Tractatusvulne. neruorumIIII
bra modicum habeant caloris valde leduntur ab ip̄o frigore adeo ꝙ quandoqꝫ congelantur ab ipſo. Sed membra calida propter fortem caliditatem reſiſtentem nonſic patiuntur a frigido in actu: non enim ſic cito congelātur ab eo: immo videmus: ꝙ quia inter membra calidaeſt quoddam quod vehemens eſt caliditatis in quo quidem calidum intenderetur niſi infrigidaretur: ſicut fuitcor ꝙ in tali membro non ſolum frigidum non eſt nocitiuum: immo frigidum eſt iuuatiuum: vnde ⁊ natura motūanhelitus conſtituit ei per quē cōtinue attrahitur aer frigidus ad refrigerium eius: ſed frigida que ſunt calida inpotentia: non tamen actu bene eſſent amica neruis queſcꝫ non ſint amplius frigidiora reſpectu medicine temperate qͣꝫ ſint nerui reſpectu cutis que temperata eſt. Calida autē que forent calidiora qͣꝫ ſint nerui nocerent. Et iōeſt ꝙ vnumquodqꝫ cōſeruatur in ſua tēperantia a ſibi ſimili. Suppoſito ergo ꝙ nerui habeant propriā tēperātiam cū temperantia ipſorū in genere mēbroꝝ ſic ꝙ ſint frigida: manifeſtum eſt ꝙ ea que conſeruant ipſos inter eaque ſunt calida in potētia erūt frigida: non autem calidacuꝫ calida remouerēt eoꝫ a propria tēperātia. Et ideo qn̄auctores dicūt ꝙ frigidum eſt inimicū neruis intelliguntde frigido in actu: ⁊ propterea ſicut apparebit illd̓ Aui.maxime oſtēdit ꝙ frigidū nocet neruis quod eſt frigidūin actu: ⁊ tunc oīa medicamina que quidē adminiſtrant̉ueruis ſub actu ealiditatis: docet Aui. admīſtrare ea. Siaūt loquamur de neruis ꝓut ſunt in diſpoſitiōe extra naturam: tūc eis ſunt nocitiua ⁊ frigida in actu ⁊ frigida inpotentia: frigida quideꝫ in actu maxime nocēt ꝓpter cauſam iam dictā. Unde Aui. ibi maxime dicit de talibus frigidis que nocēt nernis: frigida autē in potentia nocēt ꝓpterea qꝛ medicina vulneꝝ neruorū vt dictū eſt debet eēmitigatiua doloris ⁊ dꝫ eſſe attractiua eruginis ad extradiſſolutiua humiditatis attracte ad locuꝫ ex dolore: hasaūt proprietates nō habet frigidū: ſed calidum: ꝓpter qd̓medicamen vulneris neruorū debet eſſe calidum in virtute ſaltem tēperate: ⁊ hoc quidē maxime attendimꝰ circa principiū: cū eſt dolor ⁊ humiditaꝫ in loco. in proceſſuautē non ſic curamus: ſed ſolū curamus de exiccatiōe forti: ⁊ dato ꝙ tale medicamē nō ſit calidū in virtute: dūmodo ſit calidū in actu: ⁊ fortis exiccatiōis eſt cōueniēs: ſicutAui. inferiꝰ docet adminiſtrare tutiā confectā cū o leo roſaceo in vulneribus neruorū: ⁊ hec eſt veritas in hac dubitatione. Et ex bis apparet ſolutio ad argumēta diligēter intuenti. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m eſt ſicut extrahit̉ ex quodā§. quē infra ſubdit. Et ſi neceſſaria eſt fortis caliditas ⁊c̄.ꝙ illud dictū qd̓ dicitur hic ꝙ medicina vulnerū neruorum dꝫ eſſe caliditatis tēperate: intelligitur vt eiꝰ impreſſio in caliditate ad ſubſtātiā nerui pertingit: quoniā ſubſtantia nerui non ſuſtinet vehemēter calidū: ſic ut neqꝫ frigidū vt poſtea dicet. Ea ergo que ſunt vehemēter calidavt eūforbiū ⁊ ſimilia nō adminiſtrant̉ vt eoꝝ vehemenscaliditas ad neruuꝫ pertingat: Sed vt propter vehemētem caliditatē virtus eoꝝ penetret ad profundū ⁊ humiditatē cōtentam in profundo extrahat ad ſuperficiē orificiuꝫ vulneris aperiēdo: ea propter talia medicamina: vtpoſtea dicet nō eſſent bona in neruo diſcooperto: ſed ſūtbona in punctura. Nā qꝛ tunc neruus coopertus ē ⁊ poſitus eſt in ꝓfundo talis medicine caliditas nō pōt peruenire ad ſubſtantiā nerui ſub vehementia caliditatis: ſedperuenit ad ipſū refracta ⁊ tēperata: licꝫ ergo in ſe medicina hec ſit vehemētis caliditatis: tamē impreſſio que adneruū peruenit eſt tēperata: ergo illud dictū quod hic dicitur debet intelligi de caliditate medicine ẜm ꝙ eiꝰ impreſſio ad neruū peruenit: ⁊ illud inſinuat Aui. in illo. §allegato: vbi oſtendit propter ꝗd aliquando ē neceſſariafortis caliditas in medicamine vulnerū neruorū. His gͦ
