Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
62v
Einzelbild herunterladen
 

Fen.IIII.De cura

at diminutio carnis vel cutis: vulnꝰ .n. qd̓ c diminutione carnis vel cutis ē vulnꝰ cōpoſitū: ē ī eo duplex ītētiocurādi ſicut apparet Gal. in teg. de īge. ſani. aliudaccn̄s ſic ut ē vulnꝰ cui aſſociat̉ dolor. Alia ſicut vulnꝰqd̓ ē alteratū ab aere. ſtatī qn̄ vulnꝰ alterat̉ ab aereſit ꝯpoſitū āpliꝰ curat̉ vulnꝰ vt ſimplex: īmo curat̉vt vulnꝰ cōtuſiuū .ſ. pͥmo empl̓is digeſtiuis donec fiatpus: poſtea mudificatiuis ſaniei: vltimo exiccatiuis ſicut apparet Albu. ca. de vulneribꝰ. Hec ē diſtīctio ex ꝑte ſui .ſ. vulnerū alid̓ ē cōpoſitū alid̓ ſimplex. Intellige iſta diſtīctio vulneꝝ ē magis eēntialis generalis alia ad ipſam oēs ſpēs vulneris reducūtur.Diſtīguit̉ aūt vulnꝰ alio ī cōparatiōe ad mēbrū. Eteſt dupl̓r: vel cōparādo ip̄ꝫ ad diuerſitatē mēbroꝝ tūcdiſtinguit̉ vulnꝰ: qꝛ vulnꝰ alid̓ ē neruoſū: alid̓ ē carnoſuꝫalid̓ ē oſſuoſū: alid̓ ē qd̓ ſit ī mēbris exterioribꝰ: alid̓ autēeſt qd̓ penetrat vſqꝫ ad mēbra īteriora. Uel diſtinguit̉vulnꝰ ī cōparatiōe ad vnū mēbrū. Et ē multipl̓r: qꝛ qn̄qꝫ diſtinguit̉ rōne figure quā recipit ī mēbro. qd̓daꝫē vulnꝰ qd̓ eſt ſectio plana recta: alid̓ ē vulnꝰ rotūdū: aliud āt hn̄s latera: qn̄qꝫ autē diſtinguit̉ rōne eiꝰ qd̓ aufert̉ideſt a mēbro: quoddā eſt vulnꝰ qd̓ ē cum diminutione carnis vel cutis: qn̄qꝫ aūt diſtinguit̉ rōne ſuꝑficiei velꝓfunditatis mēbri: vulnꝰ qd̓dā eſt in ſuꝑficie mēbri diſcoopertū: qd̓dā eſt ꝓfundū cōcauū in mēbro. He ergoſunt diſtinctiōes diuiſiōes quas pōt recipere vulnus. Aui. tn̄ pōit oēs iſtas diuiſiōes vulnerꝭ: ſꝫ p̄ſuppōitpͥmā dīſionē .ſ. vulneꝝ alid̓ ē ſimplex alid̓ ē cōpoſitū:p̄ſuppōit ēt ſcd̓aꝫ dīſionē ē peneꝫ diuerſa mēbra .ſ. vulnus alid̓ ē carnoſū alid̓ ē oſſuoſū ⁊cͣ. Et tūc iſtis dīſionibus p̄ſuppoſitꝭ dīdit Aui. vulnꝰ carnoſū penes alias dīſiones: didit pͥº vulnꝰ carnoſū a ꝑte figure quā recipit inmēbro dicēs: vulnꝰ carnoſū euacuat̉ ꝗn aut ſectio plana ſit recta: ꝑfectionē planā rectā ītelligitſectionē ꝓcedit ī lōgū ẜm rectā lineā: aut ſectio rotūda: ꝑſectione rotūdā Aui. ītelligit ſectionē fit rotūda ablationē carnis cutis ex vulnere ẜm figurā rotūdā: ſꝫ ītelligit ſectionē rotūdā qn̄ labia vulnerꝭ ita elōgant̉ abīuicē figura vulnerꝭ ſit rotūda: vn̄ ſectio rotūda pōt fieri ſinediminutiōe carnis: qꝛ ſit ſolū multā elōgationē labioꝝadinuicē. Et ſit de ītētiōe Aui. apꝑebit meliꝰ: poſteaqn̄ ꝓſequet̉ de ſpēbꝰ iſtoꝝ vulneꝝ: aut hn̄s latera ꝑſectio hn̄tē latera ītelligit ſectionē ē ẜm figurā