Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
73r
Einzelbild herunterladen
 

In viſceribus in vl̓i 73Tractatus

dicinas ſpāles recurras ad p̄dictū capl̓m: eo de iſtisvulneribus hic determinat niſi vt videat̉ ponit inhoc capl̓o cōplete cura oīm vulnerū interioꝝ ventris:ſed pͥncipaliter intēdit in capitulo de ꝓprijs vulneribꝰ.Inferius aūt magis ꝓprie ponit curam vulnerum priorum. Tunc ſequitur illa pars: De vulnere aūt fiſſura apparētibꝰxit ſapiēs in diſpoſitiōe mirac ventrisdonec egrediāt̉ quedā inteſtina: opꝫ vtſcias quō applices inteſtina intromittant̉. Qd̓ ſi egrediatur aliꝗd de zirbo oꝫ ſciaꝫ an ſit neceſſariū vt liget̉ ligatura firma aūt noͣ: an ſuatur vulnus aūtet qualiter ſit via in ſuendo ip̄m. In qua parte Auicen̄. ponit curā vulnerū ventris penetrantiū apparentiū extra. Iſta pars diuidit̉ in partestres. Primo on̄dit quot ſunt que oportet ſciri ad curationē taliū vulneꝝ. ſecūdo oſtēdit que taliū vulnerū ſūtmagis ꝑiculoſa que minus: tertio ponit curā taliū vulnerū. ſecūda ibi. Et Gal. quidē dixit.) tertia ibi. (Inꝗtindigēt iſta vulnera. Dicit De vulnere aūt fiſſura apparētibꝰ dixit ſapiēs. i. Galienus .ſ. b. de ingenio ſanita. in diſruptiōe mirac ventris ⁊c̄. Hic debes intelligeread intelligendū ꝗd eſt mirac. vide de anatomia partiumventris. Nunc aūt ẜm pōt extrahi ex dictis Aui. in 2Fen 22ª de anatomia iſtoꝝ pāniculorū: ex dictis Raẜ.in pͥmo Almanſ. Gal. 6. de inge. Primū qd̓ occurrit deventre eſt cutis exterior: poſt cutim aūt eſt ꝗdā pāniculus fortis carnoſus panulus dicit̉ mirac. poſt iſtū aūtpāniculū ſunt lacerti ventris: verum eſt tn̄ qd̓ Gal. 6. deinge. dicit periti eleni vellēt oſtendere qͣliter vulnꝰvētris ſui deberet curari oībus his īpoſuerūt vnū nomen .i. epifaſterion .i. mirac. etiā Almāſor videt̉ vellein ſua anatomia .ſ. oēs iſti lacerti: tal̓ pāniculꝰ vocet̉mirac: qꝛ facit aliter mentionē de ipſo: poſt iſtū auteꝫpanniculū qui dicit̉ mirac eſt alius pāniculus ſiccuscarnoſus eſt magis intus iuxta inteſtina: talis pāniculus vocat̉ ſiphac. poſt ſihhac aūt cirbus cōprehēdit inteſtina. poſt cirbū ſunt inteſtina: hec eſt anatomia in breui loco partiū vētris. Qn̄ ergo Auic. dicit in diſruptionemirac vētris. Intellige etiā ſiphac: qꝛ aliter poſſeregredi inteſtina ſiphac ſit magis intus qͣꝫ mirac. Ueeſt tn̄ licet vulnus penetret ad ſiphac dūmodo ꝑforetur mirac preponderant ita inteſtina frangitur ibiſiphac. Deinde cum dicit. Et Galie. quidē dixit anatomiā almirac. diximus nos ip̄m in anatomia. Etꝓpter illud qd̓ iam diximꝰ in anatomīalocus illoꝝ eſt minoris timoris diſrūpitur qͣꝫ locus aluourati. Et aluourati odem eſt mediū corporis vtriuſqꝫ laterismēſura qͣtuor digitoꝝ ab alborati .i. vmblico. Inꝗt. Am̄ fiſſura accidit in loeo alborati egrediunt̉ ea īteſtina pluſ reditus eoꝝ in ea eſt difficilis. Et illd̓ideo qm̄ res tenet eſt niſi duo lacerti deſcendētes in longitudine corporis ꝓtendunt̉ ex pectore vſqꝫ ad oc pectinis: ꝓpter illud qn̄ diſrumpit̉ vnus

