Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
104v
Einzelbild herunterladen
 

1De cura.IIII.Fen

Digniora ergo vlcera vt confortetureorū medicamen ſunt illa quorum difficilis eſt conſolidatio.THic ex p̄dictis. infert quoddā correlariū qd̓ correlariūſic ex dictis infert̉. Si em̄ cōfortatio medicaminis ſit inmixtione eius ratiōe diuerſe cōꝑatiōis quā habet medicamen ad diuerſa corꝑa vlcera que difficulter conſolidant̉ poſſunt habere diuerſas cauſas ꝓpter quas ꝓhibētur a cōſdlidatione: manifeſtū eſt medicamē qd̓ in eisadminiſtrat̉ debet maxime cōfortari ꝑmixtione diuerſa ẜm diuerſitatē illaꝝ cauſaꝝ: ita per hoc apponit̉ vnicuiqꝫ cauſe difficultas cōſolidatiōis vlceris. ſic vnū medicamē poteſt cōuenire oībus poſſit habere eandem cōꝑationē ad oīa ꝓpter multas diuerſitates eoꝝ:re manifeſtū eſt in eis medicamē indiget maxime confortari ex ꝑmixtione ẜm diuerſitatē eoꝝ. Que autem ſintcauſe diuerſe ꝓpter quas vlcera difficulter ſanātur: hocex dictis manifeſtū exiſtit. Deinde cum dicit: Et de illis que ſunt neceſſaria eſt vt dimittat̉ medicamē ſuꝑvlcus tribꝰ diebus:deinde diſſoluat̉. ſi ip̄m tūc oꝑatūfuerit faciet ſuam operationem. In parte iſta ponit aliū canonē de quātitate tēporis inquo poteſt haberi experiētia de iuuamēto vtilitate medicaminis. Ponit aūt Aui. hūc canonē ꝓpterea quia cognitio medicaminis eſt ſemper oīno certa. cognoſcere em̄ per ratōnem illud medicamen ad punctum tm̄exiccet vel tm̄ abſtergat vel aliā operatione faciat: certe om̄ino cognoſcere poſſumꝰ: ꝓpterea ad certificationē cognitionis medicine oportet ſubſequi experiētiāmanifeſtā. hoc vult Gal̓. in cōmēto illiꝰ ſecūde ꝑticuledecimiſeptimi afforiſmi. vbi cibus preter naturā intrat⁊c̄. in his que recte excognita ſunt teſtimoniū ſumiturab euētū: Propterea quia ad certificationē medicamīsvtrū ſit recte approximatū vel oportet accipe ex experētia. Iccirco Aui. nobis hic determinat tempꝰ in quoper experientiā poteſt haberi cognitio de vtilitate aut īutilitate medicaminis. ꝓpter ea Aui dicit. Et de illisſunt neceſſaria .ſ. ad habendū ꝑfectā cognitionē medicaminis eſt vt dimittat̉ medicamē tribus diebus ſuꝑ vlcus intelligas tu debeas ponere ſuꝑ vlcus dimittaturip̄m tribus diebus ꝑſeuerare abſqꝫ alia ꝑmutatiōe: quiahoc eſſet cōueniēs: neqꝫ etiā exꝑientia illud docet: immo contrarie videamus bis aut ſaltē ſemel renouaremedicamina ſuꝑ vlcera: qd̓ ſi fieret aggregaret̉ materia ſanies in vlcere ex quo cōtingeret vulnus vel vlcusnimis putrefieri. Sed intelligo debeat medicamen dimitti tribus diebus: hoc eſt debet medicus experiri medicamē ad minus tribus diebus. Si em̄ in hoc tēpore iuuamentū facit ſperat̉ de iuuamēto medicamīs: vnde oportet illud medicamē permutare: quare oportet experiri tribus diebus ē: qꝛ in minori tēpore poſſetperpedi operatio manifeſta illius medicaminis: perſequēs nec iuuamē nec nocumētū ip̄ius. Et hoc ꝗdē qd̓dicit de tribus diebus: intelligas ſemper ad pūctūdebeat medicus experiri trihꝰ diebus. Sed intelligithoc tempꝰ latū qd̓ eſt ſpaciū triū dieꝝ vel circa id. Inbuſdā em̄ citius perpēdit̉: in quibuſdā forte tardiꝰ parum. Deinde cum dicit: Et oportet vt elonget̉ oleū quodlibetab vlceribus: qd̓ ſi fuerit neceſſariū: tuncoleum de kerua oleum myrtinuꝫ oleum maſticinum. In ꝑte iſta dat canonē in rectificationē vſus cuiuſdamꝰ

