De vulneribusFen .IIII.
ipſū aggrauat. Un̄ ſi īciſio penetrat vſqꝫ ad latꝰ ītrinſecūīpedit̉ a ꝯſolidatione: aliqn̄ tn̄ pōt ꝯſolidari ſicut in p̄dictis ꝯditiōibꝰ q̄ dicte ſūt in alijs. ¶ Sil̓r ēt iſto mō: vt ibidicit Gal̓. cōuenit in renibꝰ: qꝛ ſi penetret vulnꝰ vſqꝫ adlatus aliud rariſſime ꝯſolidat̉ ꝑꝑ decolationē vrine q̄ fitin renibꝰ q̄ ꝗdē decolatio īpedit cōſolidationē. ¶ Intellige tn̄: vt dicit Aui. in 3º ꝙ vulnera q̄ fiūt in renibꝰ ſūt facilioris ſanatiōis qͣꝫ illa q̄ fiūt ī veſica: qꝛ renes ſūt magiscarnoſi qͣꝫ veſica. Sil̓r ēt ſi vulnꝰ ſit in īteſtinis ſubtilibusraro ſanat̉ ꝑꝑ neruoſitatē eoꝝ. In groſſis aūt īteſtinis bene cōſolidat̉ ⁊ nō ſolū in etate puerili veꝝ ēt in alijs etatibꝰ ꝑꝑ carnoſitatē eoꝝ. Et iō ſignāter dixit Hyp. aūt aliqd̓ īteſtinoꝝ graciliū. ¶ Si aūt vulnꝰ ſit ī eꝑate tūc ē mortale ꝑꝑ fluxū ſanguīs ꝗ ſeꝗtur: vt dixit Gal̓. Un̄ patiētesmoriunt̉ anteqͣꝫ vulnꝰ ſolidet̉: ⁊ hoc ſit: vt dicit Gal̓. cumſue vene īciſe ſūt: ⁊ iō dicit ipſe. Arbitror ꝙ veꝝ dicūt ꝙdicūt ꝙ vulnꝰ epatis poſſit ſanari cū īciſio nō ꝑuenit adcōcauitatē eius: ⁊ hoc eſt qꝛ tūc nō ſeꝗtur tātus fluxus ſanguīs. Si aūt inciſio ꝑueniat ad cōcauitatē tūc vtpl̓m moritur patiēs ꝑꝑ fluxū ſanguis anteqͣꝫ vulnus ſolidet̉: aliqn̄ tn̄ bene pōt ſolidari eo mō: ſicut dcm̄ ē in alijs. ¶ Devulnere aut pulmonis ē ſciēdū ꝙ vulneratio pulmionisaut eſt recēs aut antiqͣ. ſi vulueratio etus ē recēꝫ anteqͣꝫ ſanies in eo fiat tunc dico ꝙ ſolidari pōt ẜm qd̓ ponit Gal̓.in 5ª ꝑticula de īge. ſani. Et pōt ſolidari ſiue fiat a cā exteriori .ſ. ex vulneratiōe facta cum lācea fiue a cā interiori.¶ Dico tn̄ ꝙ ēt de difficili cōſolidat̉: qꝛ vulnus pulmōisde difficili cōſolidat̉: ⁊ hoc ē ꝑꝑ motū pulmonis. Membra aūt vulnerata ad hͦ vt cōſolident̉ neceſſe ē vt ꝗeſcantqꝛ ex motū ꝑtes vulneris elōgant̉ ⁊ diuidunt̉. Cū gͦ pulmo ſit ſemꝑ in motu: iō vulnus eius difficulter cōſolidat̉Si aūt vulneratio eiꝰ ſit antiqua vt qꝛ iā in ea ſanies colligat̉ tūc talis vulneratio pulmōis appellat̉ ꝑtiſis ⁊ hācīpol̓e ē ſanari ſiue fiata cā īteriori ſiue a cā exteriori ſic̄ ponūt oēs auctoreꝫ. ¶ Et cā huiꝰ ſic̄ pōit Serapio ē triplexUna eſt ꝓpter lōgitudinē vie vn̄ virtus medicine ad locuꝫ ꝑuenire nō poteſt niſi valde remiſſa: aut eſt ꝓpter humiditatē pulmonis: humiditas aūt īpedit cōſolidationēvulneris vel vlceris: qꝛ oīa vlcera indigent exiccatione.Tertia cā eſt ꝓpter ſuꝑfluū ⁊ cōtinuum motu pulmōis:ex motu aūt vlcus dilatatur plus. ¶ Sed his cauſis ſuꝑaddit Aui. alias que ſūt magis eēntiales vt mihi vr̄: ⁊ hͦidē etiā ibi dicit: qꝛ qn̄ vlcera pulmonis ſunt facta