De curaFen.IIII.

uocatiuum doloris: vnde non eſt conueniens: frigidumautem eſt prohibitiuum egreſſionis humiditatis: ⁊ ē retentiuum ipſius in neruo: ⁊ cum hoc etiam ſpāſmanturuerui: propter quod medicina ipſius non debet eſſe calida neqꝫ frigida ſuperflue: vt non mordicet: ſed caliditatistemperate: verum etiam ex hoc ꝙ medicina eſt vehemētis exiccationis ipſum prohibet ne putrefactio accidat inipſo: ⁊ eſt conueniens complexioni nerui: quoniam neruus in genere membrorum ſuorum eſt. Quapropter inmedicamine vulnerum neruoruꝫ debet eſſe exiccatio vehemens: ex hoc etiam ꝙ medicina virtutem habet attractiuam prohibet ne humiditas aggregetur ī neruo: ⁊ qꝛillud quod habet virtutem attractiuam eſt quod caliditatem habet cum ſubtilitate ſubſtantie: in tali enim medicamine eſt proprietas vt humiditates ad exteriora moueatſic ut dicitur ab Auicen. ſecundo canone. capitulo de operationibus medicinarum ſingularium: hinc eſt ꝙ illudmedicamen d̓bet eſſe ſubtilis ſubſtantie: ⁊ precipue hocmedicamen conuenit ſubtilis ſubſtantie: tum quia neruꝰpoſitus eſt in profundo: tum quia neruus eſt ſubſtantie.denſe ⁊ dure vt ergo penetrare poſſit virtus medicaminis oportet vt medicamen ſit ſubtiliū partium: ex quo patet ꝙ debet caueri in eis ſtipticum medicamen: ⁊ precipue ſuperflue ſtipticitatis: quoniam hoc prohibet extractionem humiditatis ad exteriora ⁊ condenſat eam in ſoco. Et precipue debet caueri in principio maxime aggregatio humiditatis in neruo propter humiditateꝫ que exiſtit in vulnere ex diminutione ⁊ cutis ⁊ carnis ⁊ venarūex quibus humiditas egreditur ⁊ retinetur in loco vulneris niſi accideret ꝙ in tali medicamine ſtiptico eſſet virtus abſterſiua. Nullum enim eſt inconueniens vt in aliquo medicamine ſtiptico ſit virtus abſterſiua propter diuerſitatem partium ſicut virtus ſtiptica ⁊ abſterſiua vt ēin ſcoria eris. Sicut ponitur a Gali. tertio de ſimplici medicina: tunc talis medicina eſt conueniens: nam tunc ſtipticitas nō ē impediens attractionem humiditatis ad exteriora: ſed tamen hoc adiuuat ex eo quod prohibet fluxum humorum ad locum propter ergo omnia iſta concurrere ad curationem vuluerum neruorum debet medicina habere has proprietates que adminiſtrantur invulneribus neruorum. ¶ Tu tamen intellige circa hocꝙ ẜm quod inſtat magis nobis neceſſitas magis ad intētionem vnam qͣꝫ ad aliam ẜm hoc debet medicina augeri in virtute plus que in intentionem illaꝫ reſpicit: vt verbi gratia: quando vides ꝙ in vulnere nerui eſt maximꝰtimor de euentu ſpaſmi ⁊ apoſtematis propter retentionem humiditatis in loco ſicut accidit in punctura: ⁊ tuncmedicina debet augeri maxime in virtute attractiua humiditatis ad exteriora ⁊ in virtute exiccatiua: ⁊ multumeſſe de virtute mitigatiua doloris. Si autem vides ꝙ invulnere eſt maximus timor de his propter dolorem venientem: non autem eſt timor multus de his propter retētioneꝫ humiditatis in loco ſicut eſt ī manifeſta fiſſura: tūcdebes cauere maxime a medicamiue mordicatiuo ⁊ prouocatiuo doloris ⁊ plus de exiccatione curare qͣꝫ de aliaintentione vt non accidat putrefactio in vulnere. Et propterea vt apparebit poſtea in talibus apoſtematibus medicamina que ſunt vehementis exiccationiꝫ ⁊ modice caliditatis non mordentia vt mineralia lota ⁊ calx lota ⁊ ſimilia. Si autē times propter vtrunqꝫ ne accidat ſicut multotiens: quia cum punctura aggregatur vehemētiſſimꝰdolor: ⁊ tunc intendimus ad vtrunqꝫ: ⁊ ideo in tali vulnere in orificio imponitur medicamē attractiuum vehemēter: ⁊ in partibuꝫ alijs ponuntur ea que dolorem mitigātſicut calida mollitiua ſicut totum hoc inferiuꝫ d̓clarabit̉.Sed circa iſtam materiam eſt

dubitatio duplex. Una dubitatio eſt: quia Auicen̄. dicit ſiue ponit ꝙ medicamen vulneris neruorum debet eſſe calidum. ¶ Dices tu tunc illud videtur falſum: quoniaꝫ dictum fuit ſupra ꝙ medicina que apponitur in vulnere īcaliditate ⁊ frigiditate debet aſſimilari complexioni ipſius membri: vnde ipſe dicit ſupra. in quarta fen huius. Etaſſimilatur calidum valde calido: ⁊ frigido valde frigidum. Cum igitur neruus in genere membrorum ſit cōplexionis frigide videtur ꝙ medicina ſibi conueniens debeat eſſe complexionis frigide. Firmatur autem argumētum hoc ex iſto: qꝛ regula eſt ⁊ canon: ꝙ in omni egritudine complexio natur alis membri debet conſeruari: ſicut declaratum eſt per totum de ingenio ſantiatis. Cōſeruatio autem fit a ſibi ſimilibus: ergo cum nerui ſint frigidi ad conſeruationem complexionis eorum debent medicamina que adminiſtrantur frigida eſſe.A qꝛ aliquis diSecunda dubitatio eſ cet videturꝙ aliquando competant medicamina fortis caliditatis:quoniam ita ipſe docet adminiſtrare in vulneribus neruorum eūforbium ⁊ ſulphur: omnia autem hec ſunt vehementis caliditatis: non ergo ſolum indigent ea que ſunttemperate caliditatis. ¶ Ad primum dubium dicendumeſt ꝙ dubium illud non querit aliud niſi propterea quideſt ꝙ frigidum ponitur maxime eſſe nocitiuum neruis:cum tamen nerui ponantur membra frigida. ¶ Ad cuiusſolutionem intelligenduꝫ eſt ꝙ loqui de calido ⁊ frigidoeſt dupliciter. Uno modo de calido ⁊ frigido ẜm ꝙ ſunttalia in actu: alio modo eſt loqui de ipſis ẜm ꝙ ſunt taliain virtute vel potentia: ſicut iſto modo loquimur de medicaminibus dicentes aliquando quod eſt frigidū ī actuvel calidum in actu: ⁊ aliquando dicimus ꝙ eſt calidum⁊ frigidum ẜm ꝙ virtus eius calefacit: ⁊ infrigidatur. Similiter etiam eſt loqui de neruis dupliciter: vno modo ēloqui de ipſis ſcilicet prout ſunt in diſpoſitione naturali:alio modo prout ſunt in diſpoſitione preternaturaꝫ queeſt vulneratio eis accidens: modo tunc ſi loq̄mur de neruis prout ſunt in diſpoſitione naturali: tunc ea que frigida ſunt in actu ſunt eis nociua: calida autem temperata īactu ſunt eis iuuatiua: ſed ea que frigida eſſent in virtute⁊ potentia eſſent eis iuuatiua: calida autem nocitiua. Ratio autem huius eſt hec quia hec eſt differentia inter eaque ſunt talia in actu ⁊ ea que ſunt talia in potentia: quiatalia in actu operantur in prima obuiatione ad corpus:quia non indigent a calore corporis reduci ad actum: talia autem in potentia non operantur in prima obuiatione ad corpus ẜm ꝙ ſunt calida in potentia. Sed prius ẜꝫſialiquid patiuntur a calido naturali: etiaꝫ talia ī actu ſūttalia abſolute: vt frigidum in actu etiam eſt frigidum abſolute: ⁊ ſimiliter calidum in actu. Talia autem in potentia non dicuntur talia niſi ex comparatione: ⁊ relationead aliud: ⁊ precipue ad corpora tēperata: vt apparet tertio de complexionibus. ¶ Tunc igitur ſtatim ex hoc manifeſtum eſt ꝙ frigida in actu nocent membris frigidis ⁊maxime neruis ⁊ cerebro: quoniam iſta membra non dicuntur frigida: quia ſint frida in actu: omne enim corpusquod viuum exiſtit calidum eſt in actu. Sed dicuntur frigida: quia parum habent caliditatis in actu. Et ꝓptereaquia omnia membra corporis calida ſunt in actu ea queſunt eis amica ſunt calida in actu: ideo ea que frigida ſūtin actu nocent eis: illis ergo membris ſunt magis inimica frigida in actu: a cuius nocumento minus poſſunt tueri: ſed membra frigida minus poſſunt tueri a nocumentofrigido propter modicam caliditatem ipſorum: congelātur enim ſtatim a frigido in actu: ⁊ ideo ſpaſmantur. Cuius etiam ſimile videmus in corporibus per ambulantibus per vehemens frigus: nam ſi talia corpora ſiue mē-