Fen.IIII.De vulneribus
qͣꝫ in loco vulnerato apparēt̉ multa ap̄ata .i. multi tumores: qd̓ nō accidit ī vulnere mēbri carnoſi. Et rō huius ē.ꝓpterea: qꝛ ad vulnus nerui cōſeꝗtur vehemēs dolor vtdictū ē. ex vehemēti dolore attrahitur maͣ ad locū vt dcm̄eſt: ⁊ nō ſolū ad locū vulneratū: verū ēt ad loca vicina exquo accidit vt multi tumores fiant ī locis vicinis: ⁊ hͦ contingit qn̄ multa maͣ ad extra ꝓpellitur. Sed ſi ad interiora deriuaretur id nō accideret: ſitis vigilie ⁊ exiccatio lingue .ſ. ſunt ēt ex accidētibꝰ huiꝰ vulneris: ⁊ p̄cipue quando illic eſt ap̄a: ꝓpter ea: qꝛ qn̄ eſt apa conſeꝗtur febris adquā hmōi accidētiā ꝓpter caliditatē febrilem conſeꝗturſicut de ſe eſt notum. Deinde cum dicit.¶ Et ſimiliter ē diſpoſitio vulnerū chordarum lacertorum ⁊ proprie in latere capitis earum.¶ In ꝑte iſta qꝛ dixerat de vulneribꝰ neruorum: aptat etiāꝗbuſdā alijs mēbris ⁊ dicit. Et ſil̓r eſt diſpō .ſ. in talibꝰ accidentibꝰ vulnerū chordarū ⁊ lacertoꝝ ⁊ ꝓprie in laterecapitis eoꝝ: ⁊ ꝓprie ſi cadat ad ꝑteꝫ qͥ eſt verſus caput .i.verſus extremitates eoꝝ: nā in qͣcunqꝫ extremitate caditeſt ſimilis diſpō eius: muſculus .n. habꝫ duas extremitates: vna eſt verſus mēbra q̄ mouet a qͣ orit̉ chorda. Et iōſi ibi cadit vulnꝰ: tūc eius iudiciū ē ſicut de vulnere cadēte in chorda: alia ē extremitas eius verſus cerebrū: ⁊ ī illa īgreditur neruuꝫ ⁊ incipit ibi ſpargi: ꝓpter qd̓ ſi cadatvulnus eſt iudiciū eius ſic ut de vulnere cadēte in neruisIntellige aūt cuꝫ Aui. dicit. Et ſimiliter eſt diſpoſitio vulneꝝ chordaꝝ ꝙ iſta ſimilitudo ē larga: nā licet ad vulnera facta in chordis ſit aptꝰ cōſequi ſpaſmus ⁊ ꝑmixtio rōnis ⁊ accn̄tia: alia tn̄ nō ſic ſicut ad vulnera facta in neruisꝓpterea: qꝛ nerui ſunt mēbra plus ſenſibilia qͣꝫ chorda:nam chorda ē mēbruꝫ cōpoſitum ex villis neruoꝝ ⁊ ligamentoꝝ ꝗ ſenſuꝫ nō habēt: ꝓpter qd̓ vulnera q̄ fiūt ī chordis medio mō ſunt ſe hn̄tia inter vulnera neruoꝝ ⁊ vulnera ligamētoꝝ: nō eniꝫ ſic ſunt ſuſpecta et vulnera neruorū: ſunt tn̄ ſuſpecta plus qͣꝫ vulnera ligamētoꝝ inquātum chorda ꝑticipat multo ſenſu per admixtionem villorum nerui ꝗ ſunt in ea. vt vult Gal̓. ſexto de inge. ſanita. ⁊Aui. infra ⁊ hic inſinuat. Deinde cum dicit.¶ Et quando apoſtemantur nerui ⁊ queſunt eis ſimilia aut aduenit eis frigusſpaſmantur: ⁊ ſi aduenit eis putrefactiocorrumpitur membrum ⁊ augmentatur⁊ putrefactio quideꝫ feſtinat ad eos quoniam ipſi ſunt creati ex humiditate quācongelauit ⁊ coagulauit frigus: ⁊ ad huiuſmodi quidem properat putrefactioex humiditate ⁊ ex caliditate humida etdecoquitur in eo.¶ In parte iſta on̄dit ex ꝗbus maxime nocumētum fit vulneribus neruoꝝ: ⁊ pͥmo in gnͣali on̄dit q̄ ſunt nocitiua eisſcd̓o hoc in ſpāli D quibuſdā rebus. ſcd̓a ibi. ſil̓r aqua. Inprima parte Auic. vult dicere ꝙ ea q̄ ſunt frigida in actunocent neruis ⁊ p̄cipue qn̄ aꝑantur: ſunt .n. cā vt cito ſpaſmentur: ⁊ hoc dicit pͥmo Aui. cū dicit. Et qn̄ ap̄antur ⁊c̄.Contingit aūt ꝙ frigidum qd̓ aduenit neruis vulneratisipſos ſpaſmat ꝓpter duas cauſas. Una cā eſt: qꝛ frigiduꝫipſius de ſe eſt cā ſpaſmi: vt dr̄ ꝗnta ꝑticula afforiſmorumillo affo. Frigidū vero ſpaſmos: ꝓpterea: qꝛ vt Aui. pōittertio can̄. in ca. de ſpaſmo. Ex frigido cōgelatur ⁊ tn̄ſpiſſatur ſub̓a nerui ⁊ ſacerti ꝓpter que accidit cōtractio verſus pͥncipiū: ⁊ qꝛ talis modus paſſiōis ꝑducit̉ vſqꝫ ad ce-
rebrū: ꝓpter cōtinuitatē cū eo accidit ꝙ iſte ſpaſmus poſtea cōicatur toti corpori. Alia cā ē: qꝛ frigidū ē cā vt ſuperfluitates re tineantur in ipſo: ⁊ nō reſoluantur ab eo: hecautē ipſū ſpāſmāt: ⁊ ēt hec hūiditas retēta ad cerebruꝫ ꝑducitur. vn̄ cōtīgit ex paſſiōe fcā in cerebro ſpaſmus ī toto. Sil̓r ēt ea q̄ ſūt maxime nociua neruis ſūt ea que ſūtputre factiua ſicut calida ⁊ hūida. Un̄ ſi iſta approximēt̉in vulneratiōe ipſoꝝ ſūt cā putrefactiōis in mēbro: ⁊ iſtd̓Aui. tāgit ſcd̓o cum dicit. Et ſi aduenit eis putrefactio .i.res putrefaciēs ſicut ē res calefaciēs ⁊ hūectās. Talia .n.ſunt putrefactiua cū putrefactio fiat a cal̓o ⁊ hūido: ſic utpluries dcm̄ eſt pͥus. Reddit tn̄ Aui. cām quare talia putrefactiua maxime nocēt neruis ꝓpterea: qꝛ nerui gn̓atiſunt a maͣ aliqua humida q̄ cōgelata eſt a frigido: nūc autem humidū qd̓ cōgelatū ē a frigido eſt aptū diſſolui calido ⁊ p̄cipue humido qd̓ auget ſenſibilitatē ⁊ humectationē eiꝰ: q̄propter neruis ſūt maxime nociua ea q̄ calidaſunt ⁊ humida ſicut pultes mollitiue ⁊ ſil̓ia q̄ ignari cirugici in vulneribꝰ neruoꝝ approximāt. ⁊ hoc eſt qd̓ Aui.vult dicere cū dicit: ⁊ ad hmōi ꝓperat putrefactio ex humectatōe ⁊ caliditate humida ⁊ decoquat̉ in eo .i. taliꝫ caliditas decoctionē .i. caliditatē extraneā putre factionē facientem in neruo: vn̄ ex talibus cito putrefit neruus ⁊ augetur putre factio eius.de hͦ qd̓ dicitSed aliquis dubitabit ꝙ nerui ſumcreati ex maͣ humida quā coagulauit frigus. pͥmo .n. nonvident̉ nerui creari ex maͣ humida: īmo ex maͣ ſicca ⁊ terreſtri: qꝛ nerui ponunt̉ eſſe frigidi ⁊ ſicci in naͣ mēbroruꝫetiā ſub̓a eoꝝ eſt terreſtris ⁊ ſicca: gͦ materia ꝓportionabilis eis eſt maͣ ficca ⁊ terreſtris: ꝓpterea nō videt̉ eſſe coagulata a frigido: qꝛ Aui. pͥmo can̄. Fen pͥma. ponit ꝙ frigidū nullū opus nature ingredit̉: ergo nō ingredit̉ opꝰvirtutis informatiue: ꝓpterea Ari. in ſcd̓o de gn̓atiōe aīaliuꝫ ad lr̄am dicit. Ab iteriori aūt caliditate fiunt nerui etoſſa deſiccata: quō enī fiūt a frigido cū illic videat̉ ponere ꝙ fiāt a caliditate aſſante ⁊ deſiccāte. ¶ Dd̓m ē: ⁊ pͥmoad pͥmū qn̄ Aui. dicit hic ꝙ nerui ſunt creati ex maͣ humida nō ītelligit ꝙ in gn̓e mēbroꝝ materia neruoꝝ ſit hūida: īmo reſpēctū materie ex qͣ generatur caro ē ſiccior etdenſior. Sed ītelligit ꝙ ſunt creati ex materia humida .i.ſunt creati ab hūiditate aliqua. Corpori .n. noſtro ⁊ oībꝰmēbris eius ſupponitur pro materia aliꝗd humiduꝫ liꝗdum ſicut ſperma ⁊ ſanguis mēſtruꝰ: vt dictt Aui. ī tertiaFen pͥmi can̄. dicit ꝙ materia cōdenſatur ꝑ actionē factāin ipſa a virtute cōuertente ipſā. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ē ꝙ perfrigidū Aui. hic nō ītelligit frigidū puꝝ eē. tale .n. frigidūnon ē cōſtituēs aliqd̓ mēbrū cū oīa mēbra ſint cōſtituta avirtute īformatiua cuiꝰ inſtr̄m eſt cal̓m naturale incluſuꝫin ſpermate: ſic ut declarat phūs: ⁊ ēt medici: ſꝫ intelligithic ꝑfrigidū cal̓m diminutū qd̓ ꝗdē cōparatur ad id qd̓cōſtituit mēbra carnoſa: reſpectu illius dr̄ eſſe frigidum.¶ Ad tertiū dd̓m ē ꝙ verba phī nō cōtradicūt verbiꝫ Aui.ꝓpter qd̓ intelligidꝫ ꝙ ſic accidit in mēbris corports humani ſicut in rebꝰ exterioribꝰ. Uidemus enī in rebꝰ exterioribus quedā ꝗdem fieri a calido: ⁊ ꝑfici etiā a calido ⁊talia remanēt calida: q̄dā aūt que qͣꝫtuꝫ ad fieri in eis dominatur actio calidi qͣꝫtū ad factum eſſe ipſa cōplet frigidū: ⁊ hoc ꝓpterea: qꝛ euaporat ab eis humiditas ſubtilicum calidiiaie: vn̄ remanēt coagulata ⁊ cōdenſata a frigido ⁊ remanēt etiā frigida ſicut ſimili mō ē in quibuſdāmēbris interioribꝰ: qm̄ licet ipſa qͣꝫtū ad fieri generētura calido: tn̄ in fine ꝓpter ml̓ta euaporationē humidi: euaporat etiā calidū vn̄ remanēt a frigido cōdenſata: ꝓpterqd̓ quātū ad cōplemētū eoꝝ dicūtur fieri a frigido: ⁊ iſtomō nerui ⁊ oſſa dicuntur coagulata eē a frigido: ⁊ hec eſtītētio ph̓i ſcd̓o de gn̓atiōe aīalium ꝓpter qd̓ nō contradi-