Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
76r
Einzelbild herunterladen
 

76Ligandi vulneraTractatus

coerceat in vnū. ſi fuerit locꝰ decliuꝰ: eſt dicereſi vna ꝑs vulneris vehemēter declinet elōget̉ ab alia:tūc vltra qd̓ dcm̄ eſt: indigebit etiā ſutura. Et puluilliꝗdē triāgulati ⁊cͣ. Et ſitus ꝗdē puluilloꝝ triāgulatorumeſt ẜm exēplū .ſ. qd̓ vides a latere. qꝛ ita ſtat in li. Auic.qꝛ duo anguli taliū puluilloꝝ debēt applicari duobꝰ labijs vulneris: tertiꝰ aūt angulus dꝫ inferiꝰ vt ligamē trāſiēs ſuꝑ tales puluillos īpellat vnā aliā ligatu ꝓtēſaꝫ ab vno anguloꝝ ad duos ſuꝑiores: talis aut impulſio coartio labioꝝ vulnerꝭ eēt eq̄ bona nec ita firma ſi fieret trāſitꝰ ligamīs ſuꝑ pulnillos qͣdratos: ēqꝛ īpulſio ꝓcedēs ab vno angulo fortior ē qͣꝫ a duobꝰ: qꝛeſt magis iūcta: oīs .n. v̓tus iucta fortior eſt qͣꝫ diſꝑſa: eſt qd̓ An i. dic̄ de hac ligatura. Sꝫ vltra hec debemꝰ intelligere de ſtringēdi in tali ligatura apud vulneris orificiū dꝫ decēter ſtricta cōplicata vt bona fiat expreſſio ſanguinis ſuꝑflui humiditatū aliarum a vulnere verſus alias partes. quanto auteꝫ a vulnere talis ligatura magis e longat̉ tanto magis relaxet̉. Iterū ēt cauen eſt vt dicit Gal̓. in de īge. ne talis ligatura ſit ex veteripāno laxo: aut ſit ex aſꝑo valde ꝯſtricta. pͥª .n. bn̄ ſuſtineret vulnꝰ vt ſolidari poſſit. aūt dolorē gn̓at eſt ap̄atis. oꝫ .n. eſſe media inter illa. Tunc ſeꝗtur illa ꝑs. Et dr̄ in lib. de īge. ſani. Quidā habuit vulnꝰ cuiꝰ ꝓfundū erat ꝓximū īguinibꝰ: ipſiꝰ orificiū ꝓximū genu ſanauimꝰ ip̄m ſine ꝑforatiōe penitꝰ: ita poſuimus ſub genu eius puluillos: p̄parauimus ip̄m tal̓r factū ē orificiū eius direqd̓ fuit ī coxa brachio: ſanata ſūt oīa. In ꝑte Aui. īnuit 2ᵐ modū ligature ſit ad expͥmēdūſordiciē hūiditateꝫ ex vulnere. Dico aūt īnuit eoip̄m exp̄ſſe ponit: ſꝫ ponit qd̓dā exēplū vulneris incōpetit modus ligādi: recitat .n. de quodā hoīe ẜm qd̓ dicit Gal̓. de īge. habuit vulnꝰ: cuiꝰ ꝓfundū erat ꝓximūgenu: eiꝰ orificiū ꝓximū īguinibꝰ: dic̄ ſanauit ip̄mſine ꝑforatiōe: aūt fuit ꝑꝑ p̄parationē ſitꝰ mēbri ꝑꝑ ligaturā ꝑꝑ p̄parationē ſitꝰ mēbri: qꝛ poſuit ſub genu eiꝰpuluillos: ita factū ē orificiū eiꝰ inferiꝰ ꝓfundū ſuꝑi ligatura aūt: qꝛ ī tali vulnere cōpetit ligatura p̄dicta: cuiꝰ ſtrictura