Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
96r
Einzelbild herunterladen
 

In vniuerſaliIIITractatus

curationis eoꝝ cōparat vlcera in bonitate malitia ẜꝫillas diuerſitates. Circa quā ꝑteꝫ vt ītelligat̉ intentioAui. ītelligēdū eſt iſte diuerſitates quas ponit Auiſic̄ declarat Gal̓. de īge. ſani. finali ca. ſunt ꝓpͥe dr̄ieſolutionis cōtinui vnde ſolutio cōtinui eſt: ꝓpterea qꝛ tales diuerſitates ſumunt̉ ex cōpoſitiōe morboꝝ alioꝝ cuꝫvulnere accidētiā ſūt ꝓpria ſolutioni ꝯtinui: velpoſitiōe cārum aliquaꝝ hūoraliū ſolutiōe cōtinui ſinequaꝝ curatiōe ſolutio cōtinui curari pōt. Et ꝓpter eainicatio curatiua a talibꝰ ſumit̉ eſt īdicatio ꝑtinetad īdicationē curatiuā ſumit̉ ab eēntia vulneris vndevulnꝰ ē vel vn̄ ſolutio cōtinui eſt: ſolū .n. ille dr̄ie ſunt proprie dr̄ie ſolutiōis cōtinui: vn̄ ſolutio cōtinui ē: ſumunt̉a pprijs accidētibꝰ ſolutiōis cōtinui vn̄ ſolutio cōtinui ēque īdicāt aliud eēntialiter in curatiōe ab eo qd̓ ſoluno cōtinui īdicat: lꝫ qͣndā diuerſitatē īdicēt ī curatiōe ipſius: tn̄ diuerſitas illa eēntialiter ē ſicut ſūt dr̄ie ſūptea magnitudine paruitate ſolutiōis cōtinui figura ipfius ꝓfunditate: qꝛ .ſ. ſit ꝓfunda ſuꝑficialis ab eqͣlitate īeqͣlitate ipſiꝰ. Iſte .n. diuerſitates aliquo diuerſificāt curationē ſolutiōis cōtinui: ſicut apparuit ſupra ī capi. de curatiōe vulneꝝ: tn̄ hec diuerfificatio ē penesaliud qd̓ debet̉ ſolutiōi cōtinui vn̄ ſolutio cōtinui ē: tota hoc diuerſificatio ē ſolū ī curatiōis debet̉ ſolutioni cōtinui vn̄ ſolutio cōfinui ē. Sꝫ dr̄ie diuerſitates vulneꝝ que ſumunt̉ ex cōpōne alteriꝰ morbi eo vel accidētis alteriꝰ ſicut doloris vel cōpoſitiōe alicuiꝰ cāe hūoralis. Iſte ꝗdē ſūt ꝓprie ſolutiōis cōtinui: ab eis ſumitur alia īdicatio curatiua qͣꝫ illa debet̉ ſolutiōi cōtinuivn̄ ſolutio cōtinui ē: qꝛ vt habitū ē pͥus in iſto tractatutradit̉ modus curatiōis ſolutiōis cōtinui rōne eoꝝponūt̉ ipſa que ꝓhibēt ſanationē eiꝰ. Idcirco in ca.ponunt̉ tales diuerſitates differētie ſol̓onis cōtinui: ſꝫin ca. curatiōis vulnerū in quo tradit̉ modus curationisſolutionis cōtinui vt ipſa aliud ꝓhibēs eiꝰ ſanationem cōiungit̉: poſuit dr̄ias diuerſitates fiūt in vulneribꝰ que ſūt ꝓprie dr̄ie vulneris vn̄ vulnus ē ſicut ibi apparuit. Scd̓o ē ītelligēdū Aui. lꝫ ml̓tas diuerſitatesvlceꝝ ponat penes talia que cōponūtur ſolutionetinui que īdicāt aliꝗd diuerſuꝫ a ſolutione cōtinui: tn̄ oēstales dr̄ie diuerſitates ī gnͣe ſicut extrahit̉ ex his habētur de īge. ſa. Gal̓. pͥmo ca. pn̄t reduci ad tres. Namea que cōponunt̉ vulnere a ꝗbꝰ ſumunt̉ tales diuerſitates aut ſumunt̉ ab ipſis que