II6TractatusIIIIvulne. neruorum
apparent villi manifeſti qͣꝫ in panniculis: cuius ſignum ēquia chorda habet maiorem duritiem ⁊ groſſitiem qͣꝫ habeat panuiculus. CHis ergo premiſſis facile eſt intelligere que Auicē. dicit in iſtis paniculis dicens. Et vulne.ra quidem in panniculis ſunt leuiora eis que ſunt ī chordis: propterea quia panniculi non ſunt ita membra ſenſibilia ſicut chorde: ⁊ ideo nocumentum ipſorum nō communicatur cerebro vt tllarum nocumentum. Et chordaeſt dura valde ⁊ non eſt panniculus in eius duritie: illuddupliciter poteſt intelligi ſiue exponi: vno modo vt oſtēdat differentiam inter panniculum ⁊ chordaꝫ que aſſimilatur panniculo ſicut dictum eſt. Alio modo poteſt exponi vt hoc dictum referatur ad diuerſos modos chordaꝝnam chorda quedam eſt rotunda quedā lata valde. Modo vult dicere ꝙ differentia eſt inter iſtas: quia chordarotunda eſt valde dura: ſed pannicularis eſt minus dura. ¶Secundum ergo iſtum modum loquendi priꝰ poſuiſſet differentiam inter chordam panniculareꝫ ⁊ chordam rotundam. Et panniculus ſufferri ſuturam ⁊ in vulneribus que adueniunt ligamentis ⁊c̄. Et cauſa huius ēquia vt dictum eſt panniculus non eſt tante ſenſibilitatisvt eſt neruus ⁊ chorda: ⁊ propter ea vulnera facta in ip̄ocurantur vt vulnera facta in carne. ¶ Et nota ꝙ ex hocquod dicit in ligamentis naſcentibus ex oſſe ⁊c̄. in ſinuatꝙ in ligamentis que ſunt coniungentia oſſa ⁊ coniunctaoſſibus non eſt ſuſpitio quando accidit vulnus. ⁊ propterea in tali vulnere poſſumus procedere ſuendo ⁊ incarnando ſicut ſit in vulnere carnoſo. Sed in ligamento qd̓per uenit ad lacertum nec eſſarium eſt vt maior adhibeatur cautela cum in ipſo ſit ſuſpitio: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit Gal̓.in ſexto de ingenio ſanitatis. Si vero ligamentum patiatur eorum ſcilicet qui coniunguntur cuꝫ lacerto moleſtūeſt ⁊ non preter ſuſpitionem erit niſi caute ⁊ diligēter curetur. Alia que Auicen. dicit manifeſta ſunt.¶ Canō curatiōis ſol̓onis cōtinuitatis neruoꝝ. Cap̄. ij.Edicamen vulnerum neruorummeſt illud quod eſt calidum ſiccumſubtilium partiuꝫ equalis caliditatis ita vt non mordicet ⁊ ſit eius exiccatio vehemens valde cum attractione nōcum ſtipticitate omnino: ⁊ omne in quoeſt caliditas ſubtilis cum exiccatione vehementi: ſubtilis ſubſtantie non euacuatur ab attractione: et caueatur ſtipticum in eis et proprie in principio rei niſi ſit cum abſterſione ſicut es vſtum etſcoria eris.¶ Prius Auicē. oſtendit propter quid iſta vulnera neruorum dicuntur eſſe ſuſpecta ⁊ diuerſitatem vulnerum cōtingentium in neruis. In parte iſta. Aui. dat modos curationis vulnerum que fiunt in neruis penes illud in quodiffert curatio eorum a curatione vulnerum que fiunt inmembris carnoſis: ⁊ duo facit. In prima parte oſtēdit ꝗseſt modus curationis talium vulnerum: ⁊ etiam accidētium que ſequuntur talia vulnera ⁊ qualiꝫ virtutis debeteſſe medicamen ipſorum. in ſecūda parte in ſpeciali exēplificat medicinas conuenientes in vulneribus neruorūſecunda ibi. Glutinū albotin eſt de melioribus. In pͥmoergo capitulo Aui. ſic procedit: quia primo ponit modūcurationis talium vulnerum per quem docet prohiberene accidant accidentia moleſta talibus vulneribus. ſecūdo docet curam talium vulnerum quando in eis ſunt accidentia moleſta: ſicut ſpaſmus ⁊ apoſtema. ſecunda ibi
Et quandoqꝫ accidit ſpaſmus ex vulneribus ⁊c̄. Primain duas. primo oſtendit qualia medicamina conueniuntin vulneribus neruorum. ſecundo oſtendit qualia maxime oꝫ in eis. caue̓. ſecūda ibi. Et de vulneribus a quibusmagis neceſſe eſt ⁊c̄. Prima in duas. in prima parte oſtēdit qualis modus curationis eſt conueniens curationibus vulnerum que fiunt iuneruis: ⁊ ſub hoc comprehēdit vulnera chordarum. ſecundo comparat modum curationis vulnerum que fiunt in ueruis ad modum curationis vulnerum que fiunt in ligamentis. vt per hoc oſtēdat modum curationis qui conuenit vulneribus ligamētorum. ſecunda ibi. Et ſi neruus eſt diſcoopertus ⁊cͣ. prima in duas. in prima parte in generali ponit modum curationis horum vulnerum. in ſecunda parte in ſpecialiponit curam ipſorum ẜm diuerſitatem horum vulneruꝫſecunda ibi. Quod ſi neruus ille fuerit diſcoopertus ⁊c̄.Prima in duas. In prima parte in generali oſtendit qualis virtutis d̓bet eſſe medicina que competit vulneri nerui: vnde vulnus eſt factum in neruo. ſecūdo ponit modūcurationis generalem qui obſeruari debet in vulneribꝰneruorum ⁊ cum alijs medicaminibus. ſecunda ibi. Et ſineruus fuerit detectus. Prima in duas. primo oſtendit īgenerali qualis virtutis debet eſſe medicina que competit vulneri neruorum vnde vulnus nerui eſt factum in tali membro. ſecundo ipſe modificat dictum ſuum. ſecūdaibi. Et ſi neceſſaria eſt fortis caliditas. Prima in duas. pͥmo oſtendit in generali qualis virtutis debet eſſe medicina vulnerum neruorum. in ſecunda parte: quia dixeratꝙ tale medicamen debet eſſe ſubſtantie ſubtilis: cum tamen aliquando medicamen groſſe ſubſtantie habeat alias virtutes conuenientes oſtendit qualiter ſubtilitas ī tali medicamīe poſſit fieri. ſecunda ibi. Et quod eſt huiusgeneris ſubſtantie. In prima parte vult dicere Auicē. ꝙmedicamen vulnerum neruorum debet habere has proprietates quoniam debet eſſe calefaciens ⁊ exiccās: ⁊ habens etiam virtutem attractiuam: propter quod non debet eſſe medicamen habens virtutem ſtipticam que eſtcontraria virtuti attractiue: ⁊ precipue d̓bet caueri ponere ſtipticum medicamen in principio niſi contingat ꝙ inmedicamine ſtiptico ſit virtus abſterſiua ⁊ mundificatiua: ſicut es vſtum ⁊ ſcoria eris. In calefactione autem etexiccatione ſic debet ſe habere vt ſit calefactionis tēperate. Exiccationis autem fortis debet eſſe. quantum autemad modum ſubſtantie debet eſſe ſubtilis ſubſtantie: taleenim medicamē: quia eſt caliditatis temperate ⁊ exiccationis fortis ⁊ ſubtilis ſubſtantie eſt quod habet virtutemattractiuam. Cauſa autem quare medicamina que conueniunt vulneribus neruorum ratione vulnerum: inquantum ſunt in neruis: debent habere has proprietates: eſtquia vt dictum eſt in vulneribus neruorum maxime timetur euentus ſpaſmi ⁊ apoſtematis ⁊ putrefactionis: ſicut apparet ex dictis: propter quod medicina debet habere tales virtutes vt per ipſam prohibeatur aduentushorum accidentium que faciunt vulnus eſſe moleſtum ⁊prohibens ipſum a conſolidatione. Nunc auiem ſpaſmꝰ⁊ apoſtema vt dictum eſt accidit maxime ex dolore ⁊ exretentione humiditatis in neruo. quare propter hoc requiritur vt medicamen quod adminiſtratur ī neruis nōſit prouocans dolorem īmo mitigatiuum: ⁊ cum hoc etiāſit attrahens humiditatem ad exieriora non condenſaneam in neruo: putrefactio autem accidit in ipſo maximeex humiditate ſubſtantie ipſius: quare oportet vt caueatur vt medicina ipſa ſit contraria mollificationi ⁊ humectationi in vulnere nerui: hoc autem habet perficere medicina que has habet proprietates: naꝫ medicina ex hocꝙ eſt caliditatis temperate habet mitigare dolorem: nōtamen eſt cauſa retentionis humiditatis in loco: īmo eſtcauſa attractionis eius ad extra: calidum enim ſuperfluum: quia mordicat non eſt mitigatiuum doloris: ſed proDinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Aui.