Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
105v
Einzelbild herunterladen
 

IIIIFenDe cura vlcerū

tens. Et ponas īter ip̄m inter mēbrū qd̓ diſtinguat̉ ⁊cͣ.id eſt ponas inter mēbrū vlceratū tale empl̓m mollitiuū aliꝗd .ſ. tentā inūctā baſilicō qd̓ ſeꝑationē faciat ītertale empl̓m vlcus ita vt ꝓhibeat̉ hoc ꝑuenire nocumentū illoꝝ ad vlcus: id vult dicere qd̓ ꝑfecte extrahit̉de verbis Gal̓. 13. de inge. ſani. Deinde cum dicit. Et pꝫ vt audias ſermonē cōem eſtde illis ſunt neceſſaria eſt vt ſit illd̓ quocurat̉ vlcus aūt ꝯueniēs aut incōueniēsEt cōueniēs: lꝫ non ꝯferat in diſpōne tn̄ aſſociat ei nocumentū: incōueniētiediuerſificatio aut eſt: qm̄ ip̄m eſt debiliꝰ ſignificat illud additio eius qd̓ eſt contrariū ei qd̓ ex ipſo expectat̉ de exiccation aut mūdificatiōe aut alijs p̄ter corruptionē aliā: quare oꝫ vt addat̉ in virtuteeius: aut eſt diuerſitas ꝓpter modos alios: ſicut qꝛ ip̄m calefacit vltra qͣꝫ neceſſeſit ei qͣre facit accidere rubedine inflāmationē: quapropter oꝫ vt minuat̉ fortitudine eius extinguat̉ de inflāmatione eiꝰ empl̓o infrigidāte: aut declinat eo ad nigredineꝫ obfuſcationē: q̄reſcit̉ infrigidat ip̄m aūt calefacit ip̄ꝫmēſura qua indiget: ergo oꝫ vt addat̉ invirtute calefactiōis eius. Aut mollificatip̄m: quare īdiget vt addat̉ in virtute ſtiptici exiccatiuoꝝ ſicut ſunt balauſtiegalle ei ſimilia exiccāt vt ſuccurratur exiccatiōe eoꝝ de illis de ꝗbus diximus tibi. Aut corrodit ꝓfundat ipſumſicut oſtenſum eſt: quare oꝫ vt frangaturfortitudo abſterſionis. In ꝑte iſta Aui. ponit quēdā canonē gn̓alē de cognitōemedicamīs qd̓ approximat̉ vtꝝ ſu ꝯueniēs ex approximatiōis eiꝰ qd̓ apꝑet: duo facit. pͥmo ponit hūc cano. ip̄e explicat vnā ex cāis ꝓpter quā ꝯtingit medicamē eſt incōueniēter admīſtratū. ibi. (Et muliotiēs. ⁊cͣ. In pͥª ꝑte nihil aliud dicit Aui. niſi on̄dit quē can̄. in gn̓e ẜm quē tu potes cognoſcere medicamēadmiſtratū in vlcere ſit cōueniēs vel. Et iſte moduscognitiōis accipit̉ ex eo qd̓ impͥmit medicamē in ꝑte iſtain eſt vlcus naͣ medicamē curat̉ vlcus ꝯuenit vlceriaut ꝯuenit. Si ꝗdē ſit ꝯuentēs: tūc ex approximatiōetalis medicamīs: lꝫ apꝑeat ſtatim ſubito iuuamētū:tn̄ ex approximatiōe eius nullū apꝑet nocumentū: ſi exapproximatiōe medicamīs apꝑeat nocumentū ſignūeſt eſt incōueniēs neqꝫ nocitiuū. Sꝫ qͣre ſic cioiuuat eſt vel ꝓpter iuuamēti debilitatē illiuꝫ medicamīsvel ꝓpter maliciā vlceris. Si aūt ſit incōueniēs: tunc auteſt incōueniēs in deſiccatiōe mudificatiōe aut in alijsdiſpōnibꝰ eius. Si ꝗdē ſit incōueniēs in deficcatiōe abſterſione: aut eſt: qꝛ eſt debilis deſiccatiōis abſterſionis: tūc ſignū huius eſt aꝑꝑet ꝯtrariū eius qd̓ expectat̉ de exiccatiōe abſterſione preter aliqͣꝫ corruptionēquā facit in vlcere. Na tu expectares exiccaret hūi-

