Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
104r
Einzelbild herunterladen
 

UlcerumTractatusIII10 4

ne calida. talia aūt mollitiua humectatiua exeunt: ſicutſunt calida humida. Quia ergo iſta dicunt̉ vere ſedatꝭua doloris inqͣꝫtū dolor eſt omī dolori cōpetūt. IccircoAui. dixit doloris ſedatio fit mollificatiuis tu ſcis.et iſta ſunt que ſunt cōtraria vlceri qn̄ vlcus indiget hisque exiccant. veꝝ cuꝫ non ſedat̉ dolor non p̄parat̉ nobiꝫvt curemus .ſ. vlcus. iſtiꝰ eſt dicta. ergo ſedaueris .ſ. dolorē: cōſeq̄mur .ſ. curā vlceris: qn̄ mūdificāt̉ſcꝫ vlcera ſordida: ē poſſibile vt obuiet eis medicamēpuꝝ: vſqꝫ ad corpus eoꝝ i. eſt poſſibile vt veniat vſqꝫad fundū eoꝝ .ſ. ad carnē medicamen puꝝ medicamēericcatiuū qd̓ facit naſci carnē. ꝓpterea qꝛ ſordes ꝓhibethoc Ut ergo poſſit medicamē id ꝑuenire ad carne debetſordes mūdari: ꝓprie pulueres .i. maxime medicineſunt in ſubſtātia puluerulēta ꝑuenire poſſunt: ꝓpterqd̓ medicina in ſubſtātia dura a terreſtri ſic penetratvt in ſubſtātia liquida: vt dictū eſt pͥus. Et intelligeſordes ꝓhibet peruētū medicaminis exiccatiui qd̓ generat carnē ſubſtantiā ẜm virtutē: ẜm ſub̓am quidē: qm̄ſordes ſtans in medio inter talē medicinā carnē prohibet peruentū talis ſub̓e medicine ad earnē. ẜm virtutemquidē: qꝛ medicamē exiccatiuū generatiuū carnis eſtſufficiēs in abſterſiōe talis vlceris: nec etiā in exiccationeip̄ius vn̄ virtus eius ſufficit ad remouēdū in tali vlcere id qd̓ ꝓhibet generationē carnis: ideo oꝫ pͥus vt talisſordes mūdificet̉. deinde adminiſtret̉ medicamē faciensnaſci carnē. Et in mūdificatiōe .i. in abſterſione talis ſordis eſt abſterſio plus .i. maior .ſ. qͣꝫ ſit abſterſio medicinegeneratiue carnis ſicut ſciuiſti: ante .ſ. in capl̓o iſto eodē. Et primū qd̓ oportet te p̄parare ⁊c̄. ſicut ſciuiſti pͥus incapl̓o vbi locutꝰ eſt de medicina gn̓atiua carnis. de hacmedicina ſatis dictū eſt ꝑfecte .ſ. intractatu de vulneribꝰ.et ibi recurrat̉. Et fortaſſe orit̉ caro mala: ī ſeipſa .i. male ſub̓e: vn̄ oꝫ vt corrodat̉ medicamine acuto: liniat̉de foris infrigidātibꝰ .ſ. appoſito illo muedicamine acuto: qꝛ illud medicamē facit accidere malā ꝯpl̓onē calidā.vt ergo remoueat̉ debet liniri de foris his que infrigidant. deinde eradicet̉ .ſ. caro cauſticata eo quo eradicatur eiꝰ eſcara: ſicut cum butyro his que mollificāt cumquibus eſcara facta cum medicamine acuto cadit. Et medicamē quidē vnū ẜm q̄dā corpora facit naſci carnē: et ẜm quedā eoruꝫeſt corroſiuū vehementis abſterſiōis cucorꝑa illa ſint leuia valde: aut eſt ẜm q̄dāeoꝝ abſterges neqꝫ faciēs naſci: etpter illud eget medicamīe vt ꝯfortet̉ autfragēdo cōmixtione eiꝰ: aut minuēdo eivnctuoſitatē: aut iniūgēdo ei medicamēaliud in quo ſint exiccatio abſterſio īcorꝑe alio eſt cōꝑationē ad ip̄m corroſiuū indigens vt minuat̉ de pondere eiꝰaut addatur in vnctuoſitate eius: aut adiungantur ei ſtiptica aliqua. Suꝑius Aui. poſuit quoſdā canones gnͣales quoꝫ docuit modū curatiōis in gn̓e eoꝝ que cōponunt̉ vlcereque ꝓhibēt cōſolidationē eius. et poſuit etiā canonē gn̓alem modi curatiōis vlceꝝ. In ꝑte iſta ponit quoſdā canones gn̓ales docētes nos rectificare vſum approximatōiseoꝝ medicaminū que vlceribꝰ approximant̉. Et diuidiintres ꝑtes ẜm ponit tres canones. primꝰ quidē canondocet rectificationē vſus medicinaꝝ que adminiſtranturad gn̓ationē carnis qͣꝫtū ad modū ꝑmixtōnis eaꝝ. ſcd̓us

