Fen.IIII.De cura
at diminutio carnis vel cutis: vulnꝰ .n. qd̓ c cū diminutione carnis vel cutis ē vulnꝰ cōpoſitū: ⁊ ē ī eo duplex ītētiocurādi ſicut apparet ꝑ Gal. in teg. ⁊ 3º de īge. ſani. aliudaccn̄s ſic ut ē vulnꝰ cui aſſociat̉ dolor. Alia cā ſicut vulnꝰqd̓ iā ē alteratū ab aere. Nā ſtatī qn̄ vulnꝰ alterat̉ ab aereſit ꝯpoſitū ⁊ nō āpliꝰ curat̉ vulnꝰ vt ſimplex: īmo curat̉vt vulnꝰ cōtuſiuū .ſ. pͥmo cū empl̓is digeſtiuis donec fiatpus: ⁊ poſtea cū mudificatiuis ſaniei: ⁊ vltimo cū exiccatiuis ſicut apparet ꝑ Albu. ca. de vulneribꝰ. Hec ē gͦ diſtīctio ex ꝑte ſui .ſ. ꝙ vulnerū alid̓ ē cōpoſitū ⁊ alid̓ ſimplex.¶ Intellige ꝙ iſta diſtīctio vulneꝝ ē magis eēntialis ⁊ generalis oī alia ⁊ ad ipſam oēs ſpēs vulneris reducūtur.Diſtīguit̉ aūt vulnꝰ alio mō ī cōparatiōe ad mēbrū. Et hͦeſt dupl̓r: vel cōparādo ip̄ꝫ ad diuerſitatē mēbroꝝ ⁊ tūcdiſtinguit̉ vulnꝰ: qꝛ vulnꝰ alid̓ ē neruoſū: alid̓ ē carnoſuꝫalid̓ ē oſſuoſū: ⁊ alid̓ ē qd̓ ſit ī mēbris exterioribꝰ: alid̓ autēeſt qd̓ penetrat vſqꝫ ad mēbra īteriora. ¶ Uel diſtinguit̉vulnꝰ ī cōparatiōe ad vnū mēbrū. Et hͦ ē multipl̓r: qꝛ qn̄qꝫ diſtinguit̉ rōne figure quā recipit ī mēbro. Nā qd̓daꝫē vulnꝰ qd̓ eſt ſectio plana recta: alid̓ ē vulnꝰ rotūdū: aliud āt hn̄s latera: qn̄qꝫ autē diſtinguit̉ rōne eiꝰ qd̓ aufert̉ideſt a mēbro: nā quoddā eſt vulnꝰ qd̓ ē cum diminutione carnis vel cutis: qn̄qꝫ aūt diſtinguit̉ rōne ſuꝑficiei velꝓfunditatis mēbri: nā vulnꝰ qd̓dā eſt in ſuꝑficie mēbri diſcoopertū: qd̓dā eſt ꝓfundū ⁊ cōcauū in mēbro. He ergoſunt diſtinctiōes ⁊ diuiſiōes quas pōt recipere vulnus.¶ Aui. tn̄ h̓ n̄ pōit oēs iſtas diuiſiōes vulnerꝭ: ſꝫ p̄ſuppōitpͥmā dīſionē .ſ. ꝙ vulneꝝ alid̓ ē ſimplex alid̓ ē cōpoſitū: ⁊p̄ſuppōit ēt ſcd̓aꝫ dīſionē q̄ ē peneꝫ diuerſa mēbra .ſ. ꝙ vulnus alid̓ ē carnoſū ⁊ alid̓ ē oſſuoſū ⁊cͣ. Et tūc iſtis dīſionibus p̄ſuppoſitꝭ dīdit Aui. vulnꝰ carnoſū penes alias dīſiones: didit gͦ pͥº vulnꝰ carnoſū a ꝑte figure quā recipit inmēbro dicēs: vulnꝰ carnoſū nō euacuat̉ ꝗn aut ſectio plana ſit recta: ꝑfectionē planā rectā ītelligitſectionē q̄ ꝓcedit ī lōgū ẜm rectā lineā: aut ſectio rotūda: ꝑſectione rotūdā Aui. nō ītelligit ſectionē q̄ fit rotūda ꝑ ablationē carnis ⁊ cutis ⁊ ex vulnere ẜm figurā rotūdā: ſꝫ ītelligit ꝑ ſectionē rotūdā qn̄ labia vulnerꝭ ita elōgant̉ abīuicē ꝙ figura vulnerꝭ ſit rotūda: vn̄ ⁊ hͦ ſectio rotūda pōt fieri ſinediminutiōe carnis: qꝛ ſit ſolū ꝑ multā elōgationē labioꝝadinuicē. Et ꝙ hͦ ſit de ītētiōe Aui. apꝑebit meliꝰ: poſteaqn̄ ꝓſequet̉ de ſpēbꝰ iſtoꝝ vulneꝝ: aut hn̄s latera ꝑſectionē hn̄tē latera ītelligit ſectionē q̄ ē ẜm figurā triāgulareꝫvel qͣdrāgularē: vel ẜm aliā figurā q̄ nō ē circularꝭ. Et ſimilit̓ intellige ꝙ Aui. ītelligit hic ſectionē hr̄e latera nōꝑꝑ diminutione carnis: ſed ēt ꝑꝑ elōgationē labioꝝ datoꝙ diminutio nō ſit vel ſit pauca de qͦ nō ſit curādū. Et iōnota ꝙ labia vulnerꝭ aut ml̓tū elōgant̉ abinuicē ⁊ vtrū.qꝫ elōgat̉ ab alio. ⁊ tūc vulnꝰ ſit figure rotūde: qꝛ labia ꝑꝑmultā elōgationē abīuicē arcuant̉: vn̄ fit figura rotunda.aut labia vulneris nō ml̓tū elōgant̉: ⁊ tūc ſit īde figura lateral̓. Aut ſectio cū dimīutiōe aliquātule carnis. Hic aui.īnuit aliā dīſionē vulneris carnoſi rōne eiꝰ qd̓ aufert̉ exmēbro. Innuit .n. ꝙ vulnꝰ qd̓dā ē cū diminutiōe carnis ⁊qd̓dā ē ſine diminutiōe carnis. Et expone id qd̓ dic̄ cumdiminutiōe aliquātule carnis .i. cū diminutiōe alicuiꝰ qͣntitatꝭ carnis. Et ītellige ꝙ tāta qͣꝫtitas ſit ablata vt reddatvulnus cōpoſitū: qꝛ ſi eēt paꝝ ablata de qͣ nō eēt curāduꝫtūc vulnꝰ nō ꝑꝑ hͦ diceret̉ cōpoſitū: īmo et curaret̉ vt ſimplex .ſ. ligādo ⁊ ſuēdo: vt poſtea dicet̉. ¶ Et vr̄ ēt Aui. ꝑ idqd̓ ponit̉hͦ cū nō ponat niſi vnū mēbrū iſtiꝰ dīſiōis dare ītellige̓ ꝙ oīa mēbra p̄dcē dīſiōis q̄ ē ẜm figurā vulnerisreponātur ſub altero mēbro iſtiꝰ dīſiōis .ſ. ſub vulne̓ ſimplici qd̓ ē ſine diminutiōe carnis. ¶ Et qn̄qꝫ ē ꝓfundū penetrās. Hic Aui. pōit aliā dīſionē vulnerꝭ carnoſi q̄ attēdit̉ penes ſuꝑficiē ⁊ ꝓfunditatē mēbri. Dicit qͦ. Et qn̄qꝫ ēſcꝫ vulnꝰ ꝓfundū penetrās: ego nō ītelligo h̓ penetrās admembra īteriora: qꝛ ī iſto ca. nō d̓termīatde vulneribuspenetrātibꝰ cū in ſequētibꝰ faciat qd̓dā capl̓m ſpeciale d̓
