II5Neruorum

IIIITractatus¶ Et ſimiliter aque quidem frigide nocent ex parte ſpaſmi ⁊ calide ex hoc ꝙ putrefaciunt: ⁊ ſimiliter oleū: veꝝ oleū quādoqꝫ eſt neceſſarium ſcilicet illud quodeſt calefactum propter neceſſitatem ſedādi dolorem aut propter ſubtiliandas medicinas ⁊ facere eas currere: ⁊ ſunt medicine reſiſtentes qualitati humectanti: etpungentes ſole quandoqꝫ perficiūt hācoperationem.¶ In parte iſta in ſpeciali oſtendit de quibuſdam rebuꝫ q̄maxime ſunt nocitiue vulneribus neruorum: ⁊ duo facitprimo facit quod dictum eſt. ſecūdo quia dixerat ꝙ oleum eſt nociuum vulneribus neruorum ratione vulnerisoſtendit ratione cuius intentionis aliquādo ipſo vtimurſecunda ibi: Uerum oleum quandoqꝫ eſt neceſſariuꝫ: ꝗddicat in prima parte ſatis eſt notum ex his que dicta ſuntin precedenti. §. In ſecunda parte vult dicere ꝙ oleumquandoqꝫ eſt neceſſarium adminiſtrare duplici de cauſaſcꝫ aut gratia ſedationis vehementis doloris: quoniā vehemens dolor ſedatur per ea que mollitiua ſunt habentia caliditatem ſicut eſt dictum prius quare ipſum eſt iuuatiuum in ſedatione doloris. ¶ Sed tunc intellige circa hoc ꝙ oleum non debet adminiſtrari intus in vulnere: ſed ſuper neruum: propterea: quia eſſet cauſa putre factionis nerui: ſed debet adminiſtrari in circuitu: ⁊ hoc dico quando neruus eſt diſcoopertus in vulnere: ſed ī vulnere in quo non eſt neruus diſcoopertus ſicut in punctura non cures apponere ipſum in orificio vulneris: propterea: quia tunc oleum non immediate ad ſubſtantiamnerui peruenit ⁊ eſt aperitiuum ⁊ mitigatiuum doloris.Et ideo Galie. in. ſexto de ingenio ſanitatis dixit ꝙ alid̓facit in neruo diſcooperto ⁊ aliud in neruo cooperto: vulnus enim diſcoopertum putre facit ⁊ maculat. Alia cauſapropter quam poteſt oleuꝫ adminiſtrari eſt vt per adminiſtrationem eius cum alijs medicinis que ſunt groſſe ⁊terreſtres poſſint medicine penetrare ⁊ virtus earuꝫ currere vſqꝫ ad profundum: quoniam ex adminiſtratiōe oleifiunt ſubſtantie ſubtilioris: vnde poſſunt vſqꝫ ad neruuꝫqui poſitus eſt in profundo in ſubſtantiam etiam neruique ſolida eſt ⁊ denſa melius penetrare: ⁊ iſto modo oleum admiſcetur in vnguentis vulnerum neruoruꝫ: ⁊ hāccauſam Auicē. tangit cum dicit. Aut propter neceſſitateꝫſubtiliandi medicinas ⁊ faciendi eas curare. Et tunc medicine cum quibus oleum admiſcetur debent habere virtutem per quam reſiſtant qualitati humectāti ipſius oleivt ex ipſis ⁊ oleo fiat medicina que ſit conueniens in virtute exiccatiua ipſius: ⁊ hoc eſt quod dicit. Et reſiſtentesqualitati humectanti. Subdit Auicen. Et pungentes ſole quoniam perficiunt hanc operationem: hoc eſt dicereꝙ ſi medicine ſine adminiſtratione alterius rei eſſent pūgitiue ⁊ mordicatiue ipſe perficiunt hanc operationemquia ſcꝫ ipſe ſi adminiſtrantur cum oleo reſiſtunt qualitati humectanti ipſius olei ⁊ ex oleo tollitur mordicatioiſtarum medicinarum: ⁊ propterea compoſitum ex iſtisduobus erit conueniens ī vulnere nerui. ¶ Et ex hoc apparet vna alia vtilitas ipſius olei. Nam adminiſtratio ipſius interdum cum aliqua medicina facit vt ſit conueniens compoſitio ex eis: cum neqꝫ illa medicina neqꝫ oleuꝫper ſe conueniant in vulneribus neruorum ſicut quādoaliqua medicina ſola adminiſtrata eſſet pungitiua ⁊ mordicatiua nerui non eſſet conueniens de ſe vt adminiſtraretur in vulnere nerui: quia medicamen vulneris neruo