ſanioſa tūc nō poſſunt curari niſi cū mūdificatiōe ſaniei: hͨ aūtſit cū criſi: talis autē augmētū efficit in dilatiōe vlceris etdiſruptiōe eius: ⁊ cōmotio facta ī eo addit in dolore ⁊ dolor addit in attractiōe materiei ad ꝑtē: ⁊ medicine exiccatiue ſunt ꝓhibētes ſputū: quareipoſſibile ē tale vlcus cōſolidari. Apparēt gͦ cauſe ſpāles quare vulnus eueniensin talibus membris eſt mortale. ¶ Cauſa aūt gn̄alis omniū iſtoꝝ eſt quā ponit Gal̓. in cōmento primi afforiſmi:dicit .n. ꝙ nō ſolū his cauſis ſpecialibus iſta vulnera inhis mēbris de difficili ⁊ raro curātur: ſed etiā ꝓpter aliaiſta vulnera de difficili cōſolidant̉: qꝛ in his membris ſicut in exterioribus nō poteſt medicina imponi. ¶ Opꝫaūt tertio te ītelligere circa hoc ꝙ quādo dicimus vulnꝰeſſe mortale quod accidit in his membris ꝙ id eſt ītelligēdum cū diſtinctiōe quadā: qꝛ vulnus in his membrisaliquādo eſt mortale: qꝛ ſtatiꝫ vel poſt paucū tempꝰ interficit. Aliquādo aūt eſt mortale: qꝛ tarde īterficit ⁊ nō ſanatur: poteſt tamē aliquo tꝑe remanere vita cū ipſo: ⁊ h̓ diuerſitas accidit ẜm ꝙ vulnus accidit in mēbro magis nobili ⁊ magis requiſito ad operationē vite tunc citius īterficit qͣꝫ quādo eſt in alio membro nō ita faciēte ad neceſſitatem duratiōis vite. Accidit etiā hoc ẜm magnitudineꝫ⁊ paruitatē vulneris: qꝛ cū vulnere magno minꝰ pōt ſtare vita qͣꝫ cū vulnere paruo cū plus ledat vulnꝰ magnūqͣꝫ paruū: hec ergo ſunt que oportet intelligi circa hancpartem. Deinde cum dicit Aui.
¶ Et qn̄ vulnꝰ ē ī loco in quo oꝫ vt vehemes fiat dolor ⁊ ap̄a ſicut ſūt capita lacertoꝝ ⁊ poſteriora eoꝝ ⁊ ꝓpͥe illoꝝ ꝗ ſuntneruoſi ⁊ nō accidit ap̄a ſignificat illd̓ nocumentum intrinſecuꝫ ad quod conuertunt̉ materie: ⁊ non ꝑueniunt ad vulnus.¶ In ꝑte iſta Aui. cū oſtēdit in ꝗbus mēbris vulnera ſuntpericuloſa ⁊ mortalia ẜm ꝙ vulnera: h̓ on̄dit in ꝗbꝰ mēbris vulnera ſūt ꝑiculoſa ⁊ mortalia ſuppoſita qͣdā conditiōe cū dic̄. Et qn̄ fiat vehemēs dolor .i. ad qd̓ vulnꝰ qn̄ē ī talī mēbro dꝫ ſeꝗ vehemēs dolor ⁊ ap̄ata .i. tumores īpartibꝰ circūſtātibus vulneris: ſicut ſūt capita lacertoꝝ⁊ poſteriora eoꝝ .i. ficut ſunt vulnera facta in capitibꝰ lacertoꝝ ⁊ finibꝰ eoꝝ: ⁊ ꝓpͥe .ſ. in capitibus ⁊ finibꝰ illoꝝ .ſ.lacertoꝝ ꝗ ſunt neruoſi .i. in ꝗbus ſunt multi nerui: qꝛ qn̄vulnera fiūt in talibꝰ mēbris tūc ad ea dꝫ ſeꝗ vehemensdolor ꝑꝑ ſubtilitatē mēbri ⁊ nō accidit ap̄a .i. ⁊ nō accidittumor in ꝑtibꝰ circūſtātibꝰ vulneris iſtoꝝ mēbroꝝ ſignificat id .