligatura ⁊ ſutura partiū vulneris: ⁊ cum his que incarnant: cum hoc etiam adminiſtrando ea que ꝓhibēt ⁊repellunt materiā ad locum peruenire ſicut eſt adminiſtratio olei rōẜ. tepidi circa partes fiſſure. Sed quandoeſt fiſſura cranei ⁊ eſt ſeparatio pāniculi ab oſſe facta: etetiam eſt facta attritio circa partes oſſis nō poſſumus ꝓcedere cum tali modo curationis: ſed oportet procederecum detectidne ⁊ eleuatione oſſis: ⁊ qͣꝫto in tali vulnereplus differtur talis modus curatiōis tanto eſt peius ſicutdiximus prius. Et iſto modo loquendo videt̉ illud qd̓ dicit hic cōtinuari ad illud qd̓ dixerat prius ſcꝫ ꝙ in vulnere qd̓ eſt cū fractura cranei qn̄ paniculus eſt ſeparatꝰ aboſſe accidit de illis accidētibus malis plus ꝓpter diſpoſitionē curationis que eſt per eleuationē ⁊ detectionem oſſis. Sed in vulneribꝰ in ꝗbus non ē niſi fiſſura facta ī craneo multotiens ſufficit modus curationis qui eſt per ſtricturam ſuitionem ⁊ incarnationem: ⁊ nō oꝑꝫ ꝓcedere cūeleuatiōe ⁊ detectiōe oſſis. Et iſte modus exponis videt̉magis conformis ſeriei verborum ⁊ modo continuatiōieorum. ¶ Secūdum ergo iſtam intentioneꝫ ſic exponet̉lr̄a: in fiſſis vero ⁊cͣ. q. d. ita dcm̄ eſt qūo in vulneribꝰ queſunt cum fractura cranei in quibus facta eſt ſeparatio pāniculi ab oſſe propter attritionem multam oportet procedere cum eleuatione ⁊ detectione oſſis. Et ꝙ ī eis acciditplus de accidentibus malis ꝓpter dimiſſionem talis curationis. In fiſſis vero in quibus non eſt niſi fiſſura .i. ſꝫ īvulneribus in quibus non eſt niſi ſoluꝫ fiſſura cranei: vn̄non eſt ibi attritio oſſis: nec etiam eſt facta ſeparatio pāniculi ab oſſe: ſꝫ ē plurima .i. ⁊ dato ꝙ ſit plurima ⁊ apparꝫcū ea illud īter qd̓ ⁊ os nō eſt niſi cortex .i. ⁊ apparet ꝙ ſolum ē leſio facta in pāniculo corticali: putam pāniculo ꝙeſt ſupra os: nō tn̄ facta ē leſio in panniculo intrinſeco ꝗ eſub oſſe: multotiēs ſufficit ſtrictura ⁊ ligatura: totū illudquod ſubijcitur poſtea eſt planum ex dictis.hanc expoſitionem nō eſtSed ſecundum nodica dubitatio. Nūqoſit licitum in vulnere quod eſt ſolum cum fractura cranei abſqꝫ alia leſione procedere cum tali modo curationis? Et videtur ꝙ ſic per illud quod dicit hic Aui. ẜꝫ iſtāexpoſitionem. Iſtud etiā videtur ad litterā ponere Serapio in ſua practica. cap. de ſoda gn̓ata ex caſu ⁊ ꝑcuſſione