Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
102v
Einzelbild herunterladen
 

De curaFen.IIII.

nihil̓ aliud ſic̄ apꝑuit ſupra in ca. de curatiōe vulneꝝ ſermone vl̓i. Sed in vlceribus in ꝗbus facta eſt aggregatioſaniei obſeruamꝰ hoc. qͣꝫto ſunt ꝓfundiora tanto magisadminiſtramꝰ medicinā exiccatiuā. obſeruamus etiamhoc qn̄ ſunt mūdificata nitimur ad cōſolidationē eoruꝫ ligature aggregamꝰ ꝑtes eoꝝ vehemētiꝰ qͣꝫ poſſumꝰ vſqꝫ ad ꝓfundū vt citiꝰ ſiat conſolidatio: īmo in talibus cauernis abſcōſionibꝰ cyrugici edocti qn̄ vidēt eaꝫmūdificatas ꝑfecte apponūt tentas ampliꝰ interiꝰ. Sꝫ ligature aggregat ꝑtes ad inuicē: tūc quaſi ſubito accidit aggregatio ip̄oꝝ cōſolidatio: qꝛ ſi imponeretur tēta accideret valde ꝓlōgari cōſolidationem eoꝝ. Et quare hoc facimꝰ in talibꝰ vlceribꝰ: eſt: qꝛ in talibꝰ vlceribus precipue ẜm ꝓfundū facta eſt modica deyditio carnis: vn̄ ꝑtes ẜm ꝓfundū qn̄ eſt ibi ſuꝑflua humiditasimpediēs pn̄t adinuicē aggregari abſqꝫ generatiōe carnis ſenſibiliter inter eas. de ſutura aūt nunqͣꝫ obſeruamꝰin eis. Et certe dicēdū eſt raro ſuturā in eis obſeruamꝰ:ſed tūc obſeruaremꝰ qn̄ hoc vlcus ꝓfundū eſſet ml̓tūdiſtans a natura vulneris ſimplicis. tūc em̄ exiſtentſuꝑflua humiditate in tali vlcere: qꝛ exiccata eſt vnimuspartes eius adinuicē ſuimꝰ ac ſi eſſet vulnꝰ ſimplex. Ettūc cyrugici hoc obſeruāt: qꝛ ſcarificāt labia eiꝰ de nouovt egrediat̉ ſanguis ab eis vt illo ſanguine exiſtēte inter labia accidat cōſolidationē fieri ſicut fit in vulneribꝰſimplicibꝰ: tn̄ hec ſuitio raro in eis ſit. ꝓpter hūiditates que aggregant̉ in hoc vlcere vtpl̓m eſt ꝓpter ſuitionē pōt fieri ſubdita vnitio ſicut ſit in vulnere ſimplici: facta ſubdita vnitione neceſſe eſt ſuitionē diſrūpi.qꝛ ergo hoc raro facimꝰ: Iccirco Auicē. dixit: fortaſſe. Etdixit etiā ſubdens. Et cōſidera de diſpōne neceſſitatis adꝓfundandū in illo ſil̓ibus .i. cōſidera bene qn̄ vides hoceſſe neceſſariuꝫ: ſuitione modo etiā ligature tupoſſis hoc agere. Qm̄ ſemꝑ hoc eſt poſſibile ſed ſolūqn̄ dictū eſt: illud qd̓ diximꝰ in capl̓o vulneꝝ .i. modūſuitionis: talia faciūt ad incarnationē labioꝝ conſideraex his que diximꝰ in capl̓o de vulneribꝰ: qꝛ ibi dictū ē dehis ſufficiēter: qꝛ hic modus curatiōis ꝓprius magis ꝑtinet vulneribꝰ qͣꝫ vlceribus. Deinde cum dicit: Et ſcias vlcera fortaſſe indigēt in curationibꝰ ſuis adminiſtratiōe medicina quarū quedā ſunt currētes penetrantes et inijciunt̉ ꝓfundātes: tūc neceſſariū eſt vt ſint vnguēta eis ſil̓ia: quareoꝫ tūc vt ſit illud qd̓ aꝑꝑet humidū: qd̓occultū eſt ſiccū: ꝓprie in illis ſūt adfiſtulā oꝫ vt ſit ſiccitas orificioruꝫ eiꝰ vincens hūiditatē ſubſtātie eiꝰ vehemēter.Et eſt quidē qn̄qꝫ neceſſariū vt earū medicīe ꝑmiſceāt̉ eo qd̓ currit vt fiāt viſcōſe adherētes. ſcias ergo illd̓ iterū ī eiſ. In parte iſta oſtēdit qualia medicamina ſunt cōuenientia p̄dictis vlceribꝰ ẜm ſub̓am in medicaminibꝰ adminiſtrant̉ interiꝰ: qn̄ ip̄a indigemꝰ adminiſtrare interiꝰqͣꝫ etiā in medicaminibꝰ adminiſtrant̉ exteriꝰ ſuꝑ orificiū vulneris. Dicit. Et ſcias vlcera ⁊cͣ. Ulcera quidē his indigēt ſunt vlcera ꝓfunda in ꝗbus pōt ſieri exiocatio hūiditatis ſuꝑflue ẜm ꝓfundū niſi mnijciant̉ medicine vſqꝫ ad ꝓfundū. hoc aūt fieri pōt niſi ſint in ſub̓a lioda penetratiua: tūc neceſſariū eſt vt ſint vnguenta: ꝗavnguēta ꝓpter mollitiē pōt ex eis inūgitenta ſic īmittivſqꝫ ad ꝓfundū in eis ſil̓ia: ſicut lotiones facte ex aquisin ꝗbus decoquunt̉ medicine cōueniētes talibꝰ vlceribꝰ

que loture poſtea inijciant̉ interiꝰ in vlcere: quare oꝫ ſcꝫvt tūc ſit illud qd̓ apparet humidū: qd̓ occultū ſit ſiccumideſt tūc neceſſariū eſt in talibꝰ medicinis illud quod ēapparēs in eis ſit in ſub̓a ipſa humida debeāt eſſe liꝗde currentes: qd̓ occultū eſt in eis .i. virtus eaꝝ ſit ſicca.vnde licet iſta medicina ẜm ſub̓am ſit humida: tn̄ ẜm virtutē debet eſſe multū exiccatiua. id vult dicere Aui. Et oꝫvt ſit ſiccitas orificioꝝ vincēs humiditatē ſubſtātie eiꝰ vehementer. hoc vult dicere Aui. qd̓ oportet medicamenqd̓ adminiſtrat̉ in talibꝰ ẜm orificiū vlceris ſit ſub̓e valdeſicce: qd̓ aūt adminiſtrat̉ in ꝓfundū ſit magis humidū vtpoſſit .ſ. penetrare: vſqꝫ ad ꝓfundū .ſ. orificiū ſtrictū.eſt qd̓ vult dicere Aui. cum dicit: Et oportet vt ſit ſiccitasorificioꝝ .ſ. medicaminis qd̓ adminiſtrat̉ ſuꝑ orificiū eiusvincēs humiditatē ſub̓e eius .i. ſube medicaminis eiꝰ qd̓adminiſtrat̉ intus in cōcauo ꝓfundo: vehemēter .i. valde. Et ex hoc apparet iſtud dictū refert̉ ad ſub̓am medicaminis. qͣꝫtum em̄ ad hoc medicamīa que adminiſtrātur in ꝓfundo debent eſſe plus humida. ſed referendoad virtutē medicine que adminiſtrat̉ in ꝓfundo dꝫ tuncmedicina eſſe magis exiccans: vt dictū eſt prius. Et ſubdit poſtea: Et eſt quidē quādoqꝫ neceſſariū vt eoꝝ medicamina miſceant̉ cum eo qd̓ currit ⁊cͣ. hoc eſt dicere ētin talibus vlceribus medicina dure ſub̓e ſicce ſicut ſuntpulueres: neceſſariū eſt vt miſceātur aliquo humido:vtputa aliquo oleo cum cera vt fiāt viſcōſa adherentia: hoc eſt vt plus poſſit virtus eaꝝ ꝑmanere ꝓfūdari in membro vel in loco. Et per hoc Auic̄. vult dicereqn̄ tu adminiſtras in talibus medicinis in ſubſtantialiquida intus: quia adminiſtras ſolū ea extra ſupra orificiū: tn̄ adhuc in talibus eſt neceſſitas vt medicine ſubſtatie ſicce ꝑmiſceant̉ aliquo liquido vt ſaltē fiant viſcoſeadherētes in loco. Ueꝝ illud dictū poſſet eſſe dictū generale ad medicamina que adminiſtrātur in quocūqꝫ vcere. Quia hoc etiā in alijs vlceribꝰ qn̄qꝫ eſt neceſſariumfacere in medicinis eoꝝ. tn̄ quia hoc maxime adaptaturtalibus vlceribus. ideo maxime refert̉ hoc dictū ad vlcera de quibus fecit mentionē. Deinde cum dicit: Et ſcias vlcera indigent ligaturisſtrictura ꝓpter tres modos. Quorū vneſt vt currat ſordities: quare oportet vtſit fortitudo ſtricture eiꝰ apud eius orificiū vt ip̄ius expreſſio bona fiat. Et ſecurdus eſt vt ſeruet̉ medicamē incarnatiuūſuꝑ vlcus: indiget ſtrictura vehemeti. Et tertiꝰ eſt ad incarnationē labiorumet oportet vt ſit ſtrictura in ip̄o mollisapud duo labia: īmo cōplicata cōplication vehemēti: et oꝫ vt ligatura perueniat̉ ad leſionē ita vt apoſtemetur. Etoportet vt ſit adiuuās in ꝓhibendo apoſtema: quoniā non eſt poſſibile cum apoſtemate vt curetur vlcus. In parte iſta quia modus ligature eſt vnꝰ ex modis curationis p̄dictoꝝ vlceꝝ gr̄a huiꝰ on̄dit ꝓpter qͣs cās fit ligatura in vlceribꝰ: ꝑꝑ qͣs intētiōes. pꝫ qd̓ dic̄. qꝛ etiā ligature dcm̄ fuit. s. in caº de vlceribꝰ. Et oꝫ vt ſit ligatura. qꝛ dixerat ligatura fit ad incarnādū debetmollis apud duo labia: īmo cōplicata vt melius extēdatvnū labiū v̓ſus alteꝝ ip̄a vniat ī vnū ꝯducat: modificat iſtud dictū. patet qd̓ dicit. Et ſed: ſed oꝫ vt ſit ſup-