ſūt ſicut cauſe nec eſſarie īcuratiōe vulneris ex corruptiōe ipſarū auget̉ vlcus etꝓhibet̉ ſanari: aut ſumunt̉ ab his que cōponunt̉ vulnere ſine quorū curatiōe vulnus curari non pōt. Aut ſumunt̉ ab his que ſuꝑueniūt vulneri rōne quorum vulnꝰdr̄ periculoſum magnū: vnde ex magnitudine periculoſitate īdicat̉ ibi alia intētio curatiua qͣꝫ illa quepetit vulneri vn̄ vulnꝰ ē. Si ꝗdē tales dr̄ie diuerſitatesſumunt̉ a primis tūc iſte videntur ſumi ex duobꝰ ẜmduo vident̉ cōcurre̓ vt cauſe īmediate ad ſanationē vlceris quorum vnū eſt ſicut agens hec ē cōplexio: naꝫ ſinecōplexione laudabili pōt cōſolidatio que eſt actio nature fieri. Aliud vero cōcurrit ſicut materia: hoc ē vt ſāguis ſit laudabilis ī quāto ī qͣli ꝓpter qd̓ tales differētieſumunt̉ aut ex modo cōplexiōis: vtputa: qꝛ vlcereiungat̉ mala cōplexio vel calida vel frigida vel ficca vequecūqꝫ ſit illa. Aut ſumunt̉ ex diſpoſitione ſanguinisvenit ad vulnera: vtputa: in vlcere d̓fluat ſanguis peccans vel in quāto vel in qͣli. Et ẜm pͥmū modū dicimusqd̓ vſcerū quedā ſūt dura quedā calida quedā frigida etquēdā mollia ⁊cͣ. ẜm aūt ſcd̓m moduꝫ dicimus vlcerūquedā ſunt mūda quedā īmunda quedā virulēta quedam ſordida. Si aūt tales differētie diuerſitates ſumātur ex his ſine quorū curatiōe vulnus curari pōt: ilſa ſunt multa ſic ut ſūt multa que cōiungi poſſunt vlcere ſine quoꝝ curatiōe vlcus curari pōt quoꝝ quedaꝫ

ſunt accidētia ſicut dicimꝰ iſto vulnerū quedā ſūtcuꝫ dolore quedā vero priuata dolore ⁊cͣ. Quedaꝫ veroſunt egritudines alie ſicut dicimus vulnerū quedamſunt apoſtemata quedā priuata apoſtemate quedamſunt cōtuſiua quedā: quedā ſunt puſtulis malis quedā: quedā ſūt cuꝫ quadā cauſa vel ad modumcauſe humoralis: vt dicimus vlcerū quedā ſunt putrida: quedā virulēta: quedā corroſiua ⁊c̄. Si autē tales dr̄ie ſumant̉ ex his rōne quarū vlcera dicunt̉ pericūloſa magna: ſic hoc eſt tripl̓r ẜm vulnus pōt dici magnū periculoſū tripl̓r vt apparet qͣrto de īgenio ſanita. aūt eſt periculoſū moleſtū rōne nobilitatis mēbriin quo ſit: iſto ſumit̉ diuerſitas in viceribꝰ penesbra nobilia in ꝗbꝰ accidūt vlcera ſūt ſuſpecta timoroſa: ſicutꝰ vulnera accidūt ī mēbris neruoſis aut ī ſiphacaut dyafragmate ⁊cͣ. Aut vulnus vel vlcus ē ꝑiculoſūrōne magnitudinis eiꝰ: iſto ponit̉ infra vlcera rotūda ſunt ꝑiculoſa peiora alijs: qꝛ quodāmodo qͣꝫtum ēad hoc ſunt maiora alijs ſicut apparet īferius: ſicut etiāvlcera qͣꝫto ſūt magis ꝓfunda in mēbro tanto ſūt peiora.Aut eniꝫ vlcus ē ꝑiculoſū rōne malignitatis peſſimitatis. Sic iſto dicimus quedā vlcera canceroſa:dam ſunt putrefactiōe corruptiōe