medicaminis: qd̓ adminiſtrat̉ in vlceribꝰ: quod medicamen eſt oleū. dicit: Et oportet elonget̉ quodlibet oleum ab vlceribꝰ: intelligit de oleo ſolū adminiſtrato: quiade oleo ꝑmixto alijs medicinis intelligit ꝯtinueoleū adminiſtret̉ in medicinis vnguētis que in vlceribus adminiſtrātur. oleū em̄ in talibus noc et: quia accrit virtutē medicaminū que eo miſcent̉: ſed oleū ſolūnocet vlceri ratiōe vlceris. nam om̄e oleū inqͣꝫtū voctuoſitate participat addit in putrefactionem ip̄ius vlcerisputre factionē humiditatis. hec aūt eſt cauſa corruptiōisip̄ius: ſi fuerit neceſſariū adminiſtrare oleū .ſ. vel aliud medicamen qd̓ apud nos haberemꝰ: tunc .ſ. eſt magis cōueniēs oleū de kerua: aut oleū myrtinū: aut oleuꝫmaſticinū: qꝛ iſta olea ſiccitate ſtipticitate ꝑticipāt ration eorum a quibus virtutem accipiunt hec olea. Tunc ſequitur illa para:Et cum ibi eſt niſi vlcus: tunc oportet vt alleuiet̉ inſenſibili mēbroꝝ tolerantiū ip̄m et caueat̉ a doloratiōe eius medicamēto forti. In illo vero quodeſt parui ſenſus abſtineat a neceſſariamedicatiōe. Et intrinſeca quidē et ſublimia p̄cioſa et multi iuuamēti et ſuſcipiētia nocumēta velociter ſunt de capituloſenſibili et iudicio eius: et eoꝝ contrariaſunt de capitulo inſenſibili: aut quorumſenſus eſt debilis. Et ꝓpter huiuſmodicauſam ſufferūt vlcera intrinſeca eaque ſunt ſicut flos eris et eis ſimilia: etprie ea que bibūtur: et indigēt illis quefaciūt glutinatione plus ſicut dragantuꝫet gummi: et illa quibus cliſterizatur indigent eo eſt inter duas res. In parte iſta que diuiſa fuit prius dedit canones generales curatiōis vlceris rōne diſpoſitionū que cōiūgūtur cum vlcere que ꝓhibent ip̄m a ſanatione eiꝰ. dat quedam canonē generale in curatiōe vlceꝝ ẜm indicatiocuratiua accipit̉ ex diuerſitate mēbroꝝ in quibꝰ ſunt vlcera. Et iſte quidē canon eſt qͣꝫtū ad medicamina que adminiſtrant̉ in vlceribꝰ ẜm diuerſitatē mēbroꝝ. Et vult dicere qn̄ vlcus ſit in mēbro vehemētis ſenſus: tūc quanto plus poſſibile eſt caueat̉ a medicaminibꝰ fortibus: ethoc ideo: quia ex adminiſtratōne taliū in talibus mēbrisfieret vehemēs dolor ex quo accidit virtutē ꝓſterni et attractio multoꝝ humoꝝ ad locū vlceris generatio apoſtematis in eo. Sed in mēbris qui ſūt modici ſenſus poſſumus ꝓcedere forti medicamine ſi neceſſaria ē admniſtratio eius ꝓpter cauſam cōtrariā. Iteꝝ etiā in mēbri:que ſunt interiora ſablimia aut multi iuuamenti debescauere a talibꝰ medicaminibꝰ: ꝓpterea quia timor eſt dediſſolutiōe virtutis eoꝝ: por cōſequēs de cōſtructioneoꝑationis eoꝝ ex quo totū corpus ſedet̉. ideo Auic ē. exdictis inſinuat ꝓpter hāc cauſam vlcera intrinſecaſufferūt ea que ſunt ſicut flos eris ſil̓ia. maxime in medicaminibꝰ que bibunt̉: quaſi vult dicere Aui. in talibꝰvlceribus adminiſtrant̉ mēdicamina fortia. ratio ē:quia talia medicamina fortia ꝑueniunt pͥus ad ſubſtātiā:et percōſequēs ad mēbra ſenſibilia multi iuuamenti timor eſſet de leſione ip̄oꝝ nimia ab illis. Sed ſi talia medicamina mittant̉ per partē exteriorē in medicamine adtalia vlcera: ſicut eſt vlcus in pectore qd̓ penetrat ad exte