Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
63v
Einzelbild herunterladen
 

IIIIFenDe cura

neꝫ. Sil̓r ēt rōne doloris fit ibi fluxꝰ hūiditatū nimiꝰ. vn̄ ſit ibi diſtēperātia hu. in qͣlitate qͣꝫtitate. Sic vulnusſolidari pōt donec eſt ibi mala cōplexio dolor: perꝯn̄s ēt pōt ſolidari donec ē ibi ap̄a. Incipiēdū ē ergoin cura ſi mala cōpl̓o iungat̉ cuꝫ vulnere vel ap̄a pͥmo acura male cōplexiōis vel apatis: ſimile ēt ē qn̄ iungiturcōtuſio vulnere vt dicit Aui. in lr̄a: qꝛ ē pol̓is curatio vulneris donec ē ibi cōtuſio: vn̄ oꝫ pͥmo cōtuſionemcurare. Et qͣre pōt vulnꝰ curari donec ē ibi cōtuſioeſt: qꝛ ibi ſit caro ꝯtuſa: ſanguis ēt cōtuſus ī lococōtuſuꝫ neceſſe ē putrefieri in ſanieꝫ verti: vt dicit Gal̓.. de inge. ſanita. neceſſe ē vt ibi caro contuſa. etiaꝫſanguis contuſus in ſaniē vertatur: hoc aūt eſt cōtrariuꝫintētiōi curatiōis vulneris: ergo duꝫ eſt ibi cōtuſio vulnus ꝓhibet̉ a cōſolidatiōe neceſſe ē pͥmo cōtuſioneꝫ curare. Sil̓r ēt qn̄ vulnꝰ eſt ab aere alteratū: oꝑꝫ ipſū curare ſicut vulnus cōtuſum: alteratio enī aeris īpedit īcarnationē vulneris: qꝛ ſi ꝑtes ꝯiungantur aer remaneatin ſpacio interiori vulneris recluſus ꝓhibet vnitionemfieri: qꝛ incarnatio ꝑtiū vulneris ſit vnitionē aſſimilationē nutriētis .ſ. ſanguinis ad vtrāqꝫ ꝑtiū vulneris. Siergo nutrimētū ſuo cōpari miſceat̉: tūc poterit ibifieri aſſil̓atio: nec ꝯn̄s cōtinuitatis reſtauratio: ergoaer ſit extraneꝰ poterit nutrimētū cōmiſceri: remanebit ibi vacuitas īter ꝑtes vbi eſt aer: ꝯn̄s non fietmixtio iūctio aſſil̓atio nutrimēti ad vtrāqꝫ ꝑtē vulneris: ſed nutrimētū .ſ. ſanguīs ꝯcidēs a foraminibꝰ mēbriin locū innaͣleꝫ .ſ. in vacuitatē illā in qua ē aer corrūperetur tādeꝫ neceſſariū eſt vt ſanies fiat: ad hoc etiā adiuuabit aer ibi recluſus rōne ſue qͣlitatis: qꝛ ibi caleſcēs ibicorrūpet̉ ipſe corruptꝰ corrūpit vehemēs nutrimētuꝫ.Un̄ vnitio ꝑtiū vulneris īpedit̉. Apparet ergo que ſūtīpediētia curationē vulneris pͥus oꝫ remouere curare: apparēt ēt cauſe illoꝝ. Sed ītellige vlteriꝰ licꝫſint plurima īpediētia curationē vulneris tn̄ inter ea eſtdiſtinctio diuerſitas: qꝛ lꝫ mala cōplexio ap̄a impediant curationē vulneris: qꝛ ipſa donec ſunt ibi vulnus ſolidari pōt: ſic incipiēdū a curatiōe ipſoꝝ in intētione nihilominꝰ tn̄ in operatiōe maͣe adminiſtrat̉ ad curationē male cōplexiōis vulneris ad curationē apatꝭin ſui pͥncipio hoc qd̓ eſt cōueniēs iſtis pōt cōueniens vulneri: qꝛ hoc medicina eſt calida vel frigidavt curetur mala cōplexio vel ꝓhibeat̉ ap̄a in ſui pͥncipiopōt eſſe dꝫ de ſiccatiua: vn̄ rōne ſue deſiccationis curat vulnus: rōne aūt caliditatis vel frigiditatis curatplexionē ꝯtrariā reducit eaꝫ ad naͣlē ꝓhibet ap̄a:remouēdo malā cōpl̓onē apa curat̉ incarnat̉ vulnuslꝫ aliqn̄ faciat hoc ſꝫ d̓ueniat ad gn̓ationē ſaniei fiatvlcus: Sed qn̄ cōtuſio ē cuꝫ vulnere vel alteratio aeris:tūc medicina cōpetit in cura iſtoꝝ cōpetit vulneri:vn̄ vulnus in iſtis d̓beat medicina calida hūida adminiſtrari: vulnꝰ nūqͣꝫ amplius pōt incarnari curatiōe iſtoꝝ deueniat ad ſaniē fiat vlcus oporteatpoſtea ipſū curare cura vlceꝝ: diuerſitas eſt in hoc īter vulnꝰ cōtuſiuuꝫ inter vulnꝰ mala cōplexiōe ī ſuipͥncipio: dico aūt in ſui pͥncipio: qꝛ ſi ap̄a ꝓcedat vltra pͥncipiū deueniat ad collectionē: tūc medicina competitibi ad generandā ſaniem cōpetit vulneri: ſed in pͥncipio pōt cōpetere in pͥncipio īdigeat medicina ꝓhibitiua exiccatiua. Tūc his viſis reſtat reſpōdere ad rōnequa ꝓbabat̉ ſi apoſtema iungat̉ vulnere ſit incipiēdū a cura apatis: qꝛ dicebamus vulnꝰ ē ap̄atis ab illo ē īcipiēdū ẜm Aui. qd̓ eſt alteriꝰ. Dd̓m ēduplex: q̄dam eſt remota remouet̉ effectus. de tali intelligit Aui. dicit incipiēdū eſt a morbo eſt exēplificat ipſe ibi de fe. opilatione. Alia eſt qͣremota ꝑꝑ hoc remouet̉ effectꝰ: de tali cā̓ intelligitAui. qꝛ ita ſe hn̄t vulnꝰ ap̄a: vulnꝰ eſt ap̄atis qͥntum ad generationē: aūt qͣꝫtū ad cōſeruatione: argu