mēbri: q̄dam ſūtcorroſiua ſimilia: ſicut herpes heſtionicꝰ ſimilia. Tales ergo diuerſitates vlcerū hic ītēdit ponere Aui. ſꝫ ipſas Aui. per iſtū modū ordinate ponit: ſed eas ītermiſcet. Oēs tamē qͣs ponit poſſūt reduci ad aliquā iſtarumdiuerſitatū ſicut hec oīa d̓clarata ſunt perfecte in ſcriptoquē fecimus ſuꝑ libro de igenio. CHis premiſſis dicemus in iſta ꝑte ī qua Aui. ponit tales diuerſitates differētias vlcerū Aui. ſic ꝓcedit. In pͥma parte tāgit diuerſitates que accidūt vel cōtingūt in vlceribꝰ maxime rōneeoꝝ que ſunt vt cauſe faciētes ad ſanationē eoꝝ ſine quorum curatiōe vlcera curari poſſūt: etiam rōne eoruꝫque vlcera faciunt moleſta timoroſa ex ꝑte peſſimitatis malitie vlceris ex parte membri in quo eſt vlcus. Secūdo oſtēdit que vlcera proprie ſunt ſuſpiciora: moleſtiora rōne quātitatis eius precipue in ꝗbus corporibꝰſunt moleſtiora. ſcd̓a ibi. (Et vlcera ꝗdē praue curatiōisſunt rotunda. Prima in duas. pͥmo ponit illas diuerſitates differētias. ſcd̓o qꝛ in ponēdo illas diuerſitateꝫ differētias oſtēderat que ſūt cauſe ꝓpter quas vlcera ꝓhibētur a ſanatiōe ipſoꝝ illas reducit ad ordinē in ſūmaoſtēdit que ſunt cauſe in genere ꝓpter quas vlcera difficilis curatiōis exiſtūt. ſcd̓a ibi. (Et cauſe que acciduntcorrūpunt vlcera. ¶Prima in duas. Primo premittit illas cauſas diuerſitates contingunt in vlceribus. ſcd̓oreddit cām quorūdā accidētiū cōtingētiū in vlceribꝰ penes aliquā illaꝝ diuerſitatū. ſcd̓a ibi. (Et quādo ſanāt̉ vl̓cera: deinde redeūt. Prima in tres. Primo p̄mittit illa?diuerſitates differētias. in ſcd̓a parte ponit quoddaꝫ ſignum ꝓpriū quod cognoſcimꝰ quādo in vlceribꝰ p̄dictis in ꝗbus eſt malitia corruptio rectificatio cōuenitin tertia oſtēdit in ꝗbus corporibus vlcera ſunt bone conſolidationis in quibus ꝓhibetur cōſolidatio ipſoꝝ: ſedapta vt in vlceribꝰ eoꝝ coniungatur aliqua ex predictiscauſis facientibus vlcera difficilia ad ſanādum. ſcd̓a ibi.(Et de ſignis bonis.) ibi. (Et corꝑa ſuſceptibiliora curationis. Prima in duas. Primo premittit diuerſitates differētias vlceꝝ diuerſitates differētie ſumunt̉ magis rōne cauſaꝝ a quibꝰ depēdet ſanatio vlceris que diuerſitates ſumuntur etiam ab eis que cōponuntur ſinerum curatiōe vlcera curari poſſunt. ſcd̓o ponit diuerſitates differētiasⁱ in vlceribꝰ rōne eoꝝ que reddūt ea ſuſpecta moleſta ꝓpter malitiā eoꝝ vel ꝓpter nobilitatēmembri in quo fiunt. ſcd̓a ibi. Uulnera autem que accidere faciūt ſpaſmū. Prima in duas. Primo ponit differētias diuerſitates vlcerū. ſcd̓o ponit quedā ſigna docet cognoſcere vlcera ī ꝗbꝰ ē malitia corruptio: in qui