TractatusIn membris

velit dicere Aui. ꝙ ẜm plurimū vulnꝰ exiſtēs ī talibꝰ mēbris interficit: aliqn̄ tn̄ poteſt eſſe ꝙ nō īterficit: ⁊ tūc auicē. cōnumerat illa mēbra in ꝗbus cū accidit vulnꝰ interficit ẜm plurimū dicēs ſicut veſica ⁊ cerebrū ⁊cͣ. ⁊ id qd̓Aui. dicit hic Hyp. optime ponit in quodā afforiſmo ſexte particule cū dicit: veſicā īciſā habere aut cerebrum autcor aut dyafragma aut renes aut īteſtinoꝝ aliqd̓ graciliūaut vētrē aut epar mortale. ¶ Et intellige ꝙ hoc nō ſolūeſt veꝝ ſi vulnus accidat in iſtis mēbris: ſed ēt hoc eſt veruꝫ de pulmone: qꝛ ſi vulnꝰ deuenerit vſqꝫ ad pulmoneꝫetiā ē mortale ẜm ꝙ ponūt oēs auctores. ¶ Intellige auteꝫ circa iſtā ꝑtē pͥº de ſignis ſignificātibꝰ vulnus eſſe ī tali membro: qꝛ Aui. nō videtur ponere ſigna ſignificantiaeſſe vulnus in aliquo iſtoꝝ mēbrorū niſi quādo vulnusaccidat in ventre cū dicit. Et plurimū ꝗdē ille cui acciditvulnus ⁊cͣ. ponit enī ibi ꝙ ſi vulnus accidit ī ventre ⁊ ſequatur nauſea aut ſingultus aut ſolutio ventris ꝙ tūc ilIe moritur: qꝛ tūc ſignificat̉ vulnus eē in ſtomacho ſicutſi accidit nauſea vel ſingultꝰ: aut ī inteſtinis ſi accidat ſolutio vētris: lꝫ etiā ſol̓o vētris poſſit accidere quādo vunus eſt in ſtomacho: de vulneribꝰ autē alioꝝ membrorūſigna nō ponit. ¶ Et iō ītellige ꝙ ſigna ſignificātia vulnus eſſe in p̄dictis mēbris ſunt: qꝛ ſi vulnus eſt in veſicatūc vrina egredit̉ ex eo. Si aūt vulnus eſt in cerebro tūcſigna eius ſunt ſoda vehemēs ⁊ ſcotomia ⁊ vertigo ⁊ rubedo in oculis ⁊ īflāmatio ⁊ rubedo lingue ⁊ ſpaſmus ⁊permixtio ītellectꝰ ⁊ vomitus colere: ⁊ fortaſſe egrediturſanguis ex naribꝰ vel auribꝰ. Et fortaſſe abſcīditur ẜmo⁊ egredit̉ ex loco vulneris humiditas alba ſimilis pulti⁊ hoc eſt qn̄ cerebrū īciditur aut exit ex eo ſimile aquoſitati carnis: ⁊ hoc maxime quādo īcidit̉ panniculus et foīa ſigna maxime apparēt qn̄ vulnus eſt oīo mortale. Saūt vulnus accidat in corde tunc ſigna eius ſunt ſi vulnꝰeſt ꝓpe māmillā ſiniſtrā ⁊ currit ex vulnere ſanguis niger: ⁊ ſeꝗtur id frigus extremitatū ⁊ ſudor frigidus ⁊ ſincoꝑis: ⁊ ſi tale vulnus ſit a ſagitta q̄ infigatur in eo tūc ſētitur qͣſi ipſa ſit infixa ī re dura nō in vacua: ⁊ fortaſſe motus ſagitte eſt ſimilis motui pulſus. Si aūt eſt in dyafragmate tūc ꝑcuſſio ē facta ꝓpe coſtas paruas: ⁊ anhelituerit ſpiſſus ⁊ magnus cū dolore vehemēti ⁊ ſuſpirio ⁊ cōmotione vtriuſqꝫ humeri. Si aūt vulnꝰ eſt in ſtomachotūc cibꝰ indigeſtus emittit̉ ꝑ eius vulnus: ⁊ accidit aliqn̄nauſea ⁊ ſingultus maxime qn̄ oīno eſt mortale ſicut dicit Aui. ſi aūt vulnus eſt ī īteſtinis tūc egeſtio exit ꝑ vulnus ⁊ aliqn̄ egreditur īteſtinū aut cirbus: ⁊ aliqn̄ ēt ſeꝗtur ſolutio vētris ꝓpter debilitatē