rum debet eſſe remotum a mordicatione vt inferius apparebit: ipſum tamen ſi adminiſtratur cum oleo ſit cōueniens: propterea: quia adminiſtratione ipſius olei tollitur eius virtus mordicatiua: ⁊ ip̄a etiam mixta cum oleotollit ⁊ remouet id propter quod oleum nocet quoniamreſiſtit qualitati humectatiue ipſius olei propter ſui virtutem fortem exiccatiuam: quare medicamen ex illis cōpoſitum erit virtutis temperate ẜm ꝙ eſt conueniens invulnere nerui: propter quod ex his apparet triplicemeſſe cauſam: quia vtimur oleo in vulneribus neruorum.De inde cum dicit.¶ Et quandoqꝫ qui ex eis vulneratus ēapoſtematur etiam: ⁊ eſt eius operatiotardior: ⁊ ſimiliter eius maturatio ⁊ curationis ſuſceptio eſt tardior. Et quādoqꝫvlcerantur nerui: ⁊ ſunt vlcera tardiorisconſolidationis ⁊ tardioris maturatiōis¶ In parte iſta Auicē. oſtendit ꝙ etiam alie diſpoſitioneꝫaccidentes neruis ⁊ non ſolum vulnera difficilioris curationis exiſtunt in eis qͣꝫ in alijs membris. Si eniꝫ apoſtematur neruus tunc reſolutio apoſtematis ſi debeat reſolui tardius fit in neruo qͦꝫ in carne. Et ratio eſt propterea:quia neruus eſt denſioris ſubſtantie qͣꝫ ſit caro. Et ſimiliter eſt maturatio eius ſi debeat procedere per viam maturationis fit tardius: propter ea quia neruus eſt ſubſtantie dure. Et ideo dico ꝙ maturatio difficilius ſit in talibꝰmembris. Similiter etiam ſi vlcera fiant in neruis difficilioris conſolidationis ⁊ digeſtionis exiſtunt qͣꝫ in mēbriꝫcarnoſis: propter cauſam vtranqꝫ que dicta eſt: ⁊ ad hasetiam cauſas adiuuat vehementia doloris que conſequitur amplius tales diſpoſitiones in membro neruoſo qͣꝫ īmembro carnoſo: quoniam vehemens dolor ē prohibēsvirtutem ab omni ſua operatione cum ipſam proſternat⁊ hoc eſt quod vult dicere Auicen. cū dicit. Et quandoqꝫ⁊c̄. Et eſt eius operatio ideſt reſolutio ſi apoſtema debeat reſolui: ⁊ ſimiliter eius maturatio ſcꝫ ſi apoſtema debeat procedere in viam maturationis: vult ergo in hoc dicere ꝙ apoſtema difficilius reſoluitur ⁊ difficilius maturatur in hoc membro qͣꝫ in membro carnoſo ⁊c̄. ⁊ planuꝫeſt per ea que dicta ſunt. ¶ Deinde cum dicit.¶ Et omne vulnus quod fit in neruis auteſt punctura aut ſciſſio. Et fiſſura quideꝫaut ſit eum detectione nerui aut ſine eiusdetectione: ⁊ illud quidem aūt ſit in longitudine aūt latitudine.¶ In parte iſta Auicen. oſtēdit quot modis poteſt accidere vulnus in neruis: nam curatio vulnerum neruorū diuerſificatur ẜm diuerſitatem ipſorum ſicut poſtea apparebit: ⁊ vult dicere ꝙ vulnus quod ſit in neruo aut ē punctura aut eſt ſciſſura que eſt manifeſta ⁊ vulnus apertum⁊ illa ſciſſura aliquando ſit cum detectione nerui ita ꝙvidetur neruus: aliquando vero ſine detectiōe: ⁊ iſta ſciſſura aliquando ſit per longitudinem perui aut per latitudinem: ⁊ hoc etiam diuiditur: licet Aui. hic non exprimatſed poſtea exprimit: quia ſi fit per latitudinem aut inciditur neruus ex toto: aut non: ſed tantum ẜm partem.¶ Deinde cum dicit.¶ Et vulnera quidem cadentia ẜm longitudinem in neruis ſaluiora ſunt cadentibus in latitudine: villus enim ſanus leditur ex vicinitate īciſi ⁊ nocetur per ip̄ꝫDinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Aui.