hoꝝ duoꝝ lacertoꝝ opꝫ vt egrediat̉ ꝑsinteſtinorū augmētat̉ inde diſruptio.Et illud ideo qm̄ lacerti qui ſunt in vtriſqꝫ ylijs plus coartant ipſum: verū eſt etin medio lacertus fortis ꝯtinēs ip̄m. In parte iſta Auicēna oſtēdit que vulnera ſunt magisꝑiculoſa que minus. Et diuidit̉ hec pars in ꝑtes duasqꝛ primo oſtendit vulnera ſint magis ꝑiculoſa queminus ex ꝑte loci ventris. ſecūdo oſtēdit que ſunt magiꝑiculoſa minus ex ꝑte magnitudinis ꝑuitatis ſciſſire. ſecūda ibi. Si aūt preparet̉ ſit diſruptio magna ⁊c̄.)In prima ꝑte Aui. vult dicere qn̄ diſrumpit̉ locuꝫ ilio eſt minoris timoris qͣꝫ qn̄ diſrupit̉ locꝰ aluorati: id eſtlocus medij vetris: eſt ante mediū ventris vmblicuslocus qui eſt ꝓpe ip̄m menſura qͣtuor digitoꝝ circūcirca ab oībus ꝑtibus .ſ. infra ſupra ab alijs lateribusCauſa aūt qͣre locus medij vētris eſt maioris timoris qͣꝫlocus yliorū eſt: qꝛ ex tali ruptura egredit̉ maior numerus inteſtinoꝝ intromiſſio ip̄oꝝ etiā difficilior eſt:ideo eſt qꝛ lacerti tenent inteſtina ſunt duo lacerti neruoſi ꝓtenſi in longitudine vētris: qn̄ ergo vulnus accidit ibi incidūtur hi lacerti: vn̄ inteſtina egrediūtur: in illis aūt ſunt plures lacerti. Iterū etiā ad hoc iuuat: qꝛ lacerti carnoſi ſunt in vtriſqꝫ ylijs coartāt exprimūt eaque ibi ſunt: vnde inteſtina cogūtur egredi. Iterū etiamin medio vētris eſt lacertuꝫ fortis carnoſus quē ꝓhibeat̉ exitus maxime ſi vulnus magnū ſit: ſed in ylijs ſūttres lacerti fortes carnoſi ex vtraqꝫ parte qui tenet inteſtina: vn̄ fortius ibi retinētur minus cogunt̉ egredi. Eſtetiā alia cauſa quare vulnus ibi eſt maioris timoris qͣꝫ inylijs: qꝛ mediū vētris habet extremitatē lacerti neruoſiquā habēt ylia: qꝛ in ylijs ſunt lacerti carnoſi. ideo vulnus qd̓ cadit in extremitate lacerti neruoſi ſit timoroſum: vt dictū fuit ſupra: idcirco eſt magis timoroſumvulnus in hoc loco qͣꝫ in ylijs: hoc vult dicere in quodam. §. poſtea in quo repetit hic dictum. Si aūt p̄paret̉ vt ſit diſruptio magnaegrediet̉ numeratio inteſtinoruꝫ: quareerit eoꝝ intermiſſio vehemētior difficilior. In vulneribus aūt paruis ſi nonſuccurrat̉ ītromiſſione inteſtini inflatur ingroſſat̉: iſtud ꝓpter qd̓ generatur in eo de ventoſitate: quare ingreditur ex illa diſruptiōe. Et ꝓpter illudſaluiora vulnera accn̄tia in mirac. diſrūpētia ſunt illa ſunt e qͣlis magnitudīs.¶Hic Aui. on̄dit que vulnera vetris ſunt magis periculoſa que minus ex parte magnitudinis vel paruitatisfiſſure: planū eſt qd̓ dicit in lr̄a. Tunc ſeꝗtur illa pars. Inꝗt. Et indiget illa vulnera rebusquatuor: quarū prima eſt vt reducat̉ inteſtinū apparēs ad locū eſt ei ꝓprius: ſecūda vt ſuatur: tertia vt ponat̉ ſuꝑea medicamē cōueniens: quarta vt ſitſollicitudo ne ꝓueniat alicui membrorūnobiliū propter illud timor. In ꝑte iſta Aui. ponit cura iſtoꝝ vulneꝝ vētris. Et iſtaꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres: qꝛ pͥmo ponit eurā vulnerū ventris qn̄ ex vulnere egredit̉ inteſtinū: ſcd̓o ponit curā vul