Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
72v
Einzelbild herunterladen
 

De vulneribus.IIII.Fen

eadeꝫ medicina curat accn̄s morbū. ita eſt de iſto emplaſtro: qꝛ id empl̓m ꝓdeſt apati: qꝛ īfrīdat et vulneri: qꝛexiccat in omni mēbro a capite vſqꝫ ad pedes: intellige inomni mēbro .ſ. carnoſo in vulneribꝰ carnoſis: qꝛ talibꝰītelligit hic. In mēbris .n. neruoſis in vulneribꝰ neruoſis competeret hoc empl̓m ad ſedandū apa: īmo competūt ibi alia que dicent̉ in ſuo loco: ſi deꝰ voluerit. Eſt vtſumat̉ granatū dulce .ſ. ſic̄ eſt cortice ſuo decoquat̉ ⁊cͣ.Intellige aūt hoc illud empl̓m maxime cōpetit ap̄atiin ſui principio. in ſtatu aūt ip̄ꝰ cōpeteret: īmo competunt tūc mollitiua reſolutiua ẜm qd̓ dcm̄ fuit de hoc ſufficienter in capl̓o vulnerum. Deinde cum dicit: Et oꝫ vt obſerues illud ad qd̓ ꝯuertit̉diſpoſitio apoſtematis: ſicut ſi tu adminiſtraueris vnguentū nigrū videris vulneris rubore vehemente fieri veſicari:declina ad infrigidantia ad vnguentūalbum. Et ſi videris ipſum mollificariaut indurari: et tu iam adminiſtraſti album: adminiſtra nigrum et alia. In ꝑte iſta Aui. ponit regimē vulneꝝ in ꝗbꝰ accidit mala cōpl̓o: eo vulnus pōt curari niſi prius remoueat̉mala cōplexio ẜm qd̓ oſtenſum fuit etiam prius ſufficienter: ergo dicit. oportet vt tu obẜues id ad qd̓ ꝯuertiturdiſpoſitio ſcilꝫ vulneris ⁊cͣ. Et ſi tu videris ip̄m .ſ. vulnmollificari: vt qꝛ tu adminiſtraueris nimis humida. veindurari: tu adminiſtraſti albū: alia frigida nimis. adminiſtra nigrū .ſ. vngnentū. ſed ſi ſit ibi facta durities etalia .ſ. ꝯtraria cōplexiōi male ſuꝑinducte: vt ſi ſit ibi mollificatio adminiſtra exiccātia. ſic ſemꝑ omne contrariūcum ſuo contrario repellatur. Regimē vl̓e in vulneribꝰ viſceꝝ interiꝰ. Capl̓m. vij.Ntentio in eo quod ex iſtimamus eſt fiſſura aūt diſruptiointerius eſt vt incarneturdimittatur ſanguis congelariin īterioribus ita vt prohibeatur fluxusſanguinis: et medicine conferentes invtriſqꝫ intētionibus primis ſunt ſicut veſtimenta quando decoquuntur in aceto. Quia vulneꝝ q̄dā ſunt penetrant in mēbris īterioribus. quedā aūt ſunt penetrāt. id circo poſtqͣꝫ Auic.determinauit ſufficiēter de vulneribꝰ penetrātibꝰ adīteriora mēbra curis ipſoꝝ: determīat ī iſto capl̓o Aui.de vulneribꝰ penetrātibꝰ ad mēbra īteriora curis ip̄oꝝNunc aūt cōcauitas membroꝝ īterioꝝ diſtincta a furculis vſqꝫ ad oſſa anchaꝝ eſt duplex. quedā eſt concauitasmēbroꝝ ſpūaliū que eſt ſuꝑior. Alia eſt cōcauitas mēbro nutritiuoꝝ eſt īferior: has duas cōcauitates diſtinguit qd̓dā mēbrū qd̓ dyafragma vocat̉. dicit AlmanſorEt ſicut duplex eſt cōcauitas mēbroꝝ interioꝝ: ſic et duplicia poſſunt accidere vulnera penetrantia: qꝛ q̄dā penetrāt in concauitatē mēbroꝝ ſpūaliū. quedā penetrātin ꝯcauitatē mēbroꝝ nutritiuoꝝ. Aui. aūt in hoc caº inhoc tractatu determīauit ſoluꝫ de vulneribꝰ penetrātibꝰin cōcauitatē mēbrorū nutritiuoꝝ: aūt de vulneribuspenetrantibꝰ in cōcauitatē membroꝝ ſpūaliū. Cauſa aūthuius .ſ. quare hic determīat de vulneribꝰ penetrātibus in cōcauitatē membroꝝ ſpūaliuꝫ eſt: qꝛ vulnera quefiunt in cōcauitatibus taliū membroꝝ curātur vt vulnera ſunt .ſ. cōglutinando īcarnādo ẜm qd̓ poſtea dice