aūt canon docet qͣntitatē tꝑis in quo pōt haberi experientia de iuuamēto vtilitate medicine. tertiꝰ aūt canon ē docens rectificare vſum approximationis cuiuſdā medicaminis ſpālis puta olei. 2ᵐ canonē ponit ibi: Et de illisſunt nccͣria. 3ᵐ canonē ponit ibi: Et oꝫ vi elōget̉ ⁊cͣ. Prīain duas. pͥmo ponit illū canonē. ex dictis infert qd̓daꝫcorrelariū: ibi: Digniora quidē vlcera. Circa pͥmā partēintelligendū eſt Aui. in iſto can̄. vult oftēdere ncc̄itatēdiuerſe mixtiōis medicaminū facientiū naſci carneꝫ ẜmdiuerſitatē corpoꝝ i cōpl̓one. ſicut em̄ habitū fuit ſupra:vbi de hac maͣ fuit lōgiꝰ diſputatū. medicine facientes naſci carnē: lꝫ ex ꝑte diſpōnis vlceris in quo debet̉ ſola gn̓atio carnis nihil aliud: diuerſificent̉ in exiccationeabſter ſiōe: tn̄ oꝫ eas diuerſificari rōne diuerſitatis corpo in quibꝰ fiūt vlcera. hoc: qꝛ vt dicit Aui. Medicīaquedā in vlcere cuiuſdā corꝑis in quo debet̉ ſola gn̓atiocarnis faciet naſci carnē: in vſcere vero alteriꝰ corꝑis ſuꝑpoſita qͣꝫtū eſt de ſe eadē diſpōne vlceris ſi adminiſtratureorrodet carnē. in vlcere vero alteriꝰ nedū faciat naſcicarnē: īmo abſterget neqꝫ exiccabit ſufficiēter: immomultiplicabit ſaniē humidilatē in loco. Et huiꝰ ē:pterea qꝛ ſicut habitū fuit pͥus medicina gn̓atiua carnisdebet excedere in ſiccitate in pͥmo gradu: dꝫ eſſe modica abſterſio in eo. Nūc aūt eadē medicina in reſpectu adcorꝑa diuerſaꝝ cōpl̓onū pōt eandē habere oꝑationēin exceſſu exiccatiōis abſterfiōis. medicina que reſpectu corꝑis ſicci exceſſus habebit in exiccatōne in pͥmogradu etiā in abſterſiōe. vn̄ in illo corꝑe ſolū exicēabitſuꝑfiuitatē abſterget vt cōpetit gn̓ationi carnis reſꝑcūcorꝑis mollis humidi habebit exceſſū in exiccatione etabſterſiōe ſatis plus qͣꝫ in pͥmo gradu. ꝓpterea ſolūin ip̄o exiccabit ſuꝑfluitatem eſt in vſcere: ſuppoſitovlcus ſit eiuſdeꝫ diſpōnis ī eo: īmo exiccabit et abſtergethumiditatē bonā iuuatiuā vn̄ accidet diminutō carnis.Eode ſi cōparat̉ ad corpꝰ valde ſiccū hēbit exceſſumⁱ in exiccatiōe reſpectu illiꝰ: vn̄ tūc in illo nec exiccabit hūiditatē vlceri ſufficiēter: ꝓpter qd̓ gn̓abit carnēīmo multiplicabit̉ hūiditas ſanies in loco vſu illiusmedicaminis: qꝛ ergo ſic accidit eadē medicina cōꝑataad corpus hꝫ diuerſam oꝑationē. Iccirco oꝫ ſi illud medicamē debeat fieri gn̓atiua carnis in diuerſis corꝑibusdiuerſam facere ꝑmixtionē eiꝰ his diminuūt exiccationē abſterſionis eiꝰ ſi ſuꝑflue exiccaret vel abſtergeret:vel his que augēt ſi diminute hoc ageret. Et Auicē.ſuadit: Et ꝓptet id eget vt medicamē cōfortet̉ .i. vt tēperetur .ſ. ꝑmixtiōe eiꝰ altero ſic abſtergat exiccet ẜꝫ debet. et iſtud quidē: qꝛ ſi paꝝ deficcat vel abſtergit incorꝑe iſto cōfortet̉ iſto qd̓ ſubdat: aut frāgēdo cōmixtionē eiꝰ: vt .i. qd̓ a dat̉ in qͣntitate illiꝰ medicaminis exiccatiui: ſit ſic mixtū alijs remittēt exiccationē eiꝰ:aut minuēdo eiꝰ vnctuoſitatē: vt .ſ. qꝛ ponit̉ minꝰ de oleoin illo medicamine cōpoſito de oleo: qm̄ ſi minꝰ apponit̉de oleo: tūc ſic remittit̉ virtus deſiccatiua illiꝰ medicaminis: aut adiūgēdo ei aliqd̓ medicaminis ī quo ſit exiccatio abſterſio: qꝛ tunc vigorabit̉ virtus exiccatiua etabſterſiua. Et ſil̓i docet remittere exiccatōnē abſterſionē eiꝰ ſi ſuꝑfluat in corꝑe alio ꝑtres modos contrariosp̄dictos. Et intellige circa hoc: ſicut diuerſitas complexiōis corꝑis ē vt medicamē diuerſo cōfortet̉ inſui cōmixtiōe. ſil̓i etiā ſi vlcera diuerſificant̉ in hūiditate eſt huiꝰ vt medicamē diuerſo debeat cōfortariin ſui ꝑmixtiōe: ẜm cām humiditatis diuerſitatē vlceris cōurenit medicamē aut plus aut minus exiccet: ꝗatn̄ hic loquebat̉ Aui. de medicamine gn̓atiuo carnis: qd̓quidē p̄ſupponit eandē diſpoſitione eſſe in oībus vlceribus vt declaratū fuit pͥus. iccirco ſolū fecit mētionem hicde diuerſitate que accidit ex parte complexionis corporis. Deinde cum dicit: