In vniuerſaliTractatus.I.
ſtiptico ⁊c̄. hoc eſt id qd̓ dixit ſupra: qꝛ qn̄ accidit leſio ininteſtiuis: tunc nō dꝫ cliſterizari eger ſolū cū mollitiuisniſi inqͣꝫtū leniūt fecē: ſed dꝫ etiā cliſterizari cū ſtipticis q̄iuuāt vulnera inteſtinoꝝ: ⁊ iō dixit Aui. verū denotādohic aliquā differentiā ſupradictā totū aliud qd̓ dicit hicAui. planū eſt. Tunc ſequitur illa pars.Inꝗt hyp. Cū egredit̉ zirbus vētrisin vulnere neceſſe eſt vt putrefiat qd̓ deeo egredit̉ qͣꝫuis moret̉ tꝑe ꝑuo. ⁊ eſt inhoc vehemētiꝰ qͣꝫ īteſtina ⁊ ep̄ar: qm̄ īteſtina ⁊ extremitates epatię ſi nō remanētexteriꝰ ſpacio lōgo donec infrigidēt̉ valde vehemēter: tūc cū īgrediūt̉ vētrē. ⁊ incarnat̉ vulnꝰ redeūt ad naͣs ſuas. zirbusvero lꝫ moret̉ tꝑe paruo: tn̄ neceſſe eſt vtqd̓ ex eo qd̓ aꝑꝑet īgredit̉ ventrē putre fiat. Et ꝓpter illd̓ ꝓperāt medici īcidēdoip̄ꝫ ⁊ nō ītromittūr qd̓ de ip̄o aꝑꝑet ī vētre: ꝙ ſi īueniat̉ in zirbo diuerſoꝝ ab hocillud eſt valde parū ⁊ fortaſſe nō īuenit̉.¶ In qua parte Aui. poſtqͣꝫ determinauit de cura vulneꝝvētris qn̄ ex ip̄is egredit̉ inteſtinū: hͦ determīat de curavulnerū vētris qn̄ ex ip̄is egredit̉ cirbus. ⁊ vult dr̄e Aui.ꝙ ſi cirbus egredit̉: ⁊ dato ꝙ tꝑe ꝑuo moret̉ extra: tn̄ putrefit ẜm ꝙ dicit Hyp. ⁊ hͦ cognoſcit̉ ꝑ viriditatē ⁊ nigredinē ipſius: tūc gͦ medicus dꝫ īcidere totū putrefactū: qꝛſi reīgrederet̉ intus illa ꝑs putre facta: tūc totus cirbꝰ putrefieret: ⁊ iō feſtinandū eſt: vt ſcito abſcindat̉ qd̓ de eo factū eſt viride vel nigrū: dꝫ tūc pͥus ligari cū filo in fine loci ſani ẜm ꝙ dicit Albucaſis eo ꝙ in ip̄o ſunt vene ⁊ artarie ex ꝗbus ꝯſequeret̉ fluxus ſanguīs ſi nō ligaret̉: ⁊ tūcinciſa tali ꝑte cirbi ſuat̉ vulnus ⁊ extremitates fili cirbiextra vulnus depēdeāt: vt poſtea remota tali ꝑte putre facta extrahat̉. hͦ eſt qd̓ intēdit hic Auic. Tūc ſeꝗtur illa ꝑs.¶ Et ſi egredit̉ aliꝗd de zirbo tūc neceſſe eſt tibi vt ſcias an̄ oꝑteat īcidi an nō: ⁊an oporteat ſui vulnus an nō: ⁊ qual̓r ſuatur. Nā ſi vulnuꝫ cadat in aluourati ⁊ eſtmediū vētris: tūc eſt pluris timoris: qm̄ſunt extremitates lacertorū cooꝑte ſuꝑventrē. Si fuerit in illis ⁊ ſunt a duobuslateribus medij vetris a dextra ⁊ ſiniſtraqͣſi qͣtuor digitis: tūc eſt ſaluior: qm̄ nō eſtin eo aliꝗd d̓ extremitatibꝰ lacertoꝝ neruoſoꝝ: loci v̓o aluourati ſutura iterū eſtdifficilis: ⁊ illud iō qm̄ īteſtina eminēt ⁊egrediunt̉ a diſruptiōe q̄ eſt in hoc loco⁊ reditus eoꝝ in hoc loco eſt difficilis: ⁊illud qꝛ illud qd̓ plicat ea intētionē eorūeſt duo lacerti ꝓtenſi in lōgitudine vētrꝰcarnoſi ꝗ deſcendūt ex pectore ad rachaba: ⁊ eſt os pectinis. Et ꝓpter illd̓ qn̄ ca
