Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
75r
Einzelbild herunterladen
 

In vniuerſaliTractatus.I.

ſtiptico ⁊c̄. hoc eſt id qd̓ dixit ſupra: qꝛ qn̄ accidit leſio ininteſtiuis: tunc dꝫ cliſterizari eger ſolū mollitiuisniſi inqͣꝫtū leniūt fecē: ſed dꝫ etiā cliſterizari ſtipticisiuuāt vulnera inteſtinoꝝ: dixit Aui. verū denotādohic aliquā differentiā ſupradictā totū aliud qd̓ dicit hicAui. planū eſt. Tunc ſequitur illa pars.Inꝗt hyp. egredit̉ zirbus vētrisin vulnere neceſſe eſt vt putrefiat qd̓ deeo egredit̉ qͣꝫuis moret̉ tꝑe ꝑuo. eſt inhoc vehemētiꝰ qͣꝫ īteſtina ep̄ar: qm̄ īteſtina extremitates epatię ſi remanētexteriꝰ ſpacio lōgo donec infrigidēt̉ valde vehemēter: tūc īgrediūt̉ vētrē. incarnat̉ vulnꝰ redeūt ad naͣs ſuas. zirbusvero lꝫ moret̉ tꝑe paruo: tn̄ neceſſe eſt vtqd̓ ex eo qd̓ aꝑꝑet īgredit̉ ventrē putre fiat. Et ꝓpter illd̓ ꝓperāt medici īcidēdoip̄ꝫ ītromittūr qd̓ de ip̄o aꝑꝑet ītre: ſi īueniat̉ in zirbo diuerſoꝝ ab hocillud eſt valde parū fortaſſe īuenit̉. In qua parte Aui. poſtqͣꝫ determinauit de cura vulneꝝvētris qn̄ ex ip̄is egredit̉ inteſtinū: determīat de curavulnerū vētris qn̄ ex ip̄is egredit̉ cirbus. vult dr̄e Aui. ſi cirbus egredit̉: dato tꝑe ꝑuo moret̉ extra: tn̄ putrefit ẜm dicit Hyp. cognoſcit̉ viriditatē nigredinē ipſius: tūc medicus dꝫ īcidere totū putrefactū: qꝛſi reīgrederet̉ intus illa ꝑs putre facta: tūc totus cirbꝰ putrefieret: feſtinandū eſt: vt ſcito abſcindat̉ qd̓ de eo factū eſt viride vel nigrū: dꝫ tūc pͥus ligari filo in fine loci ſani ẜm dicit Albucaſis eo in ip̄o ſunt vene artarie ex ꝗbus ꝯſequeret̉ fluxus ſanguīs ſi ligaret̉: tūcinciſa tali ꝑte cirbi ſuat̉ vulnus extremitates fili cirbiextra vulnus depēdeāt: vt poſtea remota tali ꝑte putre facta extrahat̉. eſt qd̓ intēdit hic Auic. Tūc ſeꝗtur illa ꝑs. Et ſi egredit̉ aliꝗd de zirbo tūc neceſſe eſt tibi vt ſcias an̄ oꝑteat īcidi an:an oporteat ſui vulnus an: qual̓r ſuatur. ſi vulnuꝫ cadat in aluourati eſtmediū vētris: tūc eſt pluris timoris: qm̄ſunt extremitates lacertorū cooꝑte ſuꝑventrē. Si fuerit in illis ſunt a duobuslateribus medij vetris a dextra ſiniſtraqͣſi qͣtuor digitis: tūc eſt ſaluior: qm̄ eſtin eo aliꝗd extremitatibꝰ lacertoꝝ neruoſoꝝ: loci v̓o aluourati ſutura iterū eſtdifficilis: illud qm̄ īteſtina eminētegrediunt̉ a diſruptiōe eſt in hoc loco reditus eoꝝ in hoc loco eſt difficilis:illud qꝛ illud qd̓ plicat ea intētionē eorūeſt duo lacerti ꝓtenſi in lōgitudine vētrꝰcarnoſi deſcendūt ex pectore ad rachaba: eſt os pectinis. Et ꝓpter illd̓ qn̄ ca