ipſis: ſed ītelligo penetrās: vt qꝛ vulnꝰ penetret multū inꝓfunditatē mēbri ficut ſūt vulnera cōcaua ꝓfunda vl̓ ſitvulnꝰ abſconſum latēs ſicut ſūt vulnera q̄ fiūt abſconſionum ⁊ cauernaꝝ. Et qn̄qꝫ ē diſcoopertū .i. apparēs exn̄sin ſuperficie mēbri. Tūc ſequitur illa pars.¶ Et vnicuiqꝫ eoꝝ ē regimē: ⁊ cōicāt oīaī retētiōe ſanguīs curretis ⁊ iā poſuimusad illud ca. ⁊ fortaſſe curſus ſanguīs quātitate tēperata cōfert vulneribꝰ: ⁊ ꝓhibꝫapoſtema ⁊ opilationeꝫ ⁊ febrem.¶ In qͣ ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit qͣſdā diuiſiōes vulneꝝ carnoſoꝝ exeꝗtur curā illoꝝ. Et dīdit̉ hec ꝑs ī duas: in pͥmaꝑte ponit qͣꝫdā curā ī gn̓ali reſpcū oīuꝫ p̄dcōꝝ vulneruꝫin 2ª ꝑte ponit curā vulneꝝ p̄dcōꝝ ī ſpāli. 2ª ibi. Cū gͦ eſtſectio plana recta. Prima ꝑs dīdit̉ ī ꝑtes duas. in pͥª ꝑteponit id regimē qd̓ ē vl̓e oībꝰ vulneribꝰ. in 2ª ꝑte ꝓbat qd̓daꝫ ſuppoſitū. 2ª ibi. Nā de melioribꝰ.) Diē g. Et vnicuiqꝫ eoꝝ .i. p̄dictoꝝ vulneꝝ carnoſoꝝ ē regimē .i. ē cura ꝓpͥaquā dicet poſtea Aui. Et cōicāt oīa ⁊cͣ. i. ⁊ canon cōis cureoīuꝫ vulneꝝ ē reſtīgere ſanguinē decurrētē ex vulnere.Iſta gͦ ītētio q̄ eſt reſtringere ſanguinē eſt cōis ī oī vulne̓¶ Ulteriꝰ ex hͦ ſeꝗt̉ cū iſta ītētio ſit cōis ⁊ cōis ītētio p̄cedatſpālē ꝙ pͥª ītētio ī vulnere ē reſtrīgere ſāguinē currēteꝫ.Et iā poſuimꝰ ad iſtd̓ .ſ. ad reſtrīgēdū ſanguinē capl̓m ꝓpriū .ſ. ī 2º tractatū ſeq̄nti: nō gͦ ē necͣiuꝫ hͨ ponere medicinā ad ꝯſtrictionē ſāguīs: ſꝫ ī ca. ꝓpͥo reꝗͥratur. Et fortaſſecurſus ſanguīs. Hic Aui. modificat ⁊ diſtīguit magis p̄dictū canonē dicēs. Et fortaſſe curſus ſāguīs ⁊c̄. qͣſi velitdicere ꝙ cū dcm̄ ē ꝙ ꝓª ītētio in vulnere ē reſtrīgere ſanguinē: id dꝫ ſic ītelligi ꝙ pͥª ītentio ē reſtrīgere ſanguinēſi ſuꝑfluerit: ſi aūt nō ſuꝑfluerit: tūc nō dꝫ reſtrīgi: īmo fluxus ipſiꝰ ꝯfert vulneribꝰ: qꝛ prohibet apa ⁊ opilationem⁊c̄. ⁊ hͦ ē et qd̓ Gal̓. dic̄ ī li. de īge. nā fi ex vulnere manauerit ſāguis vulnꝰ ⁊ circūſtātie vulneris minoris erunttimoris. Et ex hͦ qd̓ dicit hͨ Aui. apꝑet ꝙ qn̄ dr̄ ꝙ pͥma intētio ⁊ cōis ī vulnere ē reſtrīgere ſāguinē id dꝫ modificari cū h̓ addito .