I38IIIDe diſſo. ⁊ fract. craneiTractatus

ex diſpoſitiōe v̓tutis: qn̄ .n. illa cōcordāt: puta ꝙ corpuseſt bonoꝝ chimoꝝ ⁊ nō ſuꝑfluoꝝ: ⁊ ꝙ fractura oſſis noneſt magna neqꝫ multi nūeri ⁊ ꝙ ēt fractura oſſis aliqͣꝫ p̄thr̄e reſpirationē ad exteriꝰ: ⁊ vtꝰ expulſiua ī oſſe eſt ſatispotēs ſuꝑflua ad exteriꝰ expellere ⁊ cū hͦ medicamīa educētia hūiditatē ad extra approximēt̉: tūc pol̓e ē ꝙ abſqꝫīciſiōe fcā i carne ⁊ cute ⁊ abſqꝫ alia d̓tectione oſſis cur et̄fractura: ⁊ ꝑ hūc modū cōtīgit aliqn̄ ꝙ iſti exꝑimētatoreꝫcurāt vulnera capitis ī ꝗbꝰ fractura cranei exiſtit abſqꝫ īciſiōe carnis ⁊ cutis ⁊ abſqꝫ detectiōe ⁊ eleuatiōe oſſis: etqꝛ aliqn̄ curat̉: ꝑꝑ qd̓ accidūt aliqn̄ illa q̄ dcā ſūt cōcurre̓⁊ ſꝑ credūt poſſe curare. Sꝫ qꝛ oīa illa cōcurrūt raro hīceſt ꝙ n̄ ſꝑ cū illo mō curatiōis curāt: īmo multotiēs egroīterficiūt: de hͦ āt videbit̉ magis ī ꝓceſſu. ¶ Scd̓us āt caſus quē Aui. vult tange̓ ī qͦ nō ē neciū face̓ inciſionem carnis ⁊ cutis ē qn̄ ap̄a fcm̄ ī carne ⁊ cute ē eruptū: ita ꝙ ſic ēdiſcooꝑta caro ⁊ cutꝭ ꝙ apparꝫ tota fractura: tūc ē ſic d̓tectū os ꝙ nō ē necͣiū īciſionē facere carnis ⁊ cutis. Dico ātſi appar et tota fractura: qꝛ ī hͦ caſu aliqn̄ accidit error: nāmultotiēs apparet fractura aliqͣ ī oſſe ⁊ ē diſcoꝑta ⁊ putatur ꝙ nō ſit āplior fractura ī oſſe: cū tn̄ aliqn̄ ēt ſit alia fractura latēs ſub cute ī alia ꝑte oſſis q̄ ſi nō diſcoꝑiret̉ fierētnocumēta q̄ dcā ſūt. Nullū .n. ē īcōueniēs nec ipol̓e ꝙ exaliqͣ re cōtūdēte capiti obuiāte fiāt multe fracture ī diuerſis ꝑtibꝰ oſſis: quaꝝ vna ſit diſcoopta: alia vero occl̓ta ſubcute: ⁊ tūc ſi n̄ diſcooꝑiat̉ vſqꝫ ad illa aggregabit̉ virus īter ꝑtes oſſis ⁊ deſcēdet īferiꝰ ſuꝑ pāniculū ⁊ aggregabitnocumēta de ꝗbꝰ ẜmo hītus ē. Et hͦ eſt qd̓ vult dice̓ Auic̄.cū dicit. Et īueneris ap̄a ruptū: ⁊ appareat fractura vnaqn̄qꝫ .n. accidit mihi error magnꝰ: putat̉ .n. ꝙ nō ſit fractura niſi illa. Ex iſto āt vltimo verbo qd̓ dicit hic Aui. ꝗdaꝫaccipiūt ⁊ credūt ꝙ pol̓e ſit ꝙ ex aliqͣ re cōtūdēie obuiāte capiti ex ꝑte anteriori frāgēte craneū īde frāgat craneum ex ꝑte poſteriori: ⁊ ꝑ hūc modū dicūt ꝙ ml̓totiēs morit̉ eger: ēt dato ꝙ ſanet̉ ex fractura apparēte. Nā dicuntꝙ fractura ē fcā ex ꝑte alia: q̄ latet ēt: qꝛ non curat̉ ⁊ diſcooꝑit̉ mortē iducit. Et ad hͦ cōfirmādū dicūt ſil̓e eē in craneo cerebri ſicut ē in vaſis vitr eis: qꝛ videmꝰ ꝙ vas vitreum frangit̉ ī oppoſita ꝑte ꝑti q̄ cōtūdit̉ vel obuiat rei contūdēti. Sed illd̓ qd̓ dicūt nō ē credibile neqꝫ illd̓ vult dicere Aui. Nō enī Aui. vult ꝑ hͦ ꝙ fractura poſſit euenire inꝑte q̄ rei ꝯtūdēti obuiat: ſꝫ vult dicere ꝙ ē pol̓e ab re vnaꝯtūdēte fieri fracturā in pluribꝰ locis oſſis: qͣre vna p̄t eēcooꝑta: alia vero nō: lꝫ tn̄ n̄ ſit diſcoopta apparēt aliqua ſigna q̄ nobis on̄dūt eē fracturā in oſſe. Quia qn̄ tāgit̉ cuꝫtēta interiꝰ iuxta os circūcirca cutis ⁊ caro nō adherentfirmiter oſſi in ꝑtibꝰ circūſtātibꝰ: īmo ſeꝑata caro reperit̉ab oſſe: ⁊ ēt circa cutē apꝑet manifeſte cōtuſio ꝓcedere adꝑteꝫ maiorē qͣꝫ ſit illa q̄ ſic ē diſcooꝑta: vn̄ lꝫ fractura n̄ ſitdiſcooꝑta tn̄ res ꝯiūdēs leſionē fecit ī oſſe ⁊ cute ⁊ carne q̄ſupponit̉ illi oſſi neqꝫ fractura accidit ī ꝑte q̄ cōtuſionemnō recipit: ⁊ illd̓ nō eſt īcredibile. Paulus .n. in ſuo. 6. liºde fractura cranei hāc opinionē maxime īprobat: dic̄ em̄ad lr̄aꝫ talia v̓ba. Quida aūt his dn̄ijs ⁊ aplachima adiecerūt qd̓ ē ẜm eos ſciſſio cranei .i. caluarie ẜm oppoſitaseis q̄ plagant̉ fiēs ꝑtibꝰ. Ecce ꝙ in his v̓bis narrat opīonem p̄dictā. Subdit aūt poſtea. Hi aūt poſtea. Hi āt errant nec ſic ē vt in vaſis vitreis ꝗbuſdā vt ipſi aiūt: ⁊ hocfit: nā illa ꝗdc̄: ꝓpter ea ꝙ ipſa vacua ſūt hͦ patiūt̉. Craneūāt .i. caluaria plenū ē ⁊ aliter. orte cū alijs pl̓ibꝰ ꝑtibꝰ capitis plagatis nimis. Ecce ꝙ hͨ māifeſte īprobat p̄dcāꝫ opinionē on̄dēs nō eē ſil̓e hͦ ⁊ ī vaſis vitr eis ꝑꝑ triplice cāmvna cā ē: qꝛ illud accidit eis qn̄ ſūt vacua aliqͦ corꝑe gͦſo ⁊ ſolū ſūt plena aere. Craneū aūt plenū ē cerebro. Ccā ē: qꝛ vaſa illa magis ſūt ſciſſibilia: qꝛ nō ſunt ſic fortia:craneū āt ē forte ⁊ duꝝ. ¶ Tertia cā: qꝛ vaſa illa ſūt continua ī ꝑtibꝰ ita vt paſſio agiliter ab vna ꝑte ꝑꝑ cōtinuitatēad alterā ꝑtē ꝑuenit. Craneū āt ē multis ꝑtibꝰ oſſis cōtentiuū ⁊ cōſtrictiuū: ſicut .n. in anathomia apꝑꝫ: craneū ex

multis ꝑtibꝰ cōponit̉ īter qͣs ſūt ml̓te cōmiſſure ⁊ non eſtvnū os cōtinuū: gͦ ꝑꝑ tria hec nō accidi illud ī craneo ſicut illud accidit ī vaſis vitreis ⁊cͣ. Subdit āt poſtea cām.ꝑꝑ quā hec deceptio aliqn̄ cōtigit dicēs. Uel ſi nō huiꝰ vtſoluat̉ cōtinuitas cutis fiē̓s cranei .i. caluarie regīa: poſteavero ab apoſtaſi .i. abſens fit ẜm eā ⁊ euaporatiuā apparēs viſū ē eis ẜm oppoſitū ſcm̄ eē plage: qͣſi vult dice̓. quiaaliqn̄ ab aliqͣ re ꝯtudēte nec̄e ē vt findat̉ craneū ī duabuꝫꝑtibꝰ: ⁊ ī vna ꝑte detegit̉ craneū. ī alia vero nō: qꝛ nō findit̉ cutis: vn̄ ī pͥnº nō vr̄ ibi fractura eē: ſꝫ ibi eē facta leſiopoſtmodū vero: qꝛ in ꝓceſſu detegit̉: tūc idcirco creduntꝙ ex ꝑcuſſiōe facta ſolū ī vna ꝑte poſſit os cranei frangi īoppoſita parte: ſed decipiūtur vi ē dcm̄: qꝛ ab illa cā cōtūdēte ſicut facta fuit cōtuſio in parte vna ita facta fuit ī parte oppoſita: lꝫ ibi nō apparuerit detectio oſſis in prīcipioſicut etiā in alia parte. ¶ Deinde cum dicit.¶ Et propter hoc oꝫ vt conſideret̉ diſpoſitio fracture cōſideratione bona.