Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
73v
Einzelbild herunterladen
 

Fen.IIII.

nerum ventris qn̄ ex vulnere cirbus egredit̉: tertio repetit quędā ſupradicta. ibi. Inꝗt Hypo. cuꝫ ingredit̉aliꝗd ex cirbo.) ibi. (Et ſi egredit̉ aliꝗd de cirbo ⁊c̓.)Prima ꝑs diuidit̉ adhuc in ꝑtes duas. Primo ponit cu iſtoꝝ vulnerū qn̄ ex vulnere egredit̉ inteſtinū: ſꝫeſt ꝓpter vulneratū inteſtinū. ſecūdo ponit curā ip̄oꝝqn̄ inteſtiuū eſt vulneratū. ibi. (Et ſi vulnus iam ꝑuenit ad inteſtinū eſt inteſtinū. Prima in duas. pͥmo ponit qͦt intētiones reꝗrunt̉ ad curatiōes taliū vulnerū.ꝓſeꝗtur de vnaqͣqꝫ illaꝝ intētionū. ibi. ¶Pone ſitvulnus ⁊cͣ. Dicit ſic. Inꝗt .ſ. Gal. 6. de inge. ſani. Et indigent iſta vulnera .ſ. in curatione ipſoꝝ rebus ⁊cͣ. qͣrta .ſ. res eſt vt ſit ſollicitudo ne ꝑueniat alicui mēbroꝝ nobiliū ꝓpter id .i. ꝓpter vulnꝰ timor: ītelligo aūt iſtū timo. i. ne ſanguis cōgelet̉ in mēbris interioribꝰ: qꝛ hoc inferret maximum nocumentū in membris interioribus. Deinde cum dicit:Pone ergo ſit vulnus tante quātitatis vt poſſumus ꝓpter ꝑuitatē eiꝰ intromittere inteſtinū ꝓcedes ab eo. Etdem eſt nobis neceſſariū vt reſoluamusillā ventoſitatē: aut dilatamus ipſam diſruptionē: vt diſſoluamus ventoſitateꝫeſt melius ſi poſſibile eſt in ea. Proſeꝗtur de p̄dictis intētionibꝰ ꝓpoſitis fiendis in curatiōe taliū vulnerū. Et iſta ꝑs diuidit̉ in ꝑtes tres. Primo on̄dit qual̓r inteſtinū exiēs reducat̉ ad ꝓpriū locumSecūdo qual̓r tale vulnus dꝫ ſui. Tertio oſtēdit ſuntmedicamīa ꝯueniētia tali vulneri: de aūt intētione ſꝫ ꝓſeꝗtur .ſ. ꝓhibere ne ſanguis congelet̉ in mēbris interioribus. Et huius eſt: qꝛ in pͥma ꝑte huius capl̓i poſuit medicamina reſtringūt fluxū ſanguīs reſoluūtſanguinē cōgelatū in mēbris interioribꝰ etiā inferiusin ſcd̓o tractatu ponet has medicias vbi determīabit decaſu offenſione ſuꝑ ventrē viſcera: in hoc capl̓ode hoc nihil poſuit. ibi. Dico ꝓpter ⁊c̄.) ibi. In ꝗͣdeinde pone ſuꝑ ip̄m. Prima in duas. pͥmo oſtēdit qualiter reducant̉ inteſtina ad ꝓpriū locū: ſecūdo on̄dit ꝗdfiendū poſt reductionē ipſius. ibi. ergo ſeruant̉ inteſtina. Prima ꝑs diuidit̉ ī duas. In pͥma ꝑte pōit cās inpediētes introitū inteſtini. In ſecūda ꝑte docet reducere inteſtinū ad ꝓpriū locū remotionē illarū cauſarū etetiā p̄paratione figurationē infirmi. ibi. (Et ꝗdemin inflatiōe inteſtini ⁊cͣ.) In pͥma ꝑte vult dicere Auic.cāe īpediētes ītroitū īteſtini ſūt vētoſitas ꝑuitas vulnerꝭ ſic ad hoc vt reducat̉ inteſtinū pꝫ aut diſſoluere illāto ſitatē aut dilatare vulnus: ſi pōt reduci diſſolutione ventoſitatis melius eſt qͣꝫ cum diſruptiōe vulneris:eſt qd̓ dicit. Deinde cum dicit. Et quidē in inflatiōe inteſtini eſt frigus aeris: ꝓpter illud ergo oꝫ vt ſubmergat̉ ſpōgia ī aqua calida et expͥmas ip̄aꝫ vapores ip̄m: vinū ſtipticū qn̄ caleſitetiā ē iuuatiuū ī hoc loco: illd̓ qm̄ calefacit plus qͣꝫ ſit calefactio aq̄ ꝯfortat īteſtinū. Q ſi hec cura reſoluit īflationēinteſtinoꝝ: tunc admīſtret̉ amplificatiovulneris. Et cōueniētius inſtrumentoꝝad hanc ſectionē eſt inſtrumentū qd̓gnoſcit̉ ad ꝑforandas fiſtulas. Cultelli

Regi. vl̓e in vul. viſce. inte.autem ꝑforandi acuti ex duabus partibus facit: ad caput caueantur. Docet remouere p̄dictas cauſas. tria facit. Primo docet remoue̓ ventoſitatē. Secūdo on̄dit ſi vēto ſitas illapōt reſolui qual̓r vulnus debet ampliari quo inſtr̄oTeriio on̄dit figura p̄paratio īfirmi eſt ꝯuenētior adreductionē īteſtinoꝝ. ibi. ſi cura reſoluit. ibi(Et rectior figuraꝝ. In pͥma ꝑte qd̓ dicit planū eſt. Inꝑte dicit ſi hec cura ⁊c̄. Et cōueniētius inſtr̄oꝝ ad hācſectionē eſt inſtr̄m qd̓ cognoſcit̉ ad ꝑforandas fiſtulasmaxīe ad ꝑforādas fiſtulas ani. qꝛ in talibus ẜm dicitAlbucaſis dꝫ admīſtrari ſpaciū tortū cuiuꝫ ꝑs interior ſitincidēs valde: ꝑs aūt exterior ſit incidēs tale inſtr̄mdꝫ eſſe ad amplificandū talē diſruptionē vētris: ſed vlterius etiā ẜm dicit Albucaſis in caº de vulneribꝰ ventris in tali inſtro qd̓ admīſtrat̉ ad amplificandū tale vulnus extremitas dꝫ eſſe multū ſubtilis: īmo dꝫ eſſe aliquātulū obtuſa vt noceat inteſtino. forma eius figura ẜm ipſe deſcribit Albucaſis eſt ẜm vides ibi.(Cultelli aūt ꝑforādi.) id eſt quos dꝫ fieri ꝑforatio factiad caput .i. in extremitate ip̄oꝝ acuti in duabꝰ ꝑtibus caueat̉: qꝛ vt dictū eſt vna ꝑs dꝫ eſſe incidēs altera: qꝛilla ꝑs adheret inteſtino ſi eſſet incidēs poſſet inteſtinūvnlnerare. Deinde cum dicit: Et rectior figurarū p̄paratio in infimo eſt vt ſi fuerit vulnuꝫ leſum vadēs adpartē inferioreꝫ ſit figura p̄paratio adſuꝑiorē. Et ſi fuerit vulnus vadēs ad ſuꝑiorē: figura p̄paratio vadūt ad inferiorē. Sit ergo intētio tua quā intēdis invtriſqꝫ rebus ſimul vt cadāt reliquainteſtina ſuꝑ inteſtinū cuius inferius apparet. Et tu poſueris hāc tuā intentio: ſcias ſi fuerit vulnus in ꝑte dextratūc oportebit vt facias egrū dclinare adꝑte ſiniſtrā. Et ſi fuerit in ꝑte ſiniſtra facias declinare ad dextra. Et ſit intētiotua ſemꝑ vt ponas ꝑtē in qua eſt vulnusaltiorē ꝑte altera hec eſt .n. res que eſtmunis omnibus iſtis vulneribus. Oſtendit Aui. que figura p̄paratio ſit magis competens infirmo ad reductionē inteſtini dicit. Et cōueniētior figurarum ⁊c̄. iens vel vadēs. Sit ergo intentio tuain p̄paratiōe figura infirmi quā intēdis in vtriſqꝫ rebꝰſimul .ſ. ſiue reducat̉ inteſtinū diſſolutionē ventoſitatisſiue dilatationē vulneris: hoc eſt res .i. talis p̄paratiotalis figuratio que eſt cōis oībus vulneribus iſtis: qꝛ ſicſemꝑ dꝫ ſituari infirmus in quolibet vulnere vētris ẜm modo dixit Aui. Deinde cum dicit. ergo ſeruant̉ inteſtina in locis ſuisque ſunt eis ꝓpria poſtqͣꝫ reducta ſūt adventrē vulnera ſunt magna: tūc neceſſarius eſt miniſter edoctus. Et illudqm̄ oꝫ vt teneat locū illius vulneris totūmanu ſua deforis colligat ip̄m aggreget detegat de eo aliꝗd miniſtro ſuenti ip̄m redeat ad illud qd̓ iam ſutuꝫ eſt