mus: īmo curātur vt vlcera. Et qꝛ de vlceribus pectoriset pulmōis ſufficiēter determinatū eſt in lib. idcirco determinat: ſed pro cura ipſoꝝ recurrēdū eſt ad eadicta ſunt in libro tertio. Ego tamē ad completiorem doctrinā cyrugie faciā quoddā capl̓m de curatione eorumvulneꝝ poſt hoc capl̓m Auic. Sed qꝛ vulnera fiūt inconcauitate membroꝝ nutritiuoꝝ curātur vt vulnera .ſcōglutinādo et īcarnādo ẜm Auic. dicet. Idcirco intractatu vulneꝝ determinat Auicēna de vulneribus penetrātibus in cōcauitatē iſtoꝝ membroꝝ. Et diuidit̉ hoccapl̓m pͥmo in ꝑtes duas. Nam vulneꝝ que fiunt in iſtismembris interioribꝰ quedā ſunt que apparēt extra ſicut multotiens contingit propter caſuꝫ vel ꝑcuſſionē ſuper ventrē fiat ſciſſura in mēbris īterioribus extra tamen. Quedā aūt ſunt vulnera que fiunt in iſtis membris extra apparētia habētia orificium exterius: ſicut ſifiat vulnus lancea vel gladio vel alio ferro īcidēteacuto in iſtis mēbris. Primo ergo Auicēna ponit curaꝫpͥmoꝝ vulneꝝ. ſecūdo ponit curaꝫ ſecundoꝝ. ſecūda ibi.De vulnere aūt et fiſſura apparētibus) Prima in duas.Primo on̄dit quot intentiones requirunt̉ ad curatiōestalium vulneꝝ. ſecūdo ponit medicinas ẜm illas intētiones. ſecūda ibi. (Et medicine) In pͥma parte vult dicereAuicē. due ītentiōes reꝗrunt̉ quādo eſtimamus eſtfiſſura aut aliqua diſruptio in iſtis membris īterioribus.Et ītellige hic de ttentionibꝰ que ſunt circa medicinas locales ſuppoſito pͥus ſit facta flebotomia alie euōnestotius corꝑis. vna intētio eſt ꝯſolidare īcarnare talē ſcuſurā ꝓhibere fluxū ſanguīs. Alia ītētio eſt ꝓhibere neſanguis exit a tali fiſſura congelet̉ in membris īterioribus: qꝛ ex hoc poſſent ꝯſeꝗ maxima nocumēta. Tūc Aui.ponit medicinas ẜm iſtas ītentiōes. Dicit (Et mediciꝯferētes in vtriſqꝫ ītentionibꝰ) .ſ. in ꝯſolidādo conſtringēdo fluxū ſanguīs ī prohibēdo ne ſanguis cōgelet̉ inmēbris īterioribꝰ ſunt ſicut veſtimenta qn̄ decoquunt̉ inaceto. veſtimēta ītellige pannū lini: nouū mūdū. Si. n.iſte pānus lini decoquat̉ multuꝫ in aceto. poſtea ex talipanno lini cataplaſmet̉ locus confert: qꝛ talis pānus ꝯſolidat reſoluit ſanguinem congelatum in interioribus Aut detur in potu de cētaurea maiorepōdꝰ. 3. i. et terre ſigillate in hoc ineſt curatio magna. Illd̓ aūt qd̓ in potu ſumit̉cauſa fluxꝰ ſanguīs eſt ſicut dauic. i.. 5.de ſemine hyuſquiani al. cum aqua mellis relique medicīe p̄dicte in ꝓhibitione ſputi ſanguinis fluxus ſanguinis.¶Hic ponit medicinas que bibunt̉ cōferentes ad hoc ẜmvtrāqꝫ intentionē. patet qd̓ dicit. Et tunc Aui poſt iſtasmedicinas ponit quādā aliā que etiā bibit̉: ſed datur pͥncipaliter plus cauſa reſtringēdi ſanguinē. Et patet qd̓ dicit. dauic eſt pondus ſex granoꝝ ordei. relique medicīepredicte .ſ. in libro tertio vbi determīat de ſputo ſangnīs.in prohibitiōe ſputi ſanguīs: ſupple ſunt etiā cōferēteshic. vn̄ eis ſi īdigemus ad id capl̓ꝫ recurramꝰ. Intelige aūt hic Auic. tam paꝝ dicit de cura iſtoꝝ vulne etiā tam pauca remedia poſuit ꝑꝑ duo. pͥmo qꝛ curahuiꝰ poterat hēri ex his dicta ſunt in. lib. vbi d̓terminat ſputo ſanguīs. etiā in d̓termīat offenſiōe talipōt accidere vel fieri ſuꝑ ventrē viſcera. eſt: qꝛ intractatu inferiꝰ Aui. ponet qd̓dā capl̓m de offenſiōe ſuper ventrē viſcera ex pōt ꝯtingere ſciſſura īteriꝰ ponet ibi remedia cōpleta. ſoluꝫ poſuit ītentōes generales que reꝗrunt̉ in medicis localibus ſpecificādo pauca remedia. Tunc aūt debes ītellige̓ poſt flebotomiam euacuatōeꝫ vniuerſalē totius corꝑis. ſi vis plures me-