76Ligandi vulneraTractatus
⁊ coerceat in vnū. Ꝙ ſi fuerit locꝰ decliuꝰ: hͦ eſt dicere ꝙſi vna ꝑs vulneris vehemēter declinet ⁊ elōget̉ ab alia:tūc vltra hͦ qd̓ dcm̄ eſt: indigebit etiā ſutura. Et puluilliꝗdē triāgulati ⁊cͣ. Et ſitus ꝗdē puluilloꝝ triāgulatorumeſt ẜm hͦ exēplū .ſ. qd̓ vides a latere. qꝛ ita ſtat in li. Auic.qꝛ duo anguli taliū puluilloꝝ debēt applicari duobꝰ labijs vulneris: tertiꝰ aūt angulus dꝫ eē inferiꝰ ⁊ hͦ iō vt ligamē trāſiēs ſuꝑ tales puluillos īpellat vnā ⁊ aliā ligaturā ꝓtēſaꝫ ab vno anguloꝝ ad duos ſuꝑiores: talis aut impulſio ⁊ coartio labioꝝ vulnerꝭ nō eēt eq̄ bona nec ita firma ſi fieret trāſitꝰ ligamīs ſuꝑ pulnillos qͣdratos: ⁊ rō ēqꝛ īpulſio ꝓcedēs ab vno angulo fortior ē qͣꝫ a duobꝰ: qꝛeſt magis iūcta: oīs .n. v̓tus iucta fortior eſt qͣꝫ diſꝑſa: hͦ eſtgͦ qd̓ An i. dic̄ de hac ligatura. ¶ Sꝫ vltra hec debemꝰ intelligere de mō ſtringēdi in tali ligatura ꝙ apud vulneris orificiū dꝫ eē decēter ſtricta ⁊ cōplicata vt bona fiat expreſſio ſanguinis ſuꝑflui ⁊ humiditatū aliarum a vulnere verſus alias partes. quanto auteꝫ a vulnere talis ligatura magis e longat̉ tanto magis relaxet̉. Iterū ēt cauendū eſt vt dicit Gal̓. in de īge. ne talis ligatura ſit ex veteripāno ⁊ laxo: aut ſit ex aſꝑo ⁊ valde ꝯſtricta. pͥª .n. nō bn̄ ſuſtineret vulnꝰ vt ſolidari poſſit. 2ª aūt dolorē gn̓at q̄ eſtcā ap̄atis. oꝫ .n. eſſe media inter illa. Tunc ſeꝗtur illa ꝑs.¶ Et dr̄ in lib. de īge. ſani. Quidā hō habuit vulnꝰ cuiꝰ ꝓfundū erat ꝓximū īguinibꝰ: ⁊ ipſiꝰ orificiū ꝓximū genu ⁊ ſanauimꝰ ip̄m ſine ꝑforatiōe penitꝰ: ita ꝙ poſuimus ſub genu eius puluillos: ⁊ p̄parauimus ip̄m tal̓r ꝙ factū ē orificiū eius direqd̓ fuit ī coxa ⁊ brachio: ⁊ ſanata ſūt oīa.¶ In qͣ ꝑte Aui. īnuit 2ᵐ modū ligature q̄ ſit ad expͥmēdūſordiciē ⁊ hūiditateꝫ ex vulnere. Dico aūt ꝙ īnuit eo ꝙip̄m exp̄ſſe nō ponit: ſꝫ ponit qd̓dā exēplū vulneris in qͦcōpetit modus ligādi: recitat .n. de quodā hoīe ẜm qd̓ dicit Gal̓. de īge. ꝗ habuit vulnꝰ: cuiꝰ ꝓfundū erat ꝓximūgenu: ⁊ eiꝰ orificiū ꝓximū īguinibꝰ: ⁊ dic̄ ꝙ ſanauit ip̄mſine ꝑforatiōe: hͦ aūt fuit ꝑꝑ p̄parationē ſitꝰ mēbri ⁊ ꝑꝑ ligaturā ⁊ ꝑꝑ p̄parationē ſitꝰ mēbri: qꝛ poſuit ſub genu eiꝰpuluillos: ita ꝙ factū ē orificiū eiꝰ inferiꝰ ⁊ ꝓfundū ſuꝑicū ligatura aūt: qꝛ ī tali vulnere nō cōpetit ligatura p̄dicta: cuiꝰ ſtrictura ē maior apd̓ orificiū. Si aūt hͦ fieret hictūc retinerent̉ ibi ſordes ⁊ hūiditates q̄ cā putrefactiōis⁊ ꝯcauatiōis eſſent: ſꝫ cōpetit ibi modus ligature ꝗ ē adexpͥmendū hūiditates ⁊ ſaniē q̄ retinent̉ in vulnere ꝑꝑꝓfunditatē ipſiꝰ: ⁊ hec ligatura fit ꝯtrario mō p̄dicte: natalis ligatura dꝫ eē ſtricta apd̓ radicē vlcerꝭ. mollis autēapd̓ orificiū eiꝰ: vt ex vehemētia ꝯſtrictiōis ipſiº apd̓ ꝓfūditatē vulneris: ⁊ ex relaxatiōe ī orificio virꝰ ⁊ ſanies adexteriora ꝓfluāt: ⁊ hec ligatura nō ſit niſi in vulneribꝰ ⁊vlceribꝰ ꝓfundis in ꝗbꝰ timet̉ ne virus ⁊ ſanies aggregent̉ in parte interiori. Deinde cum dicit.¶ Inꝗt ille ꝗ iā p̄uidit in exꝑiētia. Scias ꝙ vulnera īdigēt vt fiat ſanies ſi pol̓eeſt ei ītus ad hoc vt penetrēt cū ea reliqͣ q̄ſunt illic meliora ⁊ velocioris alteratiōis.¶ In iſta ꝑte Aui. īnuit 3ᵐ modū ligature ꝗ cōpetit in vulvulnerū in ꝗbꝰ nō cōpetūt p̄dicti modi ligature: ſꝫ cōpetit ī eiꝫ tertiꝰ modꝰ. 2ª ibi. (Uulnera diſrupta. (3ª ibi. Autfuerit lacertꝰ.) 4ª ibi. IInꝗt. ⁊ ſil̓r. Dic̄ gͦ pͥº. Inꝗt ille ⁊c̄ſcias ꝙ vulnera īdigēt vt fiat ſanies ⁊c̄. videte ſi iſta lr̄ītelligat̉ vt v̓ba eiꝰ ſuꝑficial̓r ſonare vident̉ ſine dubio
falſa eſt. Dicere .n. abſolute: ſcias ꝙ vulnera īdigēt vt fiatſanies: illd̓ nō ē veꝝ: qꝛ vulnera ſimplicia īdiget vt ī eisnō fiat ſanies: qꝛ ſi in eis fiat ſanies: tūc deſꝑamꝰ de īcarnatiōe eoꝝ: ⁊ oꝫ ea āpliꝰ curare vt vlcera. ¶ Sꝫ vr̄ mihiꝙ poſſit ſic intelligi: ⁊ ꝯſtruat̉ ſic lr̄a. Scias ꝙ vulnera ſipol̓e eſt eis ītus .i. ſi nec̄itas eſt eis ītus indiget vt fiat ſanies in eis: ē aūt nec̄e face̓ſaniē ī eis nō ſꝑ ſꝫ qn̄ .ſ. cū eis aſſociat̉ ꝯtuſio: aut qn̄ remanēt ibi hūores intꝰ: qꝛ ſanguisnō ꝑfctē manauerit ex vulne̓ eo ꝙ caro ꝯtuſa vt dic̄. Ga.4. de inge. ſani. nec̄e ē vt putrefiat ⁊ ī ſaniē ꝯuertat̉ ⁊ tūcAui. dat cām qͣre nec̄e eſt ſaniē facere dicēs. Ad hͦ vt cumea .i. cū ſanie penetrēt reliqͥ q̄ illic ſūt meliora ⁊ velocioris alteratiōis ſil̓ hͦ eſt dicere ꝙ oꝫ facere ſaniē: vt ꝑ ſaniēea q̄ ſunt ibi .ſ. tumor ⁊ dolor alterent̉ velociꝰ ⁊ recedantcitius cū ea. Dic̄. n. Gal̓. 4. de inge. Sꝫ ſi ictus carnē ꝯtuſerit oꝫ vt ſaniē feſtināter faciamꝰ: nā ſi ſanies colericusgn̓atur: timor erit minor: ita gͦ vr̄ mihi ꝙ ītelligat̉ iſta lr̄aad hͦ vt debeat eē v̓a ſalua meliori ſentētia. ¶ Sꝫ tūc dicovlterius ꝙ hic Aui. īnuit tertiū modū ligature: qꝛ in talicaſu nō cōpetūt alij modi ligādi p̄dicti: ſꝫ ſolū cōpetit ligatura q̄ eſt ad retinendū puluillos ⁊ medicinā vſqꝫ adtp̄s alterius mutatiōis: ⁊ talis eſt tertiꝰ modus ligature:⁊ ꝓpterea dixt in diuidēdo ꝙ hic Aui. ponebat vnū modū vulnerū in ꝗbus cōpetit tertius modus ligature: ⁊ inhͦ inuebat tertiū modū ligature. Deinde cum dicit.