īteſtini nō potētis continere. Si aūt vulnus eſt in renibꝰ tūc vulnꝰ eſt a ꝑte poſteriori ⁊ egredit̉ aquoſitas vrinalis mixta cū aquoſitate ſanguinea. Si aūt vulnus eſt in epate ſignū ē multitido ſanguinis fluxꝰ ⁊ ꝙ vulnuꝫ eſt in parte dextra ⁊ locovbi ſituat̉ epar. Si āt eſt in pulmone tūc ſigna ſunt egretſio anhelitus ꝑ vulnꝰ ⁊ ꝙ ſit anhelitus frequēs ⁊ ſpiſſus⁊ exitus ſanguinis ſpūmoſi ſubalbidi: ⁊ mutatio colorispatiētis ⁊ vaſa .i. vene q̄ ſequunt̉ collū ap̄ant̉ ⁊ exꝑirat infirmꝰ anhelitū magnū altu: ⁊ querit attractionē aeris frigidi: hec gͦ ſunt ſigna ſignificātia vulnus in talibus mēbris. ¶ Opꝫ aūt te vlterius ītelligere 2º de cā quare vulnus ī talibꝰ mēbris raro ſanat̉ ſꝫ vtplurimū īterficit. Cauſa aūt huiꝰ ꝓ maiori parte reddit̉ a Gal̓. in cō. predicti aſforiſmi: ⁊ reddit̉ ab eo ibi duplex cā. Una ſpālis ⁊ alia generalis: Spāles ꝗdē cāe ſunt: qꝛ ſi vulnus ſit in veſica dedifficili aut raro cōſolidat̉: qꝛ veſica ē ſubtilis ⁊ neruoſa⁊ ſine ſanguine: he aūt ſunt due cauſe repugnātes īcarnationi vulneris ẜm qd̓ manifeſte apparet. Si aūt incarnat̉ vulnus eius ſic ut videmꝰ qn̄ īcidit̉ veſica vel lapis d̓ipſa extrahat̉: hͦ eſt qꝛ ſit īciſio in collo eiꝰ qd̓ carnoſum ēnō aūt ſit īciſio in parte neruoſa. Et ſi fieret ibi īciſio noncōſolidaret̉: ſic gͦ vulnus qn̄ ē in ſui ꝑte neruoſa qꝛ de taliꝑte eius ītelligit hͦ vt plurimū nō ſanat̉: pol̓e ē tn̄ forte vt

aliqn̄ ſanet̉ ſicut ſi ſit ſciſſura parua ⁊ in etate puerili ⁊ īcōpl̓one hūida in talibꝰ poſſibile ē vt aliqn̄ īcarnet̉ vulnus eius ſic ut etiā ē de alijs mēbris neruoſis. Sil̓r etiā ſivulnus accidat in cerebro vtplurimū ē mortale cū cerebrū ſit vnū de pͥncipalibus mēbris corporis ī quo eſt pͥncipiū ſenſus ⁊ motꝰ: ⁊ ē pͥncipiū oīuꝫ neruoꝝ. Un̄ ad vulnus ipſius ſeꝗtur cōꝑati oēs neruos corporis: ⁊ ꝑͦ ꝯn̄s totum corpus ſpaſmari: vn̄ mortalis: cū ſpaſmꝰ in vulneremortale vt Hyp. dicit: pol̓e ē tn̄ vt aliqn̄ ſanet̉ ẜꝫ ꝙ Gal̓dicit in cō. predicti affo. Dicit enī ꝙ vidit quēdā magne⁊ cōcaue īciſum cerebrū hr̄e: ⁊ tamē mortē euadere: qd̓cōtingit: vt dicit rariſſime. Un̄ dicit ipſe ꝗ dicunt inciſioneꝫ magnā ⁊ ꝑforationē in ipſo eſſe mortale veri ſūt. Senī vulnꝰ ꝑtingit vſqꝫ ad vetriculos cerebri ꝓculdubioeſt mortale. Et ex hoc appar et ꝙ incredibile eſt id qd̓ dicunt ꝗdam cyrugici ſe vidiſſe iā de vulnere exire quādāpartem cerebri ⁊ tn̄ infirmū euadere: qꝛ neduꝫ īpoſſibile ſit ꝙ pars ſub̓e cerebri exeat: īmo īpoſſibile eſt vulnꝰſanari dūmodo ꝑtingat inferius vſqꝫ ad vētriculos cerebri: vt Gal̓. dicit. Sed qꝛ forte qn̄ vulnus eſt in capite cūfractura ē pertingēs vſqꝫ ad cerebrū expellitur aliqn̄ ꝑvulnus quedā humiditas viſcoſa q̄ eſt coadunata in