ditatē vlceris abſtergeret ſaniē apꝑet contrariū: qꝛ fitmulta hūiditas ſanies in vlcere: tūc oꝫ addere virtu deficcatiōis abſterſionis eiꝰ: aut ꝯtingit nimis exiocet abſtergat: tūc ſignū eſt ꝓfundat̉ cōcauat̉ vlcꝰ. ſicut etiā dicet̉ in ſequēti capl̓o. Eger ſentit maximammordicationē fit etiā in vlcere calefactio q̄dā: tūc opꝫdimittere de exiccatiōe abſterſione eiꝰ. Si aūt medicamē ſit incōueniēs in alijs diſpōnibꝰ: tūc aut eſt: qꝛcalefacit mēbrū vltra qͣꝫ oꝫ. Et huiꝰ ſignū eſt rubedo apparēs in loco inflāmatio ſine malicia aliqͣ. tūc oꝫ miſcere ſecū ea infrigidāt. Aut eſt qꝛ nimis infrīdat: ſignū eius tūc eſt: qꝛ accidit nigredo obfuſcatio quedaꝫin mēbro. Aut medicamē calefacit mēbrū vlceratū tm̄qͣꝫtū dꝫ: dictū eſt .n. pͥus cal̓o valde debet̉ cal̓m valde frīdo valde frīdū valde: tūc oꝫ vt in ambobꝰ his caſibus ꝑmiſceas medicamīe aliꝗd qd̓ addat in calefactione ipſius ſic calefaciat menſura. Aut: qꝛ medica mollificat vlcus: ſignū eius eſt mollicies apparensin vlcere: tūc oꝫ vt adiungant̉ ei ea ſunt ſtiptica: ſicutgalle balauſtie ſil̓ia: hoc eſt qd̓ vult docere Auicēna. Deinde cum dicit. Et multotiens ꝗdem ꝯuenit medicamē ꝓpterea compl̓o infirmi eſt ſuꝑflua in cal̓o eius cuius medicamen opꝫeſſe fortius in contrahendo illud calidūadeo donec reducat ip̄m ad cōplexionēſuā: aut debilis in cal̓o cōueniēte ei. In ꝑte iſta: qꝛ dictū eſt medicamē aliqn̄ eſt in cōueniens: aut qꝛ nimis vel debiliter exiccaret: ſic de alijs ꝯditionibus: vult on̄dere vnā de cauſis ꝓpter quā hoc accidit vt hoc on̄dat ſolū hoc pōt ꝯtingere ex ꝑte diſpoſitiōis vlceris: verū etiā ex ꝑte diſpōnis mēbroꝝ corpoꝝ in ꝗbus fiunt vlcera. Et dicit. Et multotiēs ꝗdē noncōpetit medicamē ꝓpterea cōplexio infirmi eſt valdeſuꝑflua in cal̓o eius ⁊cͣ .i. ꝓpterea compl̓o infirmi eſtmultū excedēs in illa intētione: vn̄ oꝫ medicamē eſſe fortius ad hoc vt ꝯueniat cōpl̓oni illius corꝑis. Eſt .n. aliqn̄ qꝛ compl̓o infirmi eſt valde ſicca: medicamē qd̓ approximat̉ illi corꝑi ſufficienter exiccat neqꝫ abſtergit.Sil̓i modo: qꝛ cōplexio infirmi eſt valde calida medicamen ſufficiēter calefacit: vn̄ oꝫ ip̄m facere fortius ac ꝯueniat in cōpl̓one talis infirmi: hoc eſt qd̓ vult dicere Aui. dicit. Cuius medicamē vult eſſe fortius in attrahēdo id cal̓m adeo vt reducat ip̄m ad cōplexionē ſuā⁊cͣ. qn̄ debilis in cal̓o ꝯueniente ei .i. aut medicina eſt eiincōueniēs ꝓpterea: qꝛ compl̓o infirmi eſt debilis reſpectu illius medicamīs: qꝛ illud medicamē nimis exceditvel in ſiccitate vel in abſterſione vel in alijs diſpōnibusreſpectu cōpl̓onis infirmi: quare oꝫ minuere virtutē eiꝰvt reducat̉ ad cōueniētiā illius: de hoc dictū fuit ſuprain illo. §. Et medicamē ꝗdē vnū ẜm q̄dā corꝑa facit naſcicarnē ⁊cͣ. Hic finit̉ expō dicti capl̓i: in quo capl̓o p̄dictoſicut fecimus amplā expōnem: qm̄ intellectis his dictaſunt in iſtis capitulis facillimū eſt intelligere oīa ea quedicunt̉ in hoc tractatu de vlceribꝰ: ſequūtur quodā ꝑcurremus: tanta expōne non egeant. De curatione vlcerū virulentoꝝ. Capl̓m iij.Eceſſariū eſt vt in eis adminiſtrent̉ medicine exiccatiue vtmūdificet̉ virus. deinde ſit occupatio in naſcētia carnis. Qſi fuerint mollia: tunc admīſtrent̉ ſuꝑ eamedicīe ad faciēdū naſci eoꝝ ꝓfundita