¶ In ꝑte iſta ex dictis īfert veritatē mōi cognitiōis fracture qn̄ ſenſui occl̓tat̉: qꝛ .n. ex ignorātia eiꝰ ꝑꝑ quā negligit̉modus curatiōis eiꝰ cōſequunt̉ manifeſta nocumēta hīceſt ꝙ oꝑꝫ vt cōſideret̉ diſpoſitio fracture conſiderationebona: vt dicit Aui. ¶ Tunc ſeꝗtur illa pars.¶ Illud vero in quo declinat̉ cum exiſtimatiōe de rectificatione eſt vt cōſideret̉cauſa fracture ⁊ vltimatio virtutis rei frāgentis in grauitate ſua aut in ſua magnitudine aut in ſua forcitudine vt per illudſciatur vltimatio q̄ oꝑꝫ eē ex fractura.¶ In ꝑte iſta on̄dit modū ẜm que deuenimꝰ ī cognitiōemfracture oſſis qn̄ ipſa nō ē ſenſui māifeſta: ſꝫ occulta ꝓpterea qꝛ aut nō ē ſciſſa cutis aut ē ſciſfura modica ⁊ ſtricta:⁊ duo facit. Primo pōit ſignificatiōes qͥſdā q̄ ſumunt̉ exꝗbuſdā q̄ antecedūt modu oꝑatiōis naͣe. ſcd̓o on̄dit quandaꝫ ſignificationē q̄ ſumit̉ ex mō operatiōis naͣe q̄ ſigniſicatio dꝫ eē ꝯn̄s pͥores. ſcd̓a ibi. Et ī hmōi ꝗdē diſpōnibusē necͣiū īcidere cutē ⁊ē̄. pͥma ī tres ẜm ꝙ tria pōit ſigna ſignificationū. Primū .n. ſignū ſumit̉ ex diſpōne cāe pͥmitiue a qͣ accidit fractura. ſcd̓a āt ſumit̉ ex accn̄tibꝰ qͦ conſequūtur fracturā. tertia cā ſumit̉ ex diſpōne fracture q̄ cōtingit ī cute vtpl̓m qn̄ frāgit̉ craneū. ſcd̓a ibi. Et ſil̓ia accidētia. tertia ibi. Et qn̄qꝫ ſignificat̉ fiſſura cutiꝫ ⁊c̄. In pͥmaꝑte vult dice̓ Aui. ꝙ qn̄ dubitat̉ de fractura oſſis: ꝓpter eaaūt qꝛ cutis fiſſa nō ē: aut dato ꝙ ſit fixa: nō tn̄ apꝑet ad ſēſuꝫ. Significatio vna ꝑ quā eſtimato tua pōt declinaread rectitudinē ⁊ veritatē ē cōſiderare ī eā pͥmitiua ex qͣ accidit leſio ⁊ fiſſio puta ꝯſiderare ad v̓tute cāe frāgētis puta ad grauitatē ad magnitudinē aūt ad aliā tortitudine: ꝑhoc .n. eſtimamꝰ vtrū ab illa cā ſit apta euenire fracturavel nō: vt v̓bi gr̄a: ſi os ad ſenſū nō appar et: dubitamꝰ tn̄de fractura ipſiꝰ ſi viderimꝰ ꝙ ꝑcuſſio vel cōtuſio q̄ accidit craneo fuit a grandi cā: vt qꝛ fortis fiat ꝑcuſſio ⁊ valdemagna: vel fuerit caſus a loco valde alto: tūc ē eſtimādūꝙ ab illa cā os fractū fuit: vn̄ ꝓcedēdū ē ad diſco oꝑtionēcarnis ⁊ cutis vt certificemꝰ nr̄am cognitiōeꝫ ꝑ ſenſum.Si aūt cā pͥmitiua nō eſt magne v̓tutis: tūc eſtimādū eſtos nō eē fractū. ¶ Intellige tn̄ ꝙ lꝫ iſta ſignificatio ꝓbabilitatē hēat: nō tn̄ hꝫ neceſſitate. ¶ Nō .n. ē neceſſariū exforti cā pͥmitiua corꝑi adueniente craneū frāgi: neqꝫ datoetiā ꝙ ſit debile nō frāgi: videmꝰ .n. ī magnis caſibꝰ craneū nō frāgi: in ꝑuis aūt ip̄m frāgi: q̄ ꝗdeꝫ diuerſitas pōtcōtingere ꝓpter diuerſuꝫ modū leſiōis quā recipit os aꝑua ⁊ magna cā frāgente vt in pluribꝰ tn̄ ſicut dc̄m ē accidit: ⁊ qꝛ hec ſignificatio oīno non ē neceſſaria: idcirco admaiorem certificationem ipſius oportet etiaꝫ alias ſigni