Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
134r
Einzelbild herunterladen
 

De quali. admi. aſtella. 34Tractatus.II

opꝫ vt ſit groſſiꝰ qd̓ eſt in ea locꝰ obuietfracture duobꝰ lateribꝰ: oꝫ vt ſit groſſiꝰaſtellaꝝ pͥncipiū eaꝝ qd̓ ſeꝗt̉ latꝰ fracture: aut vehementiore partem fracture etſint latera earum ſubtiliora vt ſint planarum extremitatū ne opponat̉ in eis glutinatio: īmo planum ligamenti. Ponit capl̓m in oſtēdit qͣl̓r debeāt eſſe aſtelle admīſtrant̉ in fractura. diuidit̉ ī ꝑtes tres: ſic̄ tres ponit regulas qͣlitate aſtellaꝝ. ibi ponit ſcd̓aꝫ. (Et ſi ponāt̉ aſtelleibi ponit tertiā. (Et longius laterū eius.) dicit ſic de pͥmaꝑte: ſub̓a de qua fiunt aſtelle: oꝫ vt ſit aggregās ad duritiē ſuā tenacitatē lenitatē: ſicut eſt achoni .i. lignū de ferula oleandri lignū granati eis ſil̓ia. groiſius qd̓ ēin aſtellis oꝫ ſit obuiās loco fracture a duobꝰ lateribꝰ.Et ſubdit groſſius aſtellaꝝ oꝫ pͥmū eaꝝ ſit ſequenslatus fracture: ſint latera aſtellaꝝ planaꝝ extremitatuꝫne apponat in membro ligamentū fiat planū ſuper eas. Deinde cum dicit. Et ſi ponāt̉ aſtelle a lateribꝰ qͣttuor: tūceſt magis defēdēs: ē malū ſi ē ei ſuꝑfluitas lōgitudīs: qm̄ ē nocumētū ī illoneqꝫ detrimētū in hoc .ſ. ſi capiūt ꝓpecturā p̄ter qd̓ tegat iuncturā ip̄am. Ponit ſcd̓am regulam dicit ſic: ſic aſtelle ponant̉ aqͣttuor lateribꝰ mēbri. tūc hec eſt magis defendēs. Et ēmalū ſi aſtelle ſunt magne vltra qͣꝫ dꝫ: qm̄ eſt detrimē in illo neqꝫ eſt detrimentū in hoc dato tangant iuncturam ipſam. Deinde cum dicit. Et lōgiꝰ lateꝝ eiꝰ ſit ad latꝰ ad qd̓ ē motus īclinatōis mēbri hoc .ſ. vt ſit itagrauet neqꝫ p̄mat vehemēter neqꝫ coartet vt minuant̉ ab eo ligamēta diminutiōe pl̓ima qm̄ fiūt aſtelle expͥmētes: et videris aliꝗd de hoc oppone diminutiōe donec īuenias eqͣlitatē: oꝫ vtaſtelle obuiēt loco denudato ſuꝑ quēeſt caro: immo eſt neruoſus oſſuoſus. Ponit tertiā regulā: dicit ſic. lōgiꝰ lateꝝ aſtellaꝝ: oꝫvt ſit ad locuꝫ īclinatiōis mēbri ad hoc: vt ſit ita aſtella grauet neqꝫ pͥmat vehemēter: neqꝫ coartet: vt ligamēta diminuant̉ ab eo diminutōe pl̓ima: qm̄ ſi fit multū fortꝭligatura aſtelle fiūt cōprimentes coartātes. Et ſubdit videris aliꝗd de hac appōne: tūc debes inducere eqͣlitatē in ligamētis: aſtelle oꝫ obuiēt loco denudatoſuꝑquē eſt caro: īmo eſt neruoſus oſſuoſus. De qualitate adminiſtratiōis aſtellaꝝ cum diſtinctioneCapitulum. viij.et expoſitione:Ora exigit vt ponat̉ aſtelle ē pꝰꝗnqꝫ dies ſupra vſqꝫ quo fiat ſecuritas nocumentis: et qͣnto plusmagnificat̉ timor tāto magꝭ oꝫ vt tardet̉poſitio aſtellaꝝ: ml̓totiēs attrahit feſtinatio ī hoc nocumenta ex apatibꝰ et pruritu velicꝭ: veꝝ tardāt̉ aſtelle: tūc oꝫ vt