ſ. nō accidere tumorē in vulnere taliū mēbrorumnocumentū ītrinſecū ad qd̓ ꝯuertunt̉ maͣe. .i. ſignificat hͦqd̓ hūiditates ⁊ virulētia q̄ debēt venire ad vulnꝰ diſpergunt̉ ꝑ mēbra īteriora ſicut ꝑneruos: ⁊ ꝑ ꝯn̄s pn̄t īducere ſpaſmū ꝑ mixtionē rōnis ⁊ febrē q̄ ī vulnere mortaliaſunt. ſunt gͦ hec vulnera q̄ accidūt in his mēbris mortaliafacta hac ſuppoſitiōe .ſ. ꝙ nō accidat tumor in vulnere ꝙdꝫ accidere in ipſo quando eſt in talibꝰ mēbris ſicut ſuntcapita lacertorum ⁊cͣ.ꝑtē pōt cadere duplex dubitaSed circa iſta tio. Una dubitatio ē q̄ ſint vulnera in ꝗbꝰ oꝑꝫ vt fiat vehemēs dolor ⁊ ap̄a: ⁊ qͣre in hisdebeat fieri vehemēs dolor ⁊ ap̄a. Alia dubitatio ē: vtrūiſtis vulneribus accidere ap̄a ſit bonū ſicut dicit Auicē. ⁊arguit̉ ad hͦ: qꝛ vr̄ ꝙ ap̄a accidere in talibꝰ vulneribꝰ ſitmalū. Primo qꝛ Aui. dicit in lr̄a ꝙ vulnera in ꝗbus debet tumor apparere ſunt illa q̄ accidūt in finibꝰ ſacertorūmaxime neruoſoꝝ: ꝑ hͦ vr̄ īnui ꝙ ē maxime ī vulneribusq̄ accidūt in mēbris neruoſis. Tūc aūt Aly. in diſpōne regali. ca. de vulneribꝰ neruoꝝ dicit ꝙ qn̄ vulnꝰ in neruisceciderit aut illis ꝓxima nō oportebit carnē ſuꝑinduceredonec multi trāſeāt dies ⁊ ab apate ſecurus fueris: ſi enīneruis ap̄a acciderit ſecurꝰ nō eris a ſpaſmo qui ad cerebrū attinget ⁊ patiētē ꝑdet gͦ videtur ꝙ hoc dicat Aly. ꝙap̄a accidere in talibꝰ vulneribꝰ eſt ꝑnicioſuꝫ. Iterū etiāhoc idē vult Aui. ca. de vulneribꝰ neruoꝝ: dicit eniꝫ ꝙ tota ītentio in talibus vulneribꝰ eſt in ſedando dolorē quiadolor ⁊ ap̄a pn̄t eē cā ſpaſmi: gͦ iſta ſuꝑuenire ī tali vulnre ē malū. ¶ Auctores ponūt ꝙ qn̄ ap̄a iungit̉ cū vulnere vel cū vlcere tūc apa īpedit curationē vulneris ⁊ vlceris ⁊ pͥus oꝫ curari apa qͣꝫ vlcus vel vulnus: curato auteꝫap̄ate curat̉ vlcus vel vulnus: gͦ tūc apa ſuꝑuenire vulneri vel vlceri eſt malū cū īpedit curā eius. Amplius auteꝫdue egritudines naͣm magis moleſtant qͣꝫ vna. Cum gͦqn̄ apa iungit̉ cū vulnere ſint due egritudines: magis gͦmoleſtat̉ naͣ a vnlnere ⁊ ab apate qͣꝫ ſi ibi eēt ſolū vulnuseſt gͦ nō bonū ſuꝑuenire ap̄a vulneri vel vlceri: īmo maluꝫ. ¶ Ad pͥma dubitationē eſt dd̓m ꝙ vulnera in ꝗbꝰ oꝫꝙ vehemes fiat dolor ⁊ ap̄a ſunt vulnera qͦ cadūt ī extremitatibꝰ ⁊ in finibus lacertoꝝ neruoſoꝝ: ſicut Aui. dicit⁊ talia vulnera q̄ cadūt in extremitatibꝰ lacertoꝝ ſunt ſicut vulnera qͥ fiunt ī fine qͣſi iūcturaꝝ. ſicut ſunt illa q̄ accidūt tribꝰ. Z ſupra genu vel īfra genu ⁊ ſicut ſūt illa qͦ accidūt ſupra iūcturā manus: ⁊ ſic de alijs ꝯſimilibꝰ. ¶ Itēetiā vulnera in ꝗbꝰ oꝫ vt vehemēs fiat doloi ſūt illa q̄ accidūt in neruis ſicut punctura in neruo ⁊ īciſio ipſiꝰ ꝑtrāſuerſum ⁊ etiā vulnera q̄ eadūt in mēbris in ꝗbus ſūt nerui ⁊ chorde vel in mēbris vicinis his membris. Iterū ēt