mentū p̄dictū cōcludit. Deinde eum dicit. Cuꝫ ergo ſectio eſt plana recta de quanihil cecidit ſufficit in regimine eius ſtrictura ligatura ꝓhibitio ſanguinitatꝭ aquoſitatis ab ea: ꝓhiber̄ aliqua rerum cooperiat eaꝫ neqꝫ pilus neqꝫ aliudpoſtqͣꝫ tu conſeruaueris cōplexionēbri ſollicitus fueris ī hoc ne attrahaturad mēbrū niſi ſanguis naturalis. In parte iſta Aui. poſtqͣꝫ poſuit quendā canonem curegeneralē oībus vulneribꝰ: exequit̉ curā p̄dictoꝝ vulnerum carnoſoꝝ ī ſpāli ponendo curā ꝓpriā vniuſcuiuſqꝫp̄dictoꝝ vulnerū. Et diuidit̉ iſta ꝑs in ꝑtes qͣtuor. In prima ꝑte ponit curā vulneris qd̓ eſt ſectio plana recta. in ſecunda ꝑte ponit curā vulneris qd̓ eſt figure rotunde. Intertia ꝑte ponit curā vulneris qd̓ eſt ꝓfundū latēs. in qͣrta parte ponit curā vulneris qd̓ eſt diminutiōe carnis ibi. (Et ſi fuerit magna.) ibi. (Et ſi fuerit profunda.) ibi. aūt ex vulnere abſcīdit̉ caro ⁊cͣ. Dicit pͥmoCuꝫ ergo eſt ſectio plana recta de qua nihil cecidit .i. cuꝫvulnus eſt ſectio ſimplex figure lōge ſufficit in regimineeius ſtrictura ligatura ⁊cͣ. Ante aūt qͣꝫ vlteriꝰ ꝓcedat̉eſt ītelligēdū qͣtuor intētiōes reꝗrunt̉ ex parte operisnoſtri in vulnere carnoſo ſimplici ẜm vult Gal̓. in teg.vna ītentio eſt cōiungere labia ad cōtactū. ſecūda intētioeſt cōſeruare labia ſic cōiuncta in tali cōtactu. enī ſolūſufficit labia cōiungere: īmo oꝑꝫ ea cōſeruare cōiunctavſqꝫ ad tēpus eo operatiōes nature ſunt ſubite īmofiunt ī tēpore determinato paulatiꝫ gradatim: opꝫcōſeruare labia ſic cōiūcta vſqꝫ ad tp̄s donec īcarnatio ſufficiēter ſit facta: he aūt due intētiōes cōplentur ſtrictura ligatura. Et aliqn̄ eſt neceſſaria ſutura quādo ſectioeſt magna ẜm dicet ī ſequēti parte. Cōplent̉ etiā iſtedue intētiōes hoc .ſ. ꝓhibēdo fluxū humoꝝ ad locunꝓhibētiū cōſeruationē iunctiōes ꝓpter ſuꝑabūdātiā eorum in loco. Tertia intētio eſt ꝓhibere vt nil īcidat extraneum īter labia ſicut eſt puluis vel pilus vel oleum velalia humiditas extranea: veniēs ab extra: hec enī oīahibent īcarnationē cum ꝓhibeant cōtactuꝫ partium adīuicem: īmo ſolum iſta cadentia īier labia vulnerishibēt vnitionē. Sed etiā aer de quo minus videt̉ ꝓpterrōnem dictaꝫ ſuperiꝰ. Quarta intentio eſt ſubſtātiam ſanam partis ſeruare: id eſt adminiſtrare medicinas ꝯſeruātes ſimiles cōplexiōi membri: quomodo hoc melus ītelligat̉ dicemus in exponēdo litterā Aui. Has autēquatuor intētiōes quas ponit Gal̓. obſeruari in vulnereſimplici carnoſo Aui. intēdit ponere in hac parte. Primam ergo intētionē ſecūdā Aui. dat intelligere per dicit ſirictura ligatura prohibitio ſanguineitatisaquoſitatis ab ea naͣm vt dictū eſt pͥma ſecūda intentiocōpletur per ſtricturā ligaturā aliquādo per ſuturaꝫſicut in vulnere magno figure rotūde vel lateralis deAui. Dicet poſtea: per ꝓhibitionem fluxus humoris ſuperflui ad locum. Quomō auteꝫ fiet ligatura ſtricturadicetur poſtea in quodam capl̓o quod facit de ligaturavulnerū. De ſutura autē non facit hic mētionē: quia loq̄tur de ipſa in ſequēti parte vbi loquitur de vulnere inneceſſaria eſt ſutura: prohibitio autem ſanguineitatis etaquoſitatis ad locum vulneris fit cum eis que dicta ſuntprius per que prohibetur fluxus humorum ad locumvulneris apoſtematis. Tertiam intentionem Auicen.ponit cum dicit: prohibere aliqua rerum non cooperiat iam: id eſt debemus prohibere ne aliqua rerum extrinſecarum extranearum decidat inter labia vulneris: hoc ſit ſi non cadit inter labia ipſius: nec puluis nec