ſit illic ſtet loco eaꝝ bonitate ligature vitta de bonitate p̄ꝑatōis. Oſi illd̓ fuerit: tūc necarie ſūt aſtelle etiā in pͥncipio rei. O pꝫ ergo vt ānectāt̉ aſtellis ligamēta: puluilli ā nexiōe d̓ſcēdēte eqͣnte cooꝑiēte decēter cōponete quoꝝ groſſiꝰ ſit apd̓ fracturā fortiter ſtrīgat: īmoaddat̉ ī ſtrictura paulatī exꝑiētia īfirmi cum diſpoſitiōe ip̄ius. Et ſi fuerintligamenta et puluilli grauantes eam tūc fiat eoꝝ multiplicatio. Poſito capl̓o de qͣlitate aſtellaꝝ ponit capl̓m de qͣlitate admiſtationis aſtellaꝝ. Et diuidit̉ iſtud capl̓m in ꝑtestot quot ponit can̄. ī docēdo admīſtrare aſtellas. ꝑtes oēspatebūt exponēdo lr̄aꝫ. Dicit ſic de pͥma ꝑte aſtelle dn̄tponi poſt qn̄qꝫ dies ſupra vſqꝫquo ſit ſecuritas nocumētis poſſibilibꝰ euēire ī mēbro. Et qͣꝫto timor nocumētoꝝplus magnificat̉: tanto oꝫ vt poſitio aſtellaꝝ tardet̉ feſtinatio pōnis aſtellaꝝ attrahit multotiēs nocumēta adbrū faciēdo euenire apata pruritū veſicas: ſic aſtelle tardant̉: tūc oꝫ vt loco aſfellaꝝ ſint ligamēta puluilliannexi anexiōe bona cooꝑiēte equāte mēbꝝ decēter: et ſtringat fortiter: īmo paulatī addat in reſtringēdoexꝑiētia īfirmi. Et ſi ligamēta puluilli multū grauāt tūc fiat eoꝝ multiplicatio. Deinde cum dicit.Et de nocumētis eoꝝ qn̄ deſcēdūt eſtligamētū molle: oꝫ vt ligent̉ ligamēta ſuꝑiora ſuꝑ aſtellas ligatura diſſoluēteeas remouēte ip̄as a decēte cōpōne ſitꝰeaꝝ. oꝫ vt ſoluāt̉ ligamēta nec̄ itate electōis in oībꝰ duobꝰ diebꝰ in pͥncipio rei:p̄prie qn̄ accidit pruritꝰ: tūc ꝗdē opꝫ vtfiat illud qd̓ p̄cepimꝰ. ergo ꝑtrāſit ſeptimꝰ aſtrictura ſoluat̉ ī ſpacio tardiore ī oībꝰ qͣttuor ꝗnqꝫ: ī hac .n. hora fit ſecūritas a pruritū ap̄ate. Et illic iteruꝫ fiatmollificatio ligamētoꝝ paulatī vt ꝓhibeat penetrationeꝫ nutrimenti. Pōit ſcd̓am regulā: dic̄ ſic. de nocumētis puluilloꝝqn̄ deſcēdūt eſt ligamētū qn̄ eſt molle. Et ligamēta ligātur ſuꝑ aſtellas: oꝫ vt ligent̉ ligamēto diſſoluēte easremouēte aſtellas ꝯpōne decēte ſitꝰ eaꝝ: ligamēta oꝫ vtſolua̓t̉ oībꝰ duobꝰ diebꝰ ī pͥº fracture. Et ſi ī fractura accitpruritꝰ: tūc fiat illud qd̓ diximꝰ. Et a ſtrictura ꝑtrāſieritſeptimꝰ dies ſoluat̉ in ſpatio tardiore vt in oībꝰ qͣtuor: autꝗnqꝫ diebꝰ. qꝛ poſt ſeptimū diē ſit ſecuratio a pruritū abapate: iteꝝ oꝫ vt fiat mollificatio ligamentoꝝ vt ꝓhibeat penetrationē nutrimēti. Deinde cum dicit. Et ſi fuerit tibi pol̓e vt retīeas aſtellas ſoluas eas etiam vſqꝫ ad vigintierit nocibile: deinde ſoluas eas. Attamēqn̄qꝫ ſoluunt̉ in quibuſdā horis: propter cauſam apparentē: ſed propter defenſionem: et ad videndū illud quod ac-