ē maior apd̓ orificiū. Si aūt fieret hictūc retinerent̉ ibi ſordes hūiditates putrefactiōis ꝯcauatiōis eſſent: ſꝫ cōpetit ibi modus ligature ē adexpͥmendū hūiditates ſaniē retinent̉ in vulnere ꝑꝑꝓfunditatē ipſiꝰ: hec ligatura fit ꝯtrario p̄dicte: natalis ligatura dꝫ ſtricta apd̓ radicē vlcerꝭ. mollis autēapd̓ orificiū eiꝰ: vt ex vehemētia ꝯſtrictiōis ipſiº apd̓ ꝓfūditatē vulneris: ex relaxatiōe ī orificio virꝰ ſanies adexteriora ꝓfluāt: hec ligatura ſit niſi in vulneribꝰvlceribꝰ ꝓfundis in ꝗbꝰ timet̉ ne virus ſanies aggregent̉ in parte interiori. Deinde cum dicit. Inꝗt ille p̄uidit in exꝑiētia. Scias vulnera īdigēt vt fiat ſanies ſi pol̓eeſt ei ītus ad hoc vt penetrēt ea reliqͣſunt illic meliora velocioris alteratiōis. In iſta ꝑte Aui. īnuit 3ᵐ modū ligature cōpetit in vulvulnerū in ꝗbꝰ cōpetūt p̄dicti modi ligature: ſꝫ cōpetit ī eiꝫ tertiꝰ modꝰ. ibi. (Uulnera diſrupta. ( ibi. Autfuerit lacertꝰ.) ibi. IInꝗt. ſil̓r. Dic̄ pͥº. Inꝗt ille ⁊c̄ſcias vulnera īdigēt vt fiat ſanies ⁊c̄. videte ſi iſta lr̄ītelligat̉ vt v̓ba eiꝰ ſuꝑficial̓r ſonare vident̉ ſine dubio

falſa eſt. Dicere .n. abſolute: ſcias vulnera īdigēt vt fiatſanies: illd̓ ē veꝝ: qꝛ vulnera ſimplicia īdiget vt ī eis fiat ſanies: qꝛ ſi in eis fiat ſanies: tūc deſꝑamꝰ de īcarnatiōe eoꝝ: oꝫ ea āpliꝰ curare vt vlcera. Sꝫ vr̄ mihi poſſit ſic intelligi: ꝯſtruat̉ ſic lr̄a. Scias vulnera ſipol̓e eſt eis ītus .i. ſi nec̄itas eſt eis ītus indiget vt fiat ſanies in eis: ē aūt nec̄e face̓ſaniē ī eis ſꝑ ſꝫ qn̄ .ſ. eis aſſociat̉ ꝯtuſio: aut qn̄ remanēt ibi hūores intꝰ: qꝛ ſanguis ꝑfctē manauerit ex vulne̓ eo caro ꝯtuſa vt dic̄. Ga.4. de inge. ſani. nec̄e ē vt putrefiat ī ſaniē ꝯuertat̉ tūcAui. dat cām qͣre nec̄e eſt ſaniē facere dicēs. Ad vt cumea .i. ſanie penetrēt reliqͥ illic ſūt meliora velocioris alteratiōis ſil̓ eſt dicere oꝫ facere ſaniē: vt ſaniēea ſunt ibi .ſ. tumor dolor alterent̉ velociꝰ recedantcitius ea. Dic̄. n. Gal̓. 