triāgulareꝫvel qͣdrāgularē: vel ẜm aliā figurā ē circularꝭ. Et ſimilit̓ intellige Aui. ītelligit hic ſectionē hr̄e lateraꝑꝑ diminutione carnis: ſed ēt ꝑꝑ elōgationē labioꝝ dato diminutio ſit vel ſit pauca de ſit curādū. Etnota labia vulnerꝭ aut ml̓tū elōgant̉ abinuicē vtrū.qꝫ elōgat̉ ab alio. tūc vulnꝰ ſit figure rotūde: qꝛ labia ꝑꝑmultā elōgationē abīuicē arcuant̉: vn̄ fit figura rotunda.aut labia vulneris ml̓tū elōgant̉: tūc ſit īde figura lateral̓. Aut ſectio dimīutiōe aliquātule carnis. Hic aui.īnuit aliā dīſionē vulneris carnoſi rōne eiꝰ qd̓ aufert̉ exmēbro. Innuit .n. vulnꝰ qd̓dā ē diminutiōe carnisqd̓dā ē ſine diminutiōe carnis. Et expone id qd̓ dic̄ cumdiminutiōe aliquātule carnis .i. diminutiōe alicuiꝰ qͣntitatꝭ carnis. Et ītellige tāta qͣꝫtitas ſit ablata vt reddatvulnus cōpoſitū: qꝛ ſi eēt paꝝ ablata de eēt curāduꝫtūc vulnꝰ ꝑꝑ diceret̉ cōpoſitū: īmo et curaret̉ vt ſimplex .ſ. ligādo ſuēdo: vt poſtea dicet̉. Et vr̄ ēt Aui. idqd̓ ponit̉hͦ ponat niſi vnū mēbrū iſtiꝰ dīſiōis dare ītellige̓ oīa mēbra p̄dcē dīſiōis ē ẜm figurā vulnerisreponātur ſub altero mēbro iſtiꝰ dīſiōis .ſ. ſub vulne̓ ſimplici qd̓ ē ſine diminutiōe carnis. Et qn̄qꝫ ē ꝓfundū penetrās. Hic Aui. pōit aliā dīſionē vulnerꝭ carnoſi attēdit̉ penes ſuꝑficiē ꝓfunditatē mēbri. Dicit. Et qn̄qꝫ ēſcꝫ vulnꝰ ꝓfundū penetrās: ego ītelligo penetrās admembra īteriora: qꝛ ī iſto ca. d̓termīatde vulneribuspenetrātibꝰ in ſequētibꝰ faciat qd̓dā capl̓m ſpeciale

ipſis: ſed ītelligo penetrās: vt qꝛ vulnꝰ penetret multū inꝓfunditatē mēbri ficut ſūt vulnera cōcaua ꝓfunda vl̓ ſitvulnꝰ abſconſum latēs ſicut ſūt vulnera fiūt abſconſionum cauernaꝝ. Et qn̄qꝫ ē diſcoopertū .i. apparēs exn̄sin ſuperficie mēbri. Tūc ſequitur illa pars. Et vnicuiqꝫ eoꝝ ē regimē: cōicāt oīaī retētiōe ſanguīs curretis poſuimusad illud ca. fortaſſe curſus ſanguīs quātitate tēperata cōfert vulneribꝰ: ꝓhibꝫapoſtema opilationeꝫ febrem. In ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit qͣſdā diuiſiōes vulneꝝ carnoſoꝝ exeꝗtur curā illoꝝ. Et dīdit̉ hec ꝑs ī duas: in pͥmaꝑte ponit qͣꝫdā curā ī gn̓ali reſpcū oīuꝫ p̄dcōꝝ vulneruꝫin ꝑte ponit curā vulneꝝ p̄dcōꝝ ī ſpāli. ibi. eſtſectio plana recta. Prima ꝑs dīdit̉ ī ꝑtes duas. in pͥª ꝑteponit id regimē qd̓ ē vl̓e oībꝰ vulneribꝰ. in ꝑte ꝓbat qd̓daꝫ ſuppoſitū. ibi. de melioribꝰ.) Diē g. Et vnicuiqꝫ eoꝝ .i. p̄dictoꝝ vulneꝝ carnoſoꝝ ē regimē .i. ē cura ꝓpͥaquā dicet poſtea Aui. Et cōicāt oīa ⁊cͣ. i. canon cōis cureoīuꝫ vulneꝝ ē reſtīgere ſanguinē decurrētē ex vulnere.Iſta ītētio eſt reſtringere ſanguinē eſt cōis ī vulne̓ Ulteriꝰ ex ſeꝗt̉ iſta ītētio ſit cōis cōis ītētio p̄cedatſpālē pͥª ītētio ī vulnere ē reſtrīgere ſāguinē currēteꝫ.Et poſuimꝰ ad iſtd̓ .