ſ. ꝓhibere ap̄a ſtatī. mūdificat̉ hͦ ꝙ dico reſtrīgere ſanguinē: nā dꝫ ſic reſtrīgi vt nō oriat̉ apa. Un̄ n̄dꝫ reſtrīgi niſi fluat nimis: nā fluxꝰ ipſiꝰ nō multū nimiscōfert vulneribꝰ eo ꝙ ꝓhibet ap̄a. Apparet gͦ ex hͦ ꝙ cōiꝫītentio ⁊ pͥª ī vulnere ē reſtrīgere ſāguinē ⁊ ꝓhibe ap̄a.Reſtrictio aūt ſanguīs fit cū medicis ſuis dcīs in ca. ſuoꝓhibitio aūt apatis fit cū eūone ſāguīs ex toto corꝑe perfl̓omiā ſpāl̓r ſi ex vulnere paucꝰ ſāguis manauerit: ⁊ nōſolū ſuffic̄ fl̓omia: īmo aliqn̄ oꝫ vulnꝰ ſcarificare vt egrediat̉ ſanguis ibi retētꝰ ne faciat ap̄a: ſit ēt cū dieta tenui etabſtinētia a carne ⁊ vino ⁊ cibarijs groſſis: ⁊ declinet cibus eiꝰ ad acetoſitatē ſic̄ dicit Raſis. Fit ēt ꝓhibitio apatis cū medicinis localibꝰ q̄ ꝓhibēt ⁊ repellūt maͣm ex loco ſicut albugo oui: ⁊ fit ēt cū his q̄ mitigāt doloreꝫ: qꝛ nihil ē cā ap̄atis ſic̄ dolor: vt dr̄ in de ige. ſani. Sic gͦ ſi doloreſt ī vulnere ꝑꝑ ſol̓one cōtinui dꝫ mitigari ne oriat̉ ap̄a:ſed nō dꝫ mitigari cū pultibꝰ mollitiuis ſic̄ facit ſecta ſtolidoꝝ cirugicoꝝ ꝗ ī oī vulnere īdifferēter has pultes miniſtrāt. Quidā enī ſtolidi medici dicūt nullā medicinaꝫvtiliorē fore vulneribꝰ his pultibꝰ mollitiuis: qm̄ dicuntiſti iſte pultes digerūt ⁊ mitigāt dolorē atqꝫ ꝯfortāt ⁊ mūdificāt ⁊ cōſolidāt: ⁊ vulnera ēt cōcaua replet. Sꝫ hoc qd̓ipſi dicūt falſiſſimū ē ⁊ erroneū: qd̓ maxīe apꝑet ꝑ Gali.in tegni. ⁊ ēt ī de ige. ſani. ꝙ oē vulnꝰ inqͣꝫtū vulnꝰ exiccari oꝫ ⁊ ꝑ medicinas exiccātes curat̉. ypoc. ēt dicit ꝙ nll̓mvulnꝰ inqͣꝫtū vulnꝰ īdiget humefieri ⁊ ꝙ ſiccū ē vicinū ſano. humidū vero nō ſano. tales gͦ pultes mollitiue ſi adminiſtrent̉ ī vulneribꝰ q̄ ſola vulnera ſūt nihil aliud faciunt niſi ꝙ putrefactōeꝫ ī eis gn̓ant. Iteꝝ ēt ſi admīſtrent̉ī vulneribꝰ ī ꝗbꝰ īdigemꝰ gn̓atiōe carnis augmētant ibi