partibus cerebri: q̄ humiditas aſſimilat̉ ſubſtātie cerebri credunt illi cyrugici qd̓ ſit quedā pars ſubſtātie cerebri exiens ꝑ vulnus. Iterū etiā hoc pōt eſſe qꝛ aliquādo virus⁊ putredo a ſuperioribꝰ ad īferiora deſcēdit ⁊ ibi actionenaturalis caloris digeritur. Deinde natura mirabilis ipſam ꝑ mediū rupture foras expellit quā vidētes medici īperiti cerebri medullā eſſe eſtimant ſꝫ decipiunt̉ cuꝫ hocſit poſſibile ꝓpter cām q̄ dicta eſt. Apparet ergo ꝙ vulnus ſi ſit in cerebro vtplurimū ē mortale: aliqn̄ tamen eſtpoſſibile ſanari maxime ſi ſit paruū non pertingēs multum ad īteriora ipſiꝰ. Si autē vulnus ſit in corde tūc oīnoeſt mortale ⁊ nō ſperat̉ in eo ſalus ẜm qd̓ dicit Auic̄. ⁊ rōhuius eſt qd̓ ponit philoſophus 3º de partibus animalium: ibi ipſe ꝓbat ꝙ cor non pōt pati ſolutionem cōtinui:nec apoſtema in ſui ſubſtantia remanente vita: quia fcāpermutatione in pͥncipio: ⁊ ſi ſit pauca maxima fit ꝑmutatio in principiatis ortis ab hoc: eo ꝙ permutato ⁊ corrupto pͥncipio non eſt amplius ex quo fiat auxilium aliis ex hoc ortis. Nunc autem cor eſt principium vite ⁊ fundamentum totius corporis vt plane omnes philoſophicōcordant: ergo facta corruptiōe in ipſo ⁊ diſſolutione facta in ipſo fiet diſſolutio ⁊ corruptio in toto corpore cumnon amplius fiat ei auxilium ab illo membro: ⁊ ideo ſi fiat magnum vulnus in corde ⁊ profundum ſtatim morit̉hō. Si āt fiat in eo paruū ⁊ ſuperficiale pōt viuere pervnam diē vel per vnam noctē. Sic ergo vulnus in cordeoīno eſt mortale ⁊ nunqͣꝫ ſanatur. ¶ Ex hoc apparet differētia vulneris quod ſit in corde ⁊ in alijs membris quehic ponit Auicē. quia vulnus ī corde nullo modo poteſtſanari: in alijs autem membris poteſt aliquando ſanarivt cum vulnus eſt leue: vt Auicen̄. ponit ⁊ etiam dictumeſt. ¶ Si autem vulnus fiat in dyafragmate: ⁊ intellige:vt dicit Galie. ꝙ ſit in partibus neruoſis dyafragmatisſicut ſunt partes que ſunt in medio eius: partes enim laterales ſunt magis carnoſe: ⁊ ideo citius recipiunt conſolidationem: tunc tale vulnus quod fit in omnibus partibus neruoſis ipſius raro conſolidatur propter duo. Primo quia tales partes neruoſe ſunt: ⁊ ideo de difficili cōſolidantur. ¶ Iterum etiam quia dyafragma ſemper ē inmotu. motus autē impedit cōſolidationeꝫ: ⁊ ideo vt plurimū vulnus in eo nō ſanatur: aliquādo tamē ſanaturcut ſi ſit paruū ⁊ in etate puerili ⁊ cōpl̓one hūida: ¶ Smil̓r ēt ſi vulnꝰ ſit in ſtomacho raro ſanal̓. ¶ Eſt tn̄ diſtīguēdū: vt dicit Gal̓. qꝛ ſi īciſio nō ſit cōcaua bn̄ ſolidat̉ ꝓpter carnoſitatē maiorē ex ꝑte exteriori. Si aūt ſit ꝯcauapenetrās ad latꝰ alid̓ tūc rariſſime ꝯſolidat̉ cū ſit mēbrūneruoſū: ⁊ maxīe ex ꝑte īteriori. Et ē ēt alia cā ꝑꝑ cibū ꝙ