.IIII.De qualitateFen
⁊ etiā interioribꝰ: ⁊ ſi vnguētū nō ſit tibi pn̄s: tūc vt dicitAlbucaſis pone ſuꝑ ip̄m cotū vetuſtū vel licinia vt ſugātqd̓ egredit̉ ex eo de hūiditabꝰ: ⁊ hēant licinia q̄ īmittunt̉in talibus vulneribꝰ ſuſpēſoria vel capita eoꝝ ſint groſſiora qͣꝫ orificiū: ita ꝙ ex cōpreſſione ligature in ꝓfunditateire nō poſſint: qm̄ hec eſt cā putrefactiōis. Et p̄cipe infirmo: vt dicit Albucaſis ⁊ Aui. in 3º vt iaceat ſuꝑ latꝰ infirmū ⁊ tuſſiat ⁊ cōmoueat̉ aliqͦ motū vt egrediat̉ qd̓ exeo aggregat̉ de hūiditatibꝰ. Interiꝰ aūt ꝑ osdent̉ in pͥnmedicie reſoluētes ſanguine ꝯgelatū in īterioribꝰ ⁊ ꝯſolidātes q̄ ſciunt̉ ex ꝓprijs capl̓is. Si gͦ tūc vt dic̄. Albuc.vulnera ꝑtrāſi eūt tres dies aūt pl̓es: nec accidit ſpaſmꝰnec tremor cordis malus: nec ſtrictura in anhelitu: ⁊ vides reliqͥs eius diſpōnes bonas ſcias ꝙ vulnꝰ eſt ſaluūCura gͦ ip̄m cū licinis ⁊ vnguētis donec ſanet̉: ⁊ hͦ eſt ẜmmodū quē Aui. ponit in 3º ca. de cura vulnerū pectoris.qꝛ qn̄ eſt ibi putredo ⁊ ſanies: tūc iniciant̉ in eis medicīelauatiue ⁊ abſter ſiue ſic̄ eſt mellicratū aut oxizachara: ⁊ſi vis plus mūdificare ⁊ lauare fiat decoctio yreos ariſtologie ⁊ yſpopi in qͣ decoctiōe diſtēꝑet̉ mel. Et qn̄qꝫ vt dic̄Aui. in 3º eſt neceſſariū: vt poſt īmiſſionē aq̄ mellis fiategredi ſanies cū inſtr̄o attrahēdi ſaniē .ſ. cū camilla perquā ſugat̉ ſanies: cū aūt mūdificatus eſt locus a ſanie ⁊ſperamus ꝙ nō remāſit ibi ex eo aliꝗd: tūc incipiant̉ medicine ꝯſolidatiue qͣlia ſunt deficcatiua ſtiptica vt eſt decōctio balauſtiarū: ſumac aluminis roſaꝝ ⁊ ſil̓iuꝫ. in quadecoctiōe ponat̉ etiā mel. medicīe ēt ex ꝑte īteriori adminiſtrent̉ ſil̓i mō ſicut exteriores: qꝛ qn̄ tuſſiūt ⁊ oꝫ mūdificare: tūc dent̉ electuaria ⁊ loc mudificatiua: vt tūc bonaſunt dyapenidion dyacis dyadragantū: dyacalamētū ⁊ ſimilia cū decoctiōe yſopiriꝗritie paſſulaꝝ ficuū capilli veneris ⁊ ſil̓iuꝫ. Si aūt nō tuſſit ⁊ ſanies eſt mūdificata: tūcdent̉ res ſtiptice ꝯſolidātes: vt terra figillata cū ſucco citonioꝝ ⁊ ſumac ⁊ ypoꝗſtidos ⁊ balauſtia ⁊ ſil̓ia: hmōi .n.ſtiptica oībus vulneribꝰ penetrātibꝰ maximū p̄bēt adiutoriū: qꝛ ſanāt ⁊ ꝯſolidāt ea a ꝑte īteriori. Dic̄. n. Gal̓. 