intelligi. ¶ Deinde cum dicit.¶ Et quod eſt huius generis ſubſtantieſubtilia ipſum cum trituratione in acetoin quo non eſt ſtipticitas: ⁊ quandoqꝫ timetur ex aceto ⁊ ſubtiliatione eius ꝓceſſio caliditatis ſubtilis in re ſpiſſa.¶ In parte iſta Aui. qꝛ aliqn̄ cōuenit ꝙ medicina habe atꝓprietates predictas: eſt tn̄ groſſe ſubſtantie: ſicut ſcoriaeris: vuli oſtēdere qualiter tale medicamē poſſimus facere cōueniēs in ſubſtātia: ⁊ vult dicece ꝙ ꝑmixtio talis medicaminis qd̓ eſt huiꝰ generis .i. groſſe ſubſtātie cū acetoin quo nō eſt ſtipticitas: qm̄ ſtipticitas ꝓhibet ẜm aliquideius penetrationē: facit vt virtus hutꝰ medicamīs penetret ad ꝓfundum: accidit enī ꝙ ex ꝑmixtiōe aceti propterſubtilitatē ſubſtātie aceti poſſit penetrare caliditas medicaminis qd̓ eſt groſſe ſubſtātie ſubtiliari ex ꝑmixtiōe aceti in rem ſub̓e dure ⁊ ſpiſſe qualis ē ſubſtātia nerui. Et hͨeſt qd̓ vult dicere Aui. cū dicit. Et qn̄qꝫ cōtinet ⁊c̄. q̄ tamēprius penetrare nō poterat ꝓpter groſſitudinē ſub̓e in qͣfundat̉. Uerū etiā ꝙ illud dictū pōt exponi: alio modo vtvel let dicere ꝙ nō ſolū acetū confert admixtū cum iſtismedicaminibꝰ qꝛ adiuuat ad penetrationē eorū: verū ētonfert ex hoc: qꝛ ex aceto aliqn̄ ꝓcedit aliqua caliditasIebilis que adiuuat ad penetrationē eoꝝ: ⁊ p̄cipue in rēcpiſſe ſubſtantie: ⁊ id eſt quod Aui. dicit.dubij: aliquisTunc ad remotiOnē Neni poſſet dicere: quare doces tu adminiſtrare acctū in medicaminibuꝫneruorū: cū acetū ſit valde frigidū. ¶ Ad hoc eſt dicēdūꝙ aliquādo ex aceto ſit in re ſpiſſe ſubſtātie aliqua caliditas debilis ⁊ nō frigiditas: iuxta qd̓ intellige: ſicut apparet per iſtū. ſcd̓o canone. ca. de aceto: ⁊ per Gal̓. pͥmo deſimplici medicina. Acetū ē cōpoſitum ex duplici ſubſtantia .ſ. frigida: ⁊ hec ē ſubſtātia que ex vino remanſit frigida ꝓpter exalationē partis calide vinoſe qn̄ vinū cōuertitur in acetū ⁊ eſt cōpoſitū ex ſubſtātia calida: ⁊ hec ē illa que caliditatem accidētale acꝗſiuit pec putrefactioneꝫque accidit in vino quādo cōuertitur in acetum: lꝫ tamenſit cōpoſitū ex tali duplici ſubſtantia: tamen qꝛ exuberatibi pars frigida: idcirco acetū a predominio ponitur frigidū: ſi ergo cōtingat ꝙ pars que ē calida in aceto ꝑtranſeat in ſubſtantiam membri plus qͣꝫ frigida: tunc ex aceto peruenit in membro aliqua caliditas debilis: ⁊ quia īmembro ſpiſſe ſubſtantie facilius preoccupat tranſitumpars calida: difficilius autem pars frigida: hīc ē ꝙ Aui.dixit ꝙ in talibus mēbris ſubſtantie ſpiſſe: ſicut ſunt nerui peruenit aliquādo proceſſio caliditatis ſubtilis .i. debilis. ⁊ vtraqꝫ expoſitio vera eſt ⁊ poteſt ſaluari: ¶ Intellige autem circa hoc ꝙ vſus aceti in medicaminibus vulnerum neruorum non eſt bene tutus: propterea qꝛ ac etum eſt inimicum neruis: ſicut ponitur ab Aui. tertio canone capitulo de paraliſis cura. ⁊ a Galie. in commentotertij pronoſticorum. Acetum enim mordicatiuum eſt: ⁊vtplurimū infrigidat: que ambo ſunt nocitiua neruis: etpreterea: quia acetum de ſe nocitiuum eſt neruis in medicaminibus vulnerum neruorum diſcoopertorum ꝗ immediate apponuntur ſuper neruos: ⁊ reputo tutiꝰ: vt caueatur ab operatione aceti. Sed in medicaminibus vulnerum neruorum in quibus nerui non ſunt diſcoopertivt in punctura: quia ibi medicina non ponitur īmediateſuper neruum neqꝫ ad ipſum peruenit virtus niſi valderefracta: quia in talibus indiges vt virtus medicaminismaxime profundetur: poſſumus vti aceto: quoniā tūc nōnocet ratione ſue mordicationis ⁊ iuuat ad exiccationeꝫquia ipſum exiccatiuum eſt: ⁊ ad penetrationem virtutismedicaminis. ¶ Deinde cum dicit.Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Aui.