Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
134v
Einzelbild herunterladen
 

De fractu. vulnere.Fen.IIIII

cidit. conſiderare ad illud quod diſcoopertuꝫ eſt de carne ſi fuerit an corruptusſit color eius: et eius diſpoſitio. Ponit tertiā regulā dicit ſic: ſi fuerit tibi pol̓e vt retieas aſtellas ſoluas eas vſqꝫ ad. xx. dies erit nolibile. dein̄ poſt. xx. dies ſolue eas: ſꝫ qm̄ aſtelle ſoluunt̉niſi ꝓpter vt videat̉ illd̓ qd̓ diſcooptū ē de carne qͣl̓r ſehēat: ꝯſidera an color carnis ſit corruptꝰ an. Et ſi eētaliqͣ mala diſpō ſcias ſubuenire. Deinde cum dicit. Et iam ſciuiſti oportet vt fiat vltimatio cum ſtrictura vltimatione prohibente aduentuꝫ nutrimenti: ad fracturāipſa enim reſtauratur niſi cum ſanguine nutrimento forti quod venit ad eaꝫ.Et ſit feſtinatio in auferendo aſtellas proijciendo eas: qͣꝫuis credatur eſſe coherentia: quoniā fortaſſe accidit inde vtſit alroſboth cōfirmatū adhuc: quarecōtorquetur membrum. vt remaneantaſtelle ſuper membrū cuꝫ ſunt neceſſarie eſt meliusqꝫ vt diſponant̉ ab eo antecum ſunt neceſſarie: ergo feſtines:ſed tarda. Ponit 4ªᵐ regulā dic̄ ſic: tu ſciuiſti oꝫ vt fiatvltimatio ligamēti ſtrictura vltīatiōe ꝓhibēte aduētūnutrimēti ad fracturā. Fractura .n. reſtaurat̉ niſi ſanguīe nutrimēto forti qd̓ venit ad ip̄aꝫ: qͣꝫuis fiat coadherētia tn̄ fiat feſtinatio in auferēdo aſtellas: ꝓhibēdo eas: qm̄ fortaſſe accidit alroſboth ſit ꝯfirmatū:ſic ſi ſoluit̉ an̄ tp̄s necͣiū mebꝝ ꝯtorquet̉: ſic vt aſtelle remaneāt pluſqͣꝫ ſint necͣie ē meliꝰ qͣꝫ eleuent̉ an̄qͣꝫ ſint:feſtinet̉ ad remouendum aſtellas ſed tarda. De fractura cum vulnere.Capl̓m. ix.T quādo aggregantur fractura vulnª: tūc reſtaurator vehementer alleuiet reſtaurationē: faciatpenetrare aſtellas a loco vulneris et ponatur ſuper vulnus quod oportet vt emplaſtris proprie piceis. Et quidam precipiunt vt incipiatur cum ſtrictura a duobus lateribus vulneris: dimittatur vulnus diſcoopertum. Et hoc quidem eſtmelius ſi vulnus non fuerit ſuper fracturam ipſam: deinde oportet vt ſit ſuperipſum velamen: ita vt tegat ipſū ab aere. Poſito capl̓o de admīſtratōis aſtellaꝝ. Ponit captulū de fractura cuꝫ vulnere exute. Et diuidit̉ in ꝑtes totquot ponit regulas in hoc. ꝑtes patebūt īferiꝰ exponēdoeas. dicit ſic de pͥma ꝑte. qn̄ fractura. vulnº aggregantur: tūc reſtaurator dꝫ alleuiare reſtaurationē: faciataſtelle remoueant̉ a loco vulnerꝭ: ſuꝑ vulnꝰ ponat̉ illd̓qd̓ oꝫ ex empl̓is ꝓprie piceis. Et ꝗdā p̄ceꝑunt vt īcipiat̉ fractura a duobꝰ lateribꝰ vulneris vulnꝰ dimittat̉ difcooptū: ꝗdeꝫ ē meliꝰ: ſi vulnus. fuerit ſuꝑ fracturāip̄am ſuꝑ vulnꝰ oꝑꝫ ſit velamen taliter: vt non tangat̉