ſ. ad reſtrīgēdū ſanguinē capl̓mpriū .ſ. ī tractatū ſeq̄nti: ē necͣiuꝫ ponere medici ad ꝯſtrictionē ſāguīs: ſꝫ ī ca. ꝓpͥo reꝗͥratur. Et fortaſſecurſus ſanguīs. Hic Aui. modificat diſtīguit magisdictū canonē dicēs. Et fortaſſe curſus ſāguīs ⁊c̄. qͣſi velitdicere dcm̄ ē ꝓª ītētio in vulnere ē reſtrīgere ſanguinē: id dꝫ ſic ītelligi pͥª ītentio ē reſtrīgere ſanguinēſi ſuꝑfluerit: ſi aūt ſuꝑfluerit: tūc dꝫ reſtrīgi: īmo fluxus ipſiꝰ ꝯfert vulneribꝰ: qꝛ prohibet apa opilationem⁊c̄. ē et qd̓ Gal̓. dic̄ ī li. de īge. fi ex vulnere manauerit ſāguis vulnꝰ circūſtātie vulneris minoris erunttimoris. Et ex qd̓ dicit Aui. apꝑet qn̄ dr̄ pͥma intētio cōis ī vulnere ē reſtrīgere ſāguinē id dꝫ modificari addito .ſ. ꝓhibere ap̄a ſtatī. mūdificat̉ dico reſtrīgere ſanguinē: dꝫ ſic reſtrīgi vt oriat̉ apa. Un̄dꝫ reſtrīgi niſi fluat nimis: fluxꝰ ipſiꝰ multū nimiscōfert vulneribꝰ eo ꝓhibet ap̄a. Apparet ex cōiꝫītentio pͥª ī vulnere ē reſtrīgere ſāguinē ꝓhibe ap̄a.Reſtrictio aūt ſanguīs fit medicis ſuis dcīs in ca. ſuoꝓhibitio aūt apatis fit eūone ſāguīs ex toto corꝑe perfl̓omiā ſpāl̓r ſi ex vulnere paucꝰ ſāguis manauerit:ſolū ſuffic̄ fl̓omia: īmo aliqn̄ oꝫ vulnꝰ ſcarificare vt egrediat̉ ſanguis ibi retētꝰ ne faciat ap̄a: ſit ēt dieta tenui etabſtinētia a carne vino cibarijs groſſis: declinet cibus eiꝰ ad acetoſitatē ſic̄ dicit Raſis. Fit ēt ꝓhibitio apatis medicinis localibꝰ ꝓhibēt repellūt maͣm ex loco ſicut albugo oui: fit ēt his mitigāt doloreꝫ: qꝛ nihil ē ap̄atis ſic̄ dolor: vt dr̄ in de ige. ſani. Sic ſi doloreſt ī vulnere ꝑꝑ ſol̓one cōtinui dꝫ mitigari ne oriat̉ ap̄a:ſed dꝫ mitigari pultibꝰ mollitiuis ſic̄ facit ſecta ſtolidoꝝ cirugicoꝝ ī vulnere īdifferēter has pultes miniſtrāt. Quidā enī ſtolidi medici dicūt nullā medicinaꝫvtiliorē fore vulneribꝰ his pultibꝰ mollitiuis: qm̄ dicuntiſti iſte pultes digerūt mitigāt dolorē atqꝫ ꝯfortātdificāt cōſolidāt: vulnera ēt cōcaua replet. Sꝫ hoc qd̓ipſi dicūt falſiſſimū ē erroneū: qd̓ maxīe apꝑet Gali.in tegni. ēt ī de ige. ſani. vulnꝰ inqͣꝫtū vulnꝰ exiccari oꝫ medicinas exiccātes curat̉. ypoc. ēt dicit nll̓mvulnꝰ inqͣꝫtū vulnꝰ īdiget humefieri ſiccū ē vicinū ſano. humidū vero ſano. tales pultes mollitiue ſi adminiſtrent̉ ī vulneribꝰ ſola vulnera ſūt nihil aliud faciunt niſi putrefactōeꝫ ī eis gn̓ant. Iteꝝ ēt ſi admīſtrent̉ī vulneribꝰ ī ꝗbꝰ īdigemꝰ gn̓atiōe carnis augmētant ibi