4.de inge. Que igit̉ iuuāt īteriora vulnera p̄ter nullū nocumentū erūt ſic̄ ypoꝗſtidos balauſtia flos maloꝝ gͣnatoꝝ galla. cortex maloꝝ granatoꝝ: terra ſigillata ſeniusid eſt lutū ſtellarū ſuccus ſumac aqͣ roẜ. acatia ⁊ ſil̓ia: hecoīa iuuatiua ſunt vulnerū q̄ fiūt in vētre .i. ꝯcauitate interiori p̄ter vllū nocumētū: oꝫ qͦꝫ ea dari cū aqͣ in aqͣ coctaſunt ſtiptica: ſicut coctana ⁊ rami arboris maſticis lupilli extremitates vitis aut mirtus: aut donent̉ cuꝫ potibusſtipticis ⁊cͣ. ¶Et ſcias ꝙ in medicis taliū vulnerū: ſiueponant̉ extra: ſiue ſumant̉ intus optimū eſt ponere meqm̄ vt dicit Aui. in 3º in mūdificatiuis ⁊ abſterſiuis taliūvulnerū nō eſt aliꝗd ſic̄ mel: ip̄m .n. eſt mūdificatiuū ⁊ deſiccatiuū: ⁊ cū hoc eſt cibus dilectꝰ a naͣ. ¶ Dieta aūt iſtorū vulneratoꝝ ſit talis: qꝛ vſqꝫ ad ſeptimū diē vtātur dieta tenui ⁊ caueant̉ vinū ⁊ caro: ⁊ hͦ ꝓpter timorē apatis:poſt ſeptimū aūt pn̄t ꝯcedi: ⁊ ſic̄ etiā cibi ⁊ pocula ꝯtinētia cū hͦ virtutē medicine: vt .ſ. qn̄ eſt tp̄s mūdificādi tuncvt Gal̓. dicitdent̉ ea q̄ ſunt excolatiua. Si aūt eſt tp̄s ꝯſolidādi: nec̄e eſt vt cibaria ⁊ pocula ſint ſtiptica. Si aut vtdicit Albucaſis tale vulnꝰ ꝓlōgat̉ ad ſanandū: ⁊ ſꝑ aꝑit̉:tūc ſcias ꝙ iā factū eſt fiſtula: ⁊ eſt ex eis q̄ raro recipiuntꝯſolidationē. Cura gͦ ip̄am ex capl̓o ſuo .i. ex aꝗs q̄ fortiusmūdificāt ⁊ fortius deſiccāt. Caue tn̄ ne vt dicit Gal̓. ⁊ ētAui. in hͦ 4º lib. de cura vlceꝝ ne mūdifices ea cū acutomedicamine: vt eſt flos eris ⁊ ſil̓ia: qm̄ patiēs ꝓculdubiomoriret̉: hec igit̉ de vulneribꝰ tāta ſunt dictaīcidēter ⁊cͣ.¶ De qualitate ligandi vulnera. Capl̓m viij.Ulnera aūt ⁊ fiſſura apparētiacū vis vt īcarnent̉: tūc fac illd̓qd̓ dixit ſapiēs d̓ illis ꝗ ſūt huiartis. Inꝗt. Cū vis vt īcarnet̉hmōi fiſſura: tūc adhere ei ligaturā inci
pientē ex duobꝰ capitibꝰ nō aliā de ligaturis. Q ſi fuerit magna erit tibi neceſſariū vt adherere ei facias puluillos triangulatos. Et ſi fuerit locꝰ decliuis īdigetſutura etiam. Et puluilli ꝗdē triāgulatimeliores ſunt in aggregādo labia vlceꝝqͣꝫ qͣdrati: qm̄ coartant ſuꝑ fiſſurā tm̄. Etſitus puluilloꝝ triāgulatoꝝ eſt ẜm hocexemplūlinea recta īter duos puluillos ſit fiſſura: ⁊ duoꝝ puluilloꝝ triangulatoꝝ vnus ſit b. ⁊ alter g. decēter compoſiti ẜm figurā quā vides. Cū ergo ligatur locus iſte ⁊ cadit ligamē duoꝝ capitū eſt ligamē tenēs ſuꝑ locū fiſſure vehemētiꝰ qͣꝫ ſi fuerit q̄drati. Et nō lꝫ vt nonſit in applicatione vlcerū ligamen nō habens duo capita: ⁊ iſti ſunt puluilli triangulati ⁊ figura ſtringendi.¶ In iſto cap̄. Aui. qꝛ in vulneribꝰ ad ꝯſolidationē ⁊ īcarnationē ē maxīe necͣia ligaturā: ⁊: aliqn̄ p̄ter hͦ oꝫ ſui: determīat de qͣlitatē ⁊ mō ligādi vulnera: ⁊ etiaꝫ de ſuturaon̄dēdo vbi maxīe cōpetit: cū hoc etiā ītromiſcēdo q̄daꝫalia. Et reducant̉ ad ordinē meliori mō qͦ pn̄t dcā Auic.poſſumus dicere ꝙ iſtud capl̓m diuidit̉ pͥº in ꝑtes qͣtuorIn pͥma ꝑte determīat Aui. de modis ligature vulnerū.In 2ª ꝑte determīat de ſutura vulnerū on̄dēdo vbi maxime cōpetit ſutura: ⁊ vbi ſufficit ſola ligatura. In 3ª ꝑteqꝛ ſunt q̄dā vulnera q̄ indigēt vt ſcindant̉ ⁊ diſcoopiant̉cū ſectiōe: ⁊ nō pn̄t īcarnari cū ligatura: on̄dit q̄ ſint taliavulnera in ꝗbus oꝫ hec fieri. In qͣrta ꝑte ipſe repetit ſubepilogo gn̄ali in ꝗbus vulneribꝰ ſufficit ligatura: ⁊ in ꝗbus nō: ſꝫ vltra hͦ oꝫ admīſtrare ſuturā ⁊ puluillos triangulatos. 2ª ibi. (Et cū cadit vulnus in lōgitudine.) 3ª ibi.Inꝗt qn̄ fuerit necͣiuꝫ nobis.) 4ª ibi. (Et ſcias ꝙ ſutura⁊cͣ.) Prima ꝑs vt mihi vr̄ pōt diuidi in tres ꝑtes: nā cumſit modus triplex ligature ẜm ꝙ Aui. dixit prius in carde vulneribꝰ. Primꝰ modus fit ad incarnādū labia vulneris. Scd̓s modus fit ad expͥmendū ſordiciē ⁊ hūiditatē ex vulnere. Tertius modus fit ſolū cā retinēdi medicamina ſuꝑ vulnus. Primo gͦ Aui. ponit pͥmū modū ligature on̄dendo quō ſit: ⁊ in ꝗbus vulneribꝰ: ⁊ cū hoc etiāfacit aliqͣꝫ mentionē de ſutura. 2º Aui. īnuit 2ᵐ modū ligature: on̄dēdo in ꝗbus vulneribꝰ cōpetit talis modus.o īnuit tertiū modū cā retinēdi medicamīa ſuꝑ vulnuson̄dēdo in ꝗbus vulneribꝰ cōpetit talis modus: ⁊ nō illiduo modi pͥmi. 2ª ibi. (Et dicit̉ in li. de īge.) 3ª ibi. Inꝗtille ꝗ iā vidit. Dicit gͦ pͥmo: vulnera aūt ⁊ fiſſura ⁊cͣ. ꝙ dixit ſapiēs. i. Gal̓. de ige. ſani. tūc adherere ei ligatur ā inopientē ex duobꝰ capitibꝰ: ligatura duoꝝ capitū dicit̉ qn̄vulnus ꝑ faſſiam in media ꝑte ſtringit̉: ⁊ vnūqd̓qꝫ duoꝝcapitū faſſie ſiue ſit vna ſiue ſint due tendit verſus extremitatē vnā: alterꝝ vſus extremitatē alterā nō aliaꝫ de ligaturis .i. nō adhereas aliū modū ligature qͣꝫ iſtū. Et rōhuiꝰ eſt: qꝛ p̄ ceteris ligaturis hec magis valet ad īcarnādū: qꝛ qn̄ talis ligatio ſit incipiēs duobꝰ ex capitibꝰ: tuncq̄libet ꝑs illoꝝ capitū extēdit vnū labiū vſus alterū: ⁊ cōnectit illi: ⁊ iſta ligatura ẜm plurimū in vulneribus ꝑuiseſt ſufficiēs ad incarnādū abſqꝫ alio. Ꝙ ſi fuerit magnaſcꝫ ſciſſura nec̄e eſt vt adherere ei facias puluillos .i. pumazolos triāgulatos: ⁊ hͨ eſt iō vt ligamē trāſiens ſuperpuluillos vtriuſqꝫ labij cōprimat vehemētiꝰ ꝑ illos labia