Q ſi fuerit ſuꝑ fracturaꝫ: tunc oportetvt ingenietur in figuratione ſtrictureingenio: ita vt mundificetur ex omni latere ſeparetur parumper a vulnere ip̄ocum preꝑatiōe ꝯuenicte ad illud īfundant̉ puluilli in vino nigro ſtiptico. Ethoc ingenium eſt vt ponatur extremitasligamenti ſuꝑ labiū vulneris: deinde torqueatur retro firmetur cum ligamentoalio: ponatur ſuper labiuꝫ aliud inferius deinde ordinetur reliquum ligamētum ẜm quod oꝫ: d̓inde torqueatur ita vtre maneat vulnꝰ ip̄m apertū: qd̓ eſt p̄terip̄ꝫ ſit firmū ex eo ita aſcēdit ligamētu deſcendit ligamentū cadat ſuꝑ fracturā ſtrictura vehemēs remaneat vulnus aꝑtū vt diſcooꝑiat ip̄m ꝑꝑ illd̓. Etoꝫ vt ponat ſuꝑ aſtellas forramē ecōtrario illius vt ꝑueniat ſuꝑfluitas medicinevulneris ad illd̓. Si poſuerit ſuꝑ aſtellaforamē oppoſitū illi vt ꝑueniat bonitasmedicine ad vulnus. Et ſit pol̓is egreſſio virꝰ ab eo et ſit ita vt poſſit tegere ſuꝑea vtraqꝫ ſiml̓ quāuis dimittere vulnusdiſcooꝑtū ſit malū: ꝓprie ī frigore: īmooportet vt non ſit coartatū tantuꝫ: vt cuſtodiatur in nocte. Ponit 2ᵐ can̄. dicit ſic. ſi vulnꝰ fuerii ſuꝑ fracturamtūc oꝫ vtꝭ ī figuratōe fracture īgeniet̉ īgenio: ita vtdificet̉ vulnꝰ ab latere ligamētū ſeꝑet̉ parūper a vulnere ip̄o p̄paratiōe ꝯueniēte ad illd̓: īfundant̉ puluiſli in vino nigro ſtiptico: admīſtrent̉. īgeniū ligamēti eſt vt extremitas ligamēti ponat̉ ſuꝑ labiū vulneris: etordinet̉ ligamētū tal̓r vt vulnꝰ ip̄m remaneat aꝑtuꝫ: qd̓eſt p̄ter vulnꝰ ſit firmū ꝓpter ligamēt ū: qd̓ admiſtrat̉: inaſtellis fiat ꝑforatio ecōtrario vulneris: et ligent̉ ita vtillas aſtellas ꝑforatas poſſit ſuꝑfluitaꝫ vulneris abſtergi medicīa poſſit venire ad vulnꝰ: qͣꝫuis dimittere vulnꝰtotal̓r diſcooptū ſit malū: ꝓprie in frigore. īmo oꝫ vtſit tm̄ coartatū cuſtodiat̉ vulnꝰ ī nocte. Dein̄ dicit Q ſi vulnꝰ ſant̉ admīſtrent̉ aſtelle ſieſt cōglutinatū: firma aſtellā illi loco ſiille locus fuerit declinatꝰ ab eo. Et voluntas fuerit ſoluere illud qd̓ tegit vulnꝰ mane veſꝑe eſt magis pol̓e ꝓpter curationē eiꝰ ꝓpriā: ſit ex eo ꝯtrarietasin ligamēto reſtauratiōis fracture oīno. Ponit tertium can̄. et dicit fic. ſi vulnus ſanatur ac ſieſt conglutinatum adminiſtrentur aſtelle firma aſtellāIlli loco ſi ille locus fuerit declinatus ab oſſe: voluntas eſt ſoluere membrū fiat mane veſpere ꝓpter ꝓpriācurationem loci: et ligamentū reſtanrationis ſit cōtrariū