tos: eſt eminētia inteſtini vehemētiorqm̄ lacerti ſunt in illo ꝯtinēt ip̄meſt ei in medio lacertꝰ fortis retines ip̄m.Si aūt preꝑat̉ hoc vt ſit vulnus magnū: tūc neceſſe ē vt emineat egrediat̉ex eo neruus inteſtinoꝝ: quare fit ītromiſſio eorum difficilior. In iſta ꝑte Aui. repetit quedā ſupradicta: ptꝫ ea quedicta ſunt prius. Capitulū Dini de vulneribus penetrātibus in cōcauitate membroꝝ ſpiritualium.fuerit pͥus vulUm Dictum nerū penetrātiuquedā ſunt penetrātia in ꝯcauitate mēbro nutritiuoꝝ vt fiūt in ꝑtibus veniris abvmblico infra: parū ſupra: quedā aūt ſūtpenetrātia ī cōcauitate mēbroꝝ ſpiritualiūvt fiūt in ꝑtibꝰ pectoris vel toracis aut dorſi: Aui.determinet niſi de pͥmis vulneribꝰ penetrātibus ꝓptercām p̄dictā: idcirco nos qͣꝫqͣꝫ ſpectet ad ꝓpoſitū Auic.ad cōpletiorē tn̄ doctrinā cirugie de his vulneribus cua ip̄oꝝ aliqd̓ capitulū breue extractatū ex dictis Aui. ino z Albucaſis Gal̓. de inge. ꝯſtituemꝰ. Dico ſi accidittale vulnus: tūc ſignū eiꝰ eſt ẜm dicit Albucaſis ca. decuratiōe vulnerū ex vulnere egredit̉ vētoſitas qn̄ īfirmus anhelat vel tuſſit: īmo aliqn̄ egredit̉ tāta vēto ſitas extinguit cādelā accenſam tūc vt dicit Albucaſis qn̄ex vulnere egredit̉ vētofitas ſcias tale vulnus ē mortale: dicit em̄ Hyp. ſexta ꝑticula afforiſmoꝝ. veſicā hr̄e inciſam aut cerebrū aut cor: aut dyafragma ⁊c̄. mortale.aūt eſt ītelligendū qn̄ dicit ip̄m mortale: qꝛ oēs īde moriant̉: nullus euadat: ſꝫ qꝛ plurimū īde moriunt̉: aliqn̄tn̄ poſſunt euade̓ ẜꝫ ibidē ponit ſigna huiꝰ Albucaſis. Cura ipſorum vulnerum ẜm Dinum.aūt curationis huius vulNle NI IOneris eſt duplex: vna eſtvl̓is: altera v̓o ꝑticularis. Ul̓is aūt intētioeſt circa euacuationē totiꝰ corꝑis: diuerſionē totiꝰ fluxus humoꝝ ad locū: vt ſtatimfiat flebotomia ex vena cōi ex ꝑte diuerſaniſi aliꝗd īpediat fiāt criſteria aut ſuppoſitoria deriuēt maͣm a ꝑte patiēte ad inferiora: fiat fricatiōes ſtricture doloroſe in brachijs cruribꝰ. Particularis aūt intētio eſt circa vulnus: ſi gtale vulnus eſt recēs ſanguine ſuo: tūc qͣꝫtū eſt ex ꝑte vulneris talis vn̄ eſt ſtatimpeteret īcarnatio ſuitio: ſꝫ īpedit̉ ex accn̄ti. Dicit em̄Albucaſis oꝫ vt ponas ī eo pͥma hora puluerēſtringat ſanguinē refrenat vt retineat̉ ſanguis infunditate corꝑis: reuertat̉ ad cor: cōgelet̉ interficiatinfirmū ſuffocādo ip̄m. Sꝫ ſi ſecuri eſſemꝰ ſanguisremaneret: ſueremus ip̄m pͥma hora: ꝯſolidaremꝰ: qꝛ de hoc ſecuri ſumus ex pōt ſeꝗ mors īfirmi idcirco pͥma hora venit ad te talis vulneratꝰ reclinandū eſtper pedes: vt ſanguis qui in ꝓfunditate iuit: exeat pone in orificio vulneris intus ẜm dic̄ Albucaſis: vnguē attractiuū qd̓ attrahat mūdificet ſanguinē ꝯgelatuꝫinterius: tale aūt eſt ſicut gluten albotim vel mel qd̓ melius eſt: fiant empl̓a exteriꝰ vſqꝫ ad aliqͥs dies mitigātiadolorē: diſſoluētia ſanguinem congelatum: vt emplaſtruꝫ ex abſinthio calamēto faria ordei fenugreci coctis in vino melle cribratura furfuris: ꝓhibeatur aſſiduatio mollicatiuoꝝ ne liꝗditas aggredit̉ infundo: qꝛ huiuſmodi vulnera ſunt difficilis cōſolidationis ꝓpter ꝓfunditatē ipſoꝝ occultā. indigent ẜmdic̄ Gal̓. medicis multū exiccatīs medicis exterioribꝰDinus ſuper fen ⁊cͣ Auic̄.k 3