tos: ⁊ eſt eminētia inteſtini vehemētiorqm̄ lacerti ꝗ ſunt in illo ꝯtinēt ip̄m ⁊ nōeſt ei in medio lacertꝰ fortis retines ip̄m.Si aūt preꝑat̉ cū hoc vt ſit vulnus magnū: tūc neceſſe ē vt emineat ⁊ egrediat̉ex eo neruus inteſtinoꝝ: ⁊ quare fit ītromiſſio eorum difficilior.¶ In iſta ꝑte Aui. repetit quedā ſupradicta: ⁊ ptꝫ ꝑ ea quedicta ſunt prius.¶ Capitulū Dini de vulneribus penetrātibus in cōcauitate membroꝝ ſpiritualium.fuerit pͥus ꝙ vulUm Dictum nerū penetrātiuquedā ſunt penetrātia in ꝯcauitate mēbrorū nutritiuoꝝ vt qͥ fiūt in ꝑtibus veniris abvmblico infra: ⁊ parū ſupra: quedā aūt ſūtpenetrātia ī cōcauitate mēbroꝝ ſpiritualiūvt q̄ fiūt in ꝑtibꝰ pectoris vel toracis aut dorſi: cū Aui. nōdeterminet niſi de pͥmis vulneribꝰ penetrātibus ꝓptercām p̄dictā: idcirco nos qͣꝫqͣꝫ nō ſpectet ad ꝓpoſitū Auic.ad cōpletiorē tn̄ doctrinā cirugie de his vulneribus ⁊ cua ip̄oꝝ aliqd̓ capitulū breue extractatū ex dictis Aui. ino z Albucaſis ⁊ Gal̓. de inge. ꝯſtituemꝰ. Dico gͦ ſi accidittale vulnus: tūc ſignū eiꝰ eſt ẜm ꝙ dicit Albucaſis ca. decuratiōe vulnerū ꝙ ex vulnere egredit̉ vētoſitas qn̄ īfirmus anhelat vel tuſſit: īmo aliqn̄ egredit̉ tāta vēto ſitasꝙ extinguit cādelā accenſam ⁊ tūc vt dicit Albucaſis qn̄ex vulnere egredit̉ vētofitas ſcias ꝙ tale vulnus ē mortale: dicit em̄ Hyp. ſexta ꝑticula afforiſmoꝝ. veſicā hr̄e inciſam aut cerebrū aut cor: aut dyafragma ⁊c̄. mortale. nōaūt eſt ītelligendū qn̄ dicit ip̄m eē mortale: qꝛ oēs īde moriant̉: ⁊ nullus euadat: ſꝫ qꝛ plurimū īde moriunt̉: aliqn̄tn̄ poſſunt euade̓ ẜꝫ ꝙ ibidē ponit ſigna huiꝰ Albucaſis.¶ Cura ipſorum vulnerum ẜm Dinum.aūt curationis huius vulNle NI IOneris eſt duplex: vna eſtvl̓is: altera v̓o ꝑticularis. Ul̓is aūt intētioeſt circa euacuationē totiꝰ corꝑis: ⁊ diuerſionē totiꝰ fluxus humoꝝ ad locū: vt ſtatimfiat flebotomia ex vena cōi ex ꝑte diuerſaniſi aliꝗd īpediat ⁊ fiāt criſteria aut ſuppoſitoria q̄ deriuēt maͣm a ꝑte patiēte ad inferiora: ⁊ fiat fricatiōes ⁊ ſtricture doloroſe in brachijs ⁊ cruribꝰ. Particularis aūt intētio eſt circa vulnus: ſi gtale vulnus eſt recēs cū ſanguine ſuo: tūc qͣꝫtū eſt ex ꝑte vulneris talis vn̄ eſt ſtatim cōpeteret īcarnatio ⁊ ſuitio: ſꝫ īpedit̉ hͦ ex accn̄ti. Dicit em̄Albucaſis ꝙ nō oꝫ vt ponas ī eo pͥma hora puluerē ꝗ cōſtringat ⁊ ſanguinē refrenat vt nō retineat̉ ſanguis in ꝓfunditate corꝑis: ⁊ reuertat̉ ad cor: ⁊ cōgelet̉ ⁊ interficiatinfirmū ſuffocādo ip̄m. Sꝫ ſi ſecuri eſſemꝰ ꝙ ſanguis nōremaneret: ſueremus ip̄m pͥma hora: ⁊ ꝯſolidaremꝰ: qꝛgͦ de hoc ſecuri nō ſumus ex qͦ pōt ſeꝗ mors īfirmi idcirco pͥma hora qͣ venit ad te talis vulneratꝰ reclinandū eſtper pedes: vt ſanguis qui in ꝓfunditate iuit: exeat ⁊ pone in orificio vulneris intus ẜm ꝙ dic̄ Albucaſis: vnguētū attractiuū qd̓ attrahat ⁊ mūdificet ſanguinē ꝯgelatuꝫinterius: tale aūt eſt ſicut gluten albotim vel mel qd̓ melius eſt: ⁊ fiant empl̓a exteriꝰ vſqꝫ ad aliqͥs dies mitigātiadolorē: ⁊ diſſoluētia ſanguinem congelatum: vt emplaſtruꝫ ex abſinthio ⁊ calamēto ⁊ faria ordei ⁊ fenugreci coctis in vino cū melle ⁊ cribratura furfuris: ⁊ ꝓhibeatur aſſiduatio mollicatiuoꝝ ne liꝗditas aggredit̉ in ꝓfundo: qꝛ huiuſmodi vulnera ſunt difficilis cōſolidationis ꝓpter ꝓfunditatē ipſoꝝ occultā. ⁊ iō indigent ẜm ꝙdic̄ Gal̓. medicis multū exiccatīs cū medicis exterioribꝰDinus ſuper fen ⁊cͣ Auic̄.k 3