4. de inge. Sꝫ ſi ictus carnē ꝯtuſerit oꝫ vt ſaniē feſtināter faciamꝰ: ſi ſanies colericusgn̓atur: timor erit minor: ita vr̄ mihi ītelligat̉ iſta lr̄aad vt debeat v̓a ſalua meliori ſentētia. Sꝫ tūc dicovlterius hic Aui. īnuit tertiū modū ligature: qꝛ in talicaſu cōpetūt alij modi ligādi p̄dicti: ſꝫ ſolū cōpetit ligatura eſt ad retinendū puluillos medicinā vſqꝫ adtp̄s alterius mutatiōis: talis eſt tertiꝰ modus ligature: ꝓpterea dixt in diuidēdo hic Aui. ponebat vnū mo vulnerū in ꝗbus cōpetit tertius modus ligature: in inuebat tertiū modū ligature. Deinde cum dicit. Sil̓r vulnera diſrupta elōgatoꝝ labiorū egēt vt aggregent̉ cuꝫ ligamēto aggregāte labia eoꝝ niſi fuerit ſuꝑ ea ex illo dolor: aut fuerit apoſtemoſa: qm̄ dolent ꝓpter illud qͣꝫuis ſit facilitate.ctū facilitate: ſil̓r fecimus de vulnere ¶Aui. ponit aliū modū vulnerū ī ꝗbꝰ cōpetūt alij duomodi p̄dicti ligature: ſꝫ cōpetit p̄dictis tertiꝰ modꝰ dicēs.vulnera diſrupta ⁊cͣ. niſi fuerit dolor aut fuerint ap̄oſa:qm̄ dolēt ꝑꝑ illd̓ .i. ꝑꝑ ligaturā: qͣꝫuis ēt ſit cuꝫ facilitate .ſ.ligatura qͣſi velit dicere Aui. qn̄ vulnera ſunt doloroſa aut apoſo debemꝰ ea ligare fortiter ſic̄ ſit in pͥmoſcd̓o ligature: ſꝫ ſolū debemꝰ ligare ad retentionē medicaminū maiori facilitate qͣꝫ poſſumꝰ. Dein̄ dic̄. Aut fuerit lacertꝰ ſit diſruptꝰ in latitudine qm̄ tūc aggregat̉: īmo ponat̉in medio liciniū timedo ne incarnet̉ cutis: remaneat lacertus incarnatus.CHic Aui. ponit aliū modū vulnerū in ꝗbꝰ cōpetuntp̄dicti modi ligature: ſꝫ tertiꝰ modus: dicit: aut fuerit lacertꝰ ſit diſruptꝰ in latitudine ſuꝑ. tūc cōpetit ligatira eſt ad incarnādū: qm̄ aggregat̉ .ſ. in ſui ꝑte īteriori: īmo oꝫ vt ponat̉ ī medio .ſ. vulnerꝭ lic iniūtimēdo .ſ.incarnet̉ cutis: remaneat lacertꝰ incarnatꝰ: qͣre fiatintꝰ ſanies hn̄s reſpiraculū: oꝫ iteꝝ poſtea diſrūpi:in tali caſu cōpetit ligatura ad īcarnādū: ſꝫ ſolū ligatura ē potēs tm̄ retīere medicinā ſuꝑ vulnꝰ. Dein̄ dic̄. Inꝗt. Et ſil̓r qn̄ findimꝰ cutē capitisponimꝰ īter labia aliꝗd qd̓ īpleat ea. fortaſſe em̄ ꝯtrahit̉ cutis labioꝝ ad īteriora vulneris: qͣre neceſſe eſt tūc vt coneris ligamētis: vt trahas ad exteriora.neribꝰ. hꝫ hec ꝑs qͣtuor dicta ẜm ponit qͣtuor modos Aui. ponit aliū modū vulnerū ī ꝗbꝰ cōpetit ligatura eſt ad īcarnādū: ſꝫ ſolū illa ad retinēdū eſt mediciasſuꝑ vulnꝰ. dic̄ ſil̓r qn̄ ſcindimꝰ cutē capitis ponimus ibi ligaturā ad īcarnādū: nec ſuimꝰ: ſicut ſit in alijsvulneribꝰ ſꝫ ponimꝰ inter labia vulneris liciniū qd̓ īpleat ea: dat cām huiꝰ Aui. qꝛ in tali vulnere capitis ꝯtrak 4Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē.