Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
105r
Einzelbild herunterladen
 

De cura vlcerū.III.Tractatus

rius: tunc talia medicamina ꝑueniūt ad alia membranobilia: ſed īmediaie ꝑueniūt ad locū: lꝫ adhuc taliadebeāt eſſe fortia vt ea adminiſtrant̉ in alijs: hoc eſtqd̓ Ani. ſubdit dicit: illa .ſ. medicamina adminiſtratur cliſtere .ſ. ꝑꝑ vlcera facta interiꝰ: iſta ſunt illa quo orificiū vſqꝫ ad interius ꝑuenit: indigēt eo qd̓ eſt īterduaꝫ res .i. debēt eſſe v̓tutis medie īter duas res: qꝛ .ſ. pn̄teſſe v̓tutis fortioris qͣꝫ ſint medicamīa bibunt̉ vel accipiunt̉ os: tn̄ debēt adhuc debilioris v̓tutis qͣꝫ ſint medicamina admīſtrant̉ in vlceribꝰ mēbroꝝ exterioꝝignobiliū: hec eſt intētio Aui. Et huius dicta eſt. Et de illis que recta ſunt in curationevlcerū eſt vt quieta ſint mēbra eoꝝmoueant̉ ſi mouent̉ in principio motuparuo minus nocumentū eſt qͣꝫ ſi moueātur poſt principiū motu laborioſo proprie in corꝑe maloꝝ humoꝝ. Suꝑius Aui. dedit canones gn̓ales curatiōis vlcerumẜm oēs diuerſitates eoꝝ qͣꝫtū ad ea ꝯueniūt in curatione ip̄oꝝ vlcerū. In ꝑte iſta dat quoſdā canones gn̄alesin curatiōe vlcerū qͣꝫtū ad ea debēt caueri in curationeip̄oꝝ. Et diuidit̉ ꝑs iſta in qͣtuor ẜm qͣtuor ponit canones: in ꝗbus docet cauere q̄dā nocet vlceri. 2ᵐ canonēponit ibi. Et oꝫ vt timeat̉.) 3ᵐ ponit ibi. (Et caue in abſterſione. 4ᵐ ponit ibi. (Et vlcera ꝗdē.) In pͥma ꝑtevult dicere aliud niſi ꝗdā canō in curatiōe oīm vlcerūeſt vt ꝓhibeat̉ motus mēbri vlcerati p̄cipiat̉ ꝗes. Eteſt: qꝛ de rōne motus mēbri ſit diſtrahere ꝑtes abinui: de rōne eius eſt īpedire vnitionē ip̄aꝝ: ꝯn̄s dene eius eſt impedire ꝯſolidationē: qͣre in qͦlibet eſt ꝓhibēdus motus p̄cipiēda eſt ꝗes. Et ſubdit Aui. ſuppoſito mēbrū vlceratū moueat̉: meliꝰ eſt .i. minus maluꝫeſt a pnº ipſius vlceris mouere ip̄m totū tp̄s ꝑdurationis vlceris qͣꝫ facere ip̄m ꝗeſcere a pͥnº aliꝗbꝰ diebus:deinde īp̄m ſubito mouere precipue in vlcere qd̓ ſit incorꝑe maloꝝ humoꝝ: ex ſignificat̉ illud vlcus ē quodāmō malignū: qd̓ hic dr̄: dr̄ ēt ab Hypo. pͥmo regiminis acutoꝝ. Et huius eſt aliud: niſi qꝛ ꝑmutatioſubita a ꝯſuetudine eſt nociua. In ꝯſuetudine aūt dato ꝯſuetudo ſit mala ſic corpus ledit̉ ꝓpter ea: qꝛſuetudo quodāmō diſpōni naͣli ꝓpinqͣ eſt. membrūvlceratū ꝗeſcit a pͥnº poſtea ſubito mouet̉ accidit:pter ſubitā mutationē mēbrū vlceratū valde ledit̉ p̄cipue ſi illud vlcus ſit in corꝑe maloruꝫ humoꝝ: qꝛ ſubitamutatio ad motū facit accidere attractionē maloꝝ humo ad locū vlceratū: vn̄ nocumentū multiplicat̉ in vlcere: ſꝫ ſi ab ip̄o pͥncipiomoueat̉ membrū vlceratū: tūc qꝛmēbrū aſſueſcit ad motū ex motu recipit paſſionē:pter qd̓ ſic nocet̉ ab ip̄o. Deinde cum dicit. cadat exEt oꝫ vt timeat̉ in vlcerivicinitate eoꝝ incarnatio inter duobra vicinātia ſicut adherētia accidit inter palpebrā oculū inter duas palpebras inter duos digitos.¶Tunc ponit ſecundū canone in quo on̄dit medicū curare debere qd̓dā nocumentū qd̓ aliqn̄ accidit in ꝯſolidatiōe vlceris: pꝫ qd̓ dicit. Deinde cum dicit. Et cauerne abſconſiones ſunt velocis cōuerſionis ad fiſtulas. Nūc ponit 3ᵐ documētū ſiue canonē in docet alid̓ nocumētū cauere Et vult vlcera cauernoſa hn̄tia abſconſiones velociter ꝯuertant̉ ad fiſtulas: medicus dꝫ

valde attētus in modo curatiōis earū vt ad fiſtulas nonꝑueniāt. Quis aūt ſit modꝰ curatiōis earū ſupra: poſituseſt in generali ī ſpāli ponet̉. Deinde cuꝫ dicit. Et vlcera quidē vicinātia arterij? venis magnis ꝑducūt ad ap̄a illud qd̓ vicinatur eis de carne molli ſicut teſticuliſubaſcelle qd̓ eſt poſt aurē ſicut ꝑducitſcabies eis ſil̓ia de his dixim ꝓpterillā eandē cām ꝓprie qn̄ corpus eſt ple mala ſuꝑfluitatē: tūc ꝗdē vehemesſit dolor ꝑuenit ad vlcꝰ: qͣre oꝫ vt curet̉illud mudificatiōe corꝑis cuꝫ eo qd̓eſt dictū in cap. mūdificat̉ ap̄a nonſperat̉ eiꝰ curatio: eſt neceſſariū in huiuſmodi vt tuearis vlcus ex nocumento baſili ei ſil̓ibꝰ ſi corpus fueritdificatū: ponas inter ip̄m inter membrū qd̓ diſtinguat ꝓhibeat nocumētūꝑuenire ad vlcus in omni diſpoſitione.In ꝑte iſta ponit canonē 4ᵐ in quo canone intēdit docere ꝓhibere euentū cuiuſdā accn̄tis ad vleera facta inꝗbuſdā mēbris: docet remotionē ẜm aliꝗd illius accn̄tis: iſtū canonē ad lr̄am Gal̓. ponit de inge. ſani. Eſtem̄ aliqn̄ ad vlcera fiunt in artareis venis ꝗbus appropinqͣt caro mollis glādoſa ſeꝗtur apa in illis locis: ſicut etiā dictū fuit pͥus in cap. de curatiōe apatū locoꝝ glādoſoꝝ: ad ſcabiē vel vlcera exiſtētia ſuꝑ extrema vel ſuper mēbra appropiquātia illis locis ꝯſeꝗtur tumefactio ap̄a in illis locis ꝓpter cām dicta fuit pͥus: p̄cipueꝯtingit qn̄ corpus eſt repletū malis hūoribus: qn̄ ſit vehemēs dolor in vlcere: ꝓpter dolorē plus ſūt aꝑte maͣemale attrahi: veniētes ad illa loca vacua ꝓpter debilitatē illorū locorū: etiā vacuitatē eorū retinent̉ ille maͣein illis locis: ap̄ant ipſa: eſt qd̓ vult dicere Aui. cumdicit. Et tūc ꝗdē vehemens ſit dolor ꝑuenit ad vlcus .i. tunc ꝗdē maxīe qn̄ fit dolor in ꝑte in eſt vlcuꝫ: tunc .n.maxīe talia vlcera attrahūt ap̄ata ī locis p̄dictis: in huiuſmodi vt ꝓhibeat̉ hoc apa ēt vt curet̉ ap̄a in illis locis ſi incipiat gn̄ari eius corpus mundificare ꝓcedereſuꝑ illa loca aꝑata his dicta ſunt in cap. p̄dicto de cura ap̄atū glādoſoꝝ: eſt qd̓ dicit Aui. qͣre oꝫ vt curetur⁊cͣ. mūdificet̉ ap̄a .i. in tali ap̄ate qd̓ timet̉ generari ſit mūdificatio corꝑis ſperat̉ ꝓhibeat̉ bn̄aduētus eiꝰ niſi corpus mūdificet̉ pͥus: illud vult dicereAui. qͣꝫtū ad partē vlceratā: neceſſariū eſt ꝓcedere his dolorē faciūt neqꝫ fiat attractio maͣe ad loca in ꝗbusſunt: ſꝫ ad loca pone empl̓a mollificetiua mitigatiua doloris. Sꝫ qꝛ nocēt talia vlceri: idcirco oꝫ ponere ſuꝑ vlcꝰvnguētū mundificatiuū qd̓ ꝓhibeat ꝑueuire molliciē advlcus: deinde ponere ſuꝑius talia empl̓aˡ: hoc eſt qd̓vult dicere Aui. hic: lꝫ obſcure loquat̉ dicēs: eſt neceſſariū in hmōi diſpōne .ſ. qn̄ ītēdis ad mitigādū dolorē vlceris: in vulnere iſto ꝓpter qd̓ eſt aptū accidere apa in locis p̄dictꝭ vt tuarꝭ vlcꝰ .ſ. a no eum̄to .ſ. iſtoꝝ mitigatiuorūdoloris. Baſilicon eſt vnguentū conueniēs vlceri ſitvnguētū mūdificatiuū: tn̄ hoc baſilicon eſt vnguentūqd̓ multū nocet dolori: ꝓpterea qꝛ pauce exiccatiōisexiſtit: vn̄ ponit̉ quaſi digeſtiuū ſicut apꝑet ẜm Serap̄.in ſuo antidotario in quo docet ꝯſtructionē talis vnguēti. Et ſubdit poſtea Aui. dicēs modū quo tu debes cauere baſilicon nocumentū illoꝝ mitigatiuoꝝ doloris diDinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē.