Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
63r
Einzelbild herunterladen
 

Uulnerū ī vl̓iTractatus

putrefactionē ſaniē gn̓atio carnis fiat exiccātia ẜꝫ plane vult Gal̓. in de ige. ſani. Et Aui. ēt poſt idē dicit.ſanies aūt augmētata ī eis pl̓s ea cōcauat: qꝛ ſanies ſitnitroſa ſalſa: vt Gal̓. dicit in de īge. ſanita. ē corroſiua etdiminutiua carnis: tales pultes mollitiuas admīſtrare īdifferenter ī ꝗbuſcūqꝫ vulneribꝰ peſſimū ē erroneum: ſed ſolū tales pultes cōueniūt ī vulneribꝰ cōtuſiuis alteratis ab aere: eo ī talibꝰ oꝫ reſoluere aperire etſaniē gn̄are curent̉ īquātū vulnera ſūt: ſꝫ inquātūcōpoſita: hoc aūt faciūt pultes mollitiue: gn̄ata aūt ſanie ampliꝰ debēt ibi admiſtrari: īmo poſtea cōpetunt medicine mūdificātes exiccātes. Iteꝝ ēt tales pultes mollitiue cōpeterēt ī vulneribꝰ apoſtemoſis ī prīcipio ap̄atis: ſꝫ qn̄ ap̄a iaꝫ intātū ꝓceſſit pōt reſolui retrocedere ſine generatiōe ſanier ī vulnere: ī alijs aūt vulneribus maxīe vulneribꝰ curātur vt ſola vulnera iſte pultes mollitiue peſſime ſūt. Mitigatio aūt doloris acciditin vulneribꝰ ſimplicibꝰ ꝑꝑſolutionē cōtinui ꝑꝑ fluxumbu. ad locū dꝫ mitigari vt euitet̉ ap̄a pultibꝰ mollitiuis ſic illi faciūt īdifferēter ī quocūqꝫ vulnere: ſꝫ dꝫ mitigari eis fluxū ꝓhibēt putrefaciūt ſicut ē rodo leon iunctū in circuitu vulneris albugine oui cōſimilibꝰ reꝑcuſſiuis exiccatiuis: pultes aūt mollitiue cōpetūtſolum in caſibus dictis. Tunc ſequitur illa pars. Nam de melioribus ꝗbus intendimus ī vulneribus ē vt ꝓhibeamus eoꝝapationem: qm̄ qn̄ accidit apoſtemapol̓e eſt vt eius fiat curatio: verū cuꝫ illioeſt apoſtema aūt attritio aut contuſio aggregat̉ in vacuitate eius vulnere ſanguis vult fieri apa aut pus eſt poſſibilis curatio vulneris: dum preꝑaratur illud: tūc curet̉ ap̄a: ſi retinet̉ ītritiōe ſanguis tūc fit ſecuritas ipſius reſolutio feſtinet ſi fuerit ei quantitasde qua ſit curādū tenſio illud conuerſione eius ī pus reſolutione ipſius: illud fit calido leui de illis que tuſcis. Et propter hoc oportet vt adiuuet̉curſus ſanguinis quando abbreuiatur. In ꝑte iſta Aut. ꝓbat qd̓dā ſuppofitū pͥus: dixerat enī īpͥori fluxꝰ ſanguinis ī qͣꝫtitate tꝑata cōfert vulneri: Aui. vult ꝓbare: in ꝓbādo hoc Aui. on̄ditēt curā vulneris cōpoſiti: ſic̄ ē vulnꝰ apoſū cōtuſiuū. Etītendit Aui. ī iſta ꝑte ad ꝓbādū fluxꝰ ſanguīs confertvulneribꝰ talē rōnē: id qd̓ ꝓhibet ap̄a fieri ī vulnere ēbonū cōfert vulneri: ſed fluxꝰ ſang. ex vulnere ꝓhibetapa fieri ī vulnere: fluxꝰ ſang. ex vulnere ē bonꝰ ꝯfervulneri: iſtius rōnis. Aui. ī lr̄a ponit maiorē. pͥmo dicit: de melioribꝰ ꝗbꝰ ītēdimꝰ. hoc .n. elicit ꝓpōnēmaiorē .ſ. illd̓ ē bonū cōfert vulneri qd̓ prohibet aꝑa fieri ī vulnere. Deīde Aui. declarat iſtā ꝓpoſitionē maiorētum dicit: qm̄ qn̄ accidit ap̄a: ī declarādo Aui. on̄dit ſūt illa īpediūt curā vulneris faciūt vulnꝰ cōpofituꝫ. Dicit: bn̄ dcm̄ eſt id qd̓ ꝓhibet ap̄a in vulnerecbonū: qm̄ qn̄ accidit ap̄a ſupple ī vulnere pol̓e ē vt fiat eiꝰ curatio .i. eiꝰ cōſolidatio īcarnatio medicīs exiecatiuiꝫ. Ueꝝ cum illic eſt ap̄a aut cōtritio aut contuſio aggregat̉ in cōcauitate eiꝰ ſanguis vult fteri ap̄a aut pͥushoc ē dicere qn̄ ſuꝑuenit vulneri ap̄a tūc ē ꝑꝑ defluxum hūoꝝ ad cōcauitatē vulneris: vn̄ illi hūores deflu-

xi ad vulnꝰ ibi cōgregati faciūt ap̄a: ītēdit Aui. cumdicit: aggregat̉ ī cōcauitate eiꝰ ⁊cͣ. vult fieri ap̄a: qn̄ aūtſuꝑuenit vulneri cōtuſio: tūc ꝑꝑ cōtuſionē ſanguinēculcat ī loco aggregat̉ in ꝯcauitate vulneris contuſi ſanguis vult fieri pus .i. ſanies: cōtuſuꝫ putrefit ī ſaniē v̓tit̉: vt dicit Gal̓. in de īge. ſani. vult dicere Aui.dicit: aut pͥus: qꝛ id refert̉ ad cōtuſionē: non ē poſſibiliscuratio vulneris .ſ. ſuꝑuenit vulneri vel contuſio ē id .ſ. pol̓is curatio vulnerts ſupple ꝑꝑ ap̄a: tūc curet̉ap̄a .ſ. pͥus: qꝛ pōt curari vulnꝰ niſi pͥus curet̉ ap̄a. Etſi retinet̉ ī ꝯtritiōe ſa. qͣſi velit dicere Aui. ſi ꝯtritio vl̓tuſiio ſuꝑueniat vulnere ꝑꝑ ꝯtritionē retineat̉ .i.culcet̉ ſāguis ī vulnere ī ꝑtibꝰ circūſtātibꝰ: tūc fit ſecuritas ꝗn ipſiꝰ reſol̓o feſtinet ⁊c̄. qͣſi velit dicere Aui. tūc ſumꝰ ſecuri volēdo vulnꝰ curare cura propͥa .ſ. incarnare ipſū medicinis exiccātibꝰ feſtināter taliꝫ ſāguireſoluat̉ ita ꝯſolidato vulnere vel aliqn̄ ante ꝯſolidationē talis ſanguis a naͣ reſolutꝰ ſit: ſit nec̄e ītenderead curā ipſiꝰ alijs medicinis: ſi fuerit ei qͣꝫtitas de ſitcurādū tēſio. Addit aūt Aui. ſi ſāguis ī vulne̓tuſus fuerit paucꝰ: vt qꝛ ꝯtuſio ē vulnere fuerit pauca deʸ ſit curādū: tūc talis ꝯtuſio īpediret curamſimplicē vulneris: qꝛ talis ſāguis ſe reſolueret̉ a naͣ perporos: ſit paucꝰ: ſꝫ ſi talis ſāguis ꝯtuſus fuerit aliq̄ qͣꝫtitatis tuſiōis de ſit curādū: tūc pōt reſolui a naͣ poros. Impedit tūc talis ꝯtuſio cōſolidationē vulneriscurationē ipſiꝰ ſimplicē: qꝛ nec̄e eſt talē ſanguinē cōtuſumputrefieri ī ſaniē verti: tūc ſi fuerit ꝯtuſio vulnere:cuꝫ dicit: iſtud .i. cōtuſio ſupple curat̉ cōuerſiōe eiusideſt ſāguīs in pus .i. ī ſaniē reſol̓onē ipſiꝰ: id .ſ. cōuerſio talis ſāguīs ꝯtuſi ī ſaniē: reſol̓o ipſiꝰ ſit calido leni de illis tu ſcis .i. tu ſcis ī capl̓o ꝯtuſiōis. Impeditcōtuſio curationē vulneris: qꝛ vulnꝰ curat̉ exiccātia.tuſio āt cal̓a mollitiua. Exdictis apꝑet declaratiopōnis maioris p̄dicte .ſ. qd̓ ꝓhibet apa ꝯfert vulneri: qꝛ qn̄ accidit ap̄a vulneri vel cōtuſio pōt vulnꝰ curari: tūc opꝫ ſupplere minorē ꝓpōnē .ſ. fluxus ſāguīex vulnere ꝓhibet ap̄a: d̓claratio hꝰ manifeſta ē: qꝛ ſanguis retētꝰ in vulnere ē tumoris ap̄atis: tūc concludit̉ cōcl̓o declarata: fluxꝰ ſanguīs ex vulnere cōfert vuneri. Ex hac aūt cōcl̓one declarata Aui. cōcludit vlteriquādā aliā cōcl̓onē dicit. Et ꝑꝑ opꝫ vt adiuuet̉ ⁊c̄. qꝛfluxus ſanguīs cōfert vulneri: qꝛ ꝓhibet ap̄a: eo retentio ipſiꝰ facit oriri ap̄a: ſi fluxus ſanguīs abbreuiat̉egredit̉ qͣꝫtū oꝫ: oꝫ vt adiuuet̉ curſus ipſiuꝫ ne oriat̉ ap̄a:adiuuat̉ aūt per fl̓omiaꝫ ex latere diuerſo aliqn̄ ſufficit fl̓omia: ſed opꝫ ſcarificare vulnꝰ vt exeat ſanguis exloco ibi retentus poſſet facere apoſtema.aūt orit̉ dubitatio q̄dā: dictū enī eſtCir Ca Di CCA ꝙͣ qn̄ ap̄a ſuꝑuenit vulneri: tuncpōt curari vulnꝰ niſi pͥus curet̉ aꝑa: ſed vr̄ verū: vr̄enī dato ap̄a iūgat̉ vulnere īpediat̉ ꝑꝑ curaipſiꝰ: ēt pus ſit īcipiēdū a cura vulneris: qꝛ Aui. dicitin pͥmo qn̄ duo morbi ꝯiūgunt̉ debemꝰ īciꝑe ī curatione ab eo ē alteriꝰ: idē ēt dicit Gal̓. ꝑticula de īge.ſani. ſꝫ vulnꝰ fuit ap̄atis: qꝛ ſi vulnꝰ fuiſſet ibi fuiſfetꝭ ortū ap̄a: tūc īcipiēdū ē in curatiōe pͥmo a vulnere.Dd̓m ē ad ſi ap̄a iūgat̉ vulnere īcipiēdū ē primo acura ap̄atis: huiꝰ ē quā ponit Aui. ī pͥmo. can̄. fen.qꝛ qn̄ duo morbi cōiungunt̉ īcipiēdū eſt a curatiōe illiusquo exiſtēte ibi pōt alter ſanari: nūc autē exiſtēte ap̄ate vulnere pōt vulnus ſolidari: qꝛ donec ē ibi aꝑa ēibi mala cōplexio dolor: donec aūt eſt ibi mala cōpl̓o etdolor vulnꝰ ſolidari pōt: quia incarnatio cōſolidatio vulneris ſit ex coagulatiōe ſanguis in carnem. hec ātſit a virtute membri tēperamēto ſue cōplexiōis exiſtentis in ſanguine intēperamēto exiſtēte in quātitate qualitate. Si aūt eſt ibi mala cōplexio eſt ibi tꝑantia ꝯpl̓onis mēbri: nec ēt ſanguinis exn̄tis dꝫ coagulari in car-