¶ Sil̓r vulnera diſrupta elōgatoꝝ labiorū egēt vt aggregent̉ cuꝫ ligamēto aggregāte labia eoꝝ niſi fuerit ſuꝑ ea ex illo dolor: aut fuerit apoſtemoſa: qm̄ dolent ꝓpter illud qͣꝫuis ſit cū facilitate.ctū cū facilitate: ⁊ ſil̓r fecimus de vulnere ¶Aui. ponit aliū modū vulnerū ī ꝗbꝰ nō cōpetūt alij duomodi p̄dicti ligature: ſꝫ cōpetit p̄dictis tertiꝰ modꝰ dicēs.vulnera diſrupta ⁊cͣ. niſi fuerit dolor aut fuerint ap̄oſa:qm̄ dolēt ꝑꝑ illd̓ .i. ꝑꝑ ligaturā: qͣꝫuis ēt ſit cuꝫ facilitate .ſ.ligatura qͣſi velit dicere Aui. ꝙ qn̄ vulnera ſunt doloroſa aut apoſo nō debemꝰ ea ligare fortiter ſic̄ ſit in pͥmo ⁊ſcd̓o mō ligature: ſꝫ ſolū debemꝰ ligare ad retentionē medicaminū cū maiori facilitate qͣꝫ poſſumꝰ. ¶ Dein̄ cū dic̄.¶ Aut fuerit lacertꝰ ꝗ ſit diſruptꝰ in latitudine qm̄ tūc nō aggregat̉: īmo ponat̉in medio liciniū timedo ne incarnet̉ cutis: ⁊ remaneat lacertus nō incarnatus.CHic Aui. ponit aliū modū vulnerū in ꝗbꝰ nō cōpetuntp̄dicti modi ligature: ſꝫ tertiꝰ modus: ⁊ dicit: aut fuerit lacertꝰ ꝗ ſit diſruptꝰ in latitudine ſuꝑ. tūc nō cōpetit ligatira q̄ eſt ad incarnādū: qm̄ nō aggregat̉ .ſ. in ſui ꝑte īteriori: īmo oꝫ vt ponat̉ ī medio .ſ. vulnerꝭ lic iniūtimēdo .ſ. ꝙincarnet̉ cutis: ⁊ remaneat lacertꝰ nō incarnatꝰ: qͣre fiatintꝰ ſanies nō hn̄s reſpiraculū: ⁊ oꝫ iteꝝ poſtea diſrūpi:in tali gͦ caſu n̄ cōpetit ligatura ad īcarnādū: ſꝫ ſolū ligatura q̄ ē potēs tm̄ retīere medicinā ſuꝑ vulnꝰ. Dein̄ cū dic̄.¶ Inꝗt. Et ſil̓r qn̄ findimꝰ cutē capitisponimꝰ īter labia aliꝗd qd̓ īpleat ea. fortaſſe em̄ ꝯtrahit̉ cutis labioꝝ ad īteriora vulneris: qͣre neceſſe eſt tūc vt coneriscū ligamētis: vt trahas eā ad exteriora.neribꝰ. ⁊ hꝫ hec ꝑs qͣtuor dicta ẜm ꝙ ponit qͣtuor modos ¶ Aui. ponit aliū modū vulnerū ī ꝗbꝰ nō cōpetit ligaturaq̄ eſt ad īcarnādū: ſꝫ ſolū illa q̄ ad retinēdū eſt mediciasſuꝑ vulnꝰ. ⁊ dic̄ ꝙ ſil̓r qn̄ ſcindimꝰ cutē capitis nō ponimus ibi ligaturā ad īcarnādū: nec ſuimꝰ: ſicut ſit in alijsvulneribꝰ ſꝫ ponimꝰ inter labia vulneris liciniū qd̓ īpleat ea: ⁊ dat cām huiꝰ Aui. qꝛ in tali vulnere capitis ꝯtrak 4Dinus ſuꝑ fen ⁊cͣ. Auicē.