Fen.IIIII.De Fractura cranei
nis nō accidat putrefactio de qͣ fcā eſt mētio: hoc āt ē poſſibile .ſ. dato ꝙ nō ꝑueniat̉ ad fiſſurā cū inciſiōe carnis ēcutis: ꝙ tn̄ nō fiat putrefactio dicta altero duoꝝ modorūaūt qꝛ fiſſura accn̄s oſſi ē ꝑua ꝓpter cuiꝰ ꝑuitate accidit vtin ipſa nō aggreget̉ hūiditas ꝗ putrefiat: ſed ſolidat̉ cumregenerat̉ pͥorus factꝰ a natura: vn̄ ibi ſufficit ſola medicatio aꝑatis facti ī carne ⁊ cute: ⁊ precipue hoc accidit qn̄corpꝰ in quo hoc accidit ē bonoꝝ chimoꝝ ⁊ nō ſuꝑfluorūnec in qͣꝫto nec ī qͣli. In fiſſura autē magna aūt ꝓfunda illud nō eēt pol̓e. hoc aūt eſt pol̓e fi cū medicamine apatisfacti in carne ⁊ cute accideret ꝙ fieret putrefactio in oſſetūc enī facta detectiōe carnis ⁊ cutis apparebit fiſſura fcāin oſſe: vn̄ ⁊ tūc medicꝰ ītēdit ad curationē fracture oſſis:⁊ ēt hūiditas poterit exteriꝰ exalare: ꝓpter qd̓ illa accidētia de quibus loquit̉ ſtatim: poſtea nō contingeret anteqͣꝫmedicus intēdat ad curationē fracture.¶ Et accidūt ante ſanioſitatē aūt pꝰ ipſaꝫegritudines male ex febribꝰ ⁊ tremore etdeſtructiōe ratiōis ⁊ alijs: quare ē neceſſariū vt findat̉ ⁊ multotiēs ꝗdem ſigni ficat locū īfirmꝰ ipſe ⁊ ꝙ tangit ipſuꝫ omnihora: ⁊ hoc ꝓprie: ⁊ tūc ꝗdem ē neceſſarium vt redeat vulnus ad diſpōneꝫ ſuam.¶ Nūc docet qͣle nocumētū in generali cōtigeret ex ignorātia fracture occulte ꝓpter quā negligit̉ curatio eiꝰ: ꝗaſcꝫ accidit inde putrefactio ſub oſſe. Docet ēt qualia accidētia in ſpāli cōtingūt. que accidētia ſequūt̉ putrefactionem factā ſub oſſe dicēs. Et accidūt ante ſanioſitatē .i. ante talē putrefactionē: aut poſt ipſā egritudines male ⁊ cetera accn̄tia peſſima ⁊ mortalia ſicut feb. ⁊ deſtructio rōnis et tremor. Febris accit ꝓpterea qꝛ illa putrefactio fit īmēbro nobili ſicut ſuꝑ pāniculū tegentē cerebrū ꝗ cōicatcū corde: ad putre factionē aūt in mēbro nobili cōicāte cūcorde cōſeꝗt̉ febris ⁊cͣ. Accidit aūt tremor ⁊ d̓ſtructio rōnis ꝓpter nocumētū qd̓ ꝑuenit ad cerebrū ex putrefactione q̄ fit aut facta ē ſuꝑ pāniculū tegētē cerebrū: ⁊ ꝓpter ſimilē rōnē accidūt aliqn̄ accn̄tia mala ⁊ peſſima de ꝗbusfiet mētio infra ſic ut ſcotomia ap̄a ⁊ ſil̓ia accn̄tia. Et qn̄qꝫēt ꝓpter paſſionē fcām ad ſtōm accidit vomitꝰ colere. qꝛſupple vt ꝓhibeat̉ aduētꝰ iſtoꝝ accn̄tiū ē nec̄iū vt findatcaro ⁊ cutis ⁊ detegat̉ fractura oſſis vt poſſit fieri curatiofracture oſſis ẜm modū de quo fiet mētio. Et ſubdit Aui.Et multotiēs ꝗdē ſignificat: qͣſi vult dicere Aui. ꝙ nō ſolum ſignificat̉ ꝙ ſit vel fiet putrefactio ī oſſe qn̄ negligat̉curatio fracture ex accn̄tibꝰ q̄ cōſequūt̉ in ꝓceſſu de quibus fcā ē mētio. Ueꝝēt multotiēs ſignificat̉ fractura oſſiꝫex īdicio patiētis: qm̄ tāgit ip̄ꝫ qͣre oī hora dicet hͦ doleo hͨſentio leſionē: ⁊ iſta ē vna ex ſignificatiōibꝰ ꝓprijs curationis fracture oſſis capitis. Un̄ qͣꝫuis medicꝰ cur et ap̄a ſcm̄in carne ⁊ cute: tn̄ nō ceſſat leſio. remanere ꝓpter fracturam q̄ remanet: ⁊ tūc necͣiū ē vt nō valeat curatio ap̄atisqd̓ ē ī carne ⁊ cute vt redeat vulnꝰ ad diſpoſitiōeꝫ ſuaꝫ .i.vt vulnꝰ redeat ad diſpoſitionē in qua dꝫ ad hoc vt curetur fractura oſſis. Et iſta ꝗdē diſpō ē vt .ſ. īcidat̉ caro ⁊ cutis ad hoc vt fractura ſit detecta ⁊ manifeſta ⁊ poſtmodūdꝫ curari fractura ẜm modū ꝗ poſt dicet̉. Et ex hͦ Aui. nōvult hr̄e niſi ꝙ nō ſufficit qn̄ ē fractura ī oſſe: occupari incuratiōe apatis carnis ⁊ cutis exterioris: īmo oꝫ ꝓcederead fracturā. Si gͦ ignorat̉ fractura ⁊ fiat occupatio ī curatiōe illiꝰ tūc nō fiet curatio īmo accidet error. Et ꝓptereavt īferiꝰ ip̄e īfert ē necͣiū p̄cognoſce̓ qn̄ fractura nō ē detecta ẜꝫ mōꝫ ꝗ cognoſcit̉ ex oſſis fractura. Et iſtd̓ vult Aui.hr̄e ex iſtis v̓bis q̄ dicit. ¶ Deinde cum dicit.¶ Et vt curet̉ fractura oportebit vt findatur a cute cū quātitate qua nō retineat̉ in
ea virꝰ ī hoc neqꝫ aliō oꝫ .n. vt nō retineatur virꝰ niſi fueris ſecurꝰ de additiōe ap̄atis ⁊ īueneris ap̄a ruptū ⁊ apꝑeat fractura vna. Qn̄qꝫ .n. accidit īde error magnꝰputat̉ .n. ꝙ nō ſit fractura niſi illa.¶ In ꝑte iſta on̄dit Aui. errorē ꝗ accidit ex ignorantia fracture abſolute ꝓpter occultationē eiꝰ qꝛ fiſſura aliqn̄ nōaccidit ī carne ⁊ cute: ⁊ tūc frāgit̉ craneū. Nūc on̄dit erroreꝫ ꝗ accidit aliqn̄ nō ex ignorātia fracture oīo: ſꝫ ex ignorātia fracture ẜm ſui totū. Nā aliqn̄ ē ꝙ fractura ſolū apparet ad ſenſuꝫ ẜm aliqͣꝫ ſui ꝑtē: qꝛ in carne ⁊ cute ē fcā aliqua īciſio etiā fiſſure: vn̄ fracture ī oſſe ē apparēs ẜm aliquā ſui partē ⁊c̄. Medicus putat ꝙ ſufficiat fiſſura illa q̄ē in carne ⁊ cute: ꝓpterea qꝛ putat ꝙ nō ſit ampliꝰ fiſſurain oſſe niſi illa q̄ apparet ad ſenſū. nūc āt ī hͦ aliqn̄ acciditerror magis: ꝓpterea qꝛ fiſſura nō ē ſolū ī illa ꝑte craneiq̄ apparet ad ſenſū: īmo ē ſatiꝫ maior celata ſub cute ⁊ carne. Si gͦ medicꝰ nō ampliatorificiū ita vt detegat̉ fractura ſufficiēter errabit: ꝓpter eaᵇ qꝛ nō ꝑfecte poterit virꝰ etſordes mūdificari: vn̄ retinebit̉ ⁊ defluet īteriꝰ ſub oſſe etaccidet putrefactio ī oſſe ⁊ ſuꝑ pāniculū tegētē cerebrum⁊ ſic iſte error differt apriore: nā pͥor error ꝯtīgit ab ignorātia fracture: ꝓpterea qꝛ nullo mō apparet ad ſenſū cuꝫnō ſit ſciſſa cutis neqꝫ caro: ſꝫ iſte error nō accidit: qꝛ nullo mō fractura apparet: nec qꝛ caro ⁊ cutis nō ſit ſciſſa: ſꝫaccidit qꝛ fiſſura fcā ī carne ⁊ cute nō ē ſufficiēs ita vt ſufficiēter ſit detecta fractura. putat .n. multotiēꝫ medicꝰ ꝙ n̄ſit ibi fractura āplior niſi qͥ apparet: ⁊ ſic putat ſufficereillā fiſſurā: cū tn̄ v̓o nō ſufficiat ꝓpter cām dictā: ſꝫ oꝫ ampliꝰ detegere ne ī carne remaneat aliꝗd virꝰ vel ſordicierhͦ gͦ p̄miſſo ē facile ītelligere qd̓ Aui. dicit īcipiēs pͥº on̄de̓cāꝫ ꝑꝑ quā ad curatione fracture oꝫ ip̄ꝫ d̓tegi a carne ⁊ cute: ⁊ ex hͦ on̄dit poſtea errorē ꝗ aliqn̄ circa hͦ cōtingit. Dicit gͦ ⁊ vt fractura curet̉ oꝫ vt findat̉ a cute ⁊cͣ. Qꝛ vult dicere Aui. ꝙ ſi dꝫ curari fractura oꝫ vt findat̉ cutis ⁊ caro⁊ detegat̉ ꝑſcē ī tāta quātitate vt libere poſſit virꝰ ⁊ ſordicies ad extra ꝓflue̓ ⁊ nō retineri ī ip̄a: ⁊ reddit cāꝫ iſtiꝰ cūdicit: oꝫ .n. vt nō retineat̉ virꝰ: ⁊ hͦ iō qꝛ retētio virꝰ ē cā vtvirꝰ penetret ⁊ defluat ad īferiora: h̓ at ē cā putrefactiōisoſſis ⁊ paniculoꝝ cerebri ⁊ alioꝝ maloꝝ accn̄tiū de ꝗbuspͥus facta ē mētio ⁊ de ꝗbꝰ ēt fiet mētio. Subdit poſtea: niſi fueris ſecurꝰ de additiōe ap̄atis ⁊ īueneris apa ruptuꝫ⁊ apꝑeat fractura vna. ¶ Circa quā ꝑtē ītellige ꝙ iſte exceptio nō refert̉ ad illd̓ qd̓ mō dixit: opꝫ .n. vt nō retineat̉virꝰ: qm̄ ī nullo vulne̓ oꝫ virꝰ retine̓: ſꝫ ī qͦlꝫ oꝫ vt extra defluat ⁊ mūdificet̉: ſꝫ refert̉ ad illd̓ qd̓ pͥº dixit. Et vt curet̉fractura oꝫ vt findat̉ a carne ⁊ cute ⁊c̄. nō vult .n. dice̓ ꝑ hͦqd̓ ſubdit niſi on̄dere ī ꝗbꝰ caſibꝰ excipit̉ ꝙ .ſ. ī eis ad curatiōeꝫ fracture nō ē necͣiuꝫ īciſionē facere ī cute ⁊ carneEt duos vr̄ pone̓ caſus ī ꝗbꝰ nō ē necͣiū īciſionē face̓ ī cute ⁊ carne. pͥmū caſū tāgit eū dicit niſi ueriꝫ ſecurꝰ de additiōe apatis. 2ᵐ caſū tāgit cū dic̄. Et ſi īuenerꝭ ap̄a rupti⁊cͣ. Primꝰ gͦ caſus quē vult tāgere. Aui: ē ꝙ dꝫ fieri īciſiocutis ⁊ carnis ī fractura cranei niſi fueris ſecurꝰ de additiōe ap̄atis .i. niſi fueris ſecurꝰ ꝙ ap̄a nō oriat̉ nec eueniatvel ī pānicul̓ cerebri vel ī ip̄o cerebro: ⁊ ꝑ hͦ ītelligit ēt deqͦlꝫ accn̄te malo: qͣre ꝑ hͦ vult dice̓ Aui. ꝙ ſi tu fueris ſecūrus ꝙ nō accidat aliqd̓ accn̄s malū: tūc pōt abſqꝫ īciſionecarnis ⁊ cutisᶠ ꝑtrāſire ī curatiōe fracture. ¶ Sꝫ mō aliꝗsq̄ret ⁊ qn̄ cōtīgit ꝙ abſqꝫ īciſiōe cutis ⁊ carnis ſit pol̓e curare fracturā abſqꝫ aduētu alicuiꝰ accn̄tis mali. ¶ Dd̓meſt ꝙ hͦ ē pol̓e altero duoꝝ modoꝝ: aut .n. hoc ē pol̓e: ꝗaiſſura ſcā ī craneo ſic ē parua ꝙ in ea nō timet̉ de aggregatiōe hūiditatis īter ꝑtes oſſis ⁊ penetratiōe ipſiꝰ ad medullā ſic ut ſupra dcm̄. ē. Aut hͦ ē pol̓e ex mō curatiōis ⁊ diſpōnis fracture oſſis ⁊ ex diſpōne vlceris vel vulneris .ſ