Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
60v
Einzelbild herunterladen
 

De vulneribusFen IIII

illud ſicut ī carne conamur in quibuſdam eorū vt remaneat cōtactus eorū cuꝫcōſeruatione: licet redeat ipſorū continuitas et illud in oſſibus niſi in oſſibuspuerorū et infantiū. In eis enim quandoqꝫ ſperatur reditus ille. De neruis vero et venis dixerunt quidā medicorum redeunt cōtinuitate: immo fortaſſeremanet in eis contactus cōglutinatiōiscōſeruatione currente ſuper eos et cōtingit eos. et dixerunt quidā illud prouenit niſi in arterijs ſolis. Galie. verocontradixit eis iſtud et dixit. immo quādoqꝫ incarnātur arterie per teſtimoniuꝫexperiētie: et cōceſſiōe ratiotinatiōis.Teſtimonio vero qm̄ nos iam vidimusarteriā que eſt ſub baſilica et caput arterie tymporis et cruris incarnari: et cōceſſione que eſt ex ratiotinatione: quoniamos eſt extremitas in duritie incarnatur niſi parū in infantibus: et caro que eſtextremitas in lenitate incarnat̉. ſed veneet arterie ſunt medie inter oſſa et carnē:quare oportet vt ſit earū diſpoſitio intercarne et oſſa: ergo ſunt minus recipiētesincarnationē qͣꝫ caro faciliꝰ ſuſcipiētes qͣꝫ oſſa: et īcarnāt̉ qn̄ ſectio ē minimaꝑua: et corpꝰ ē hūidū ſene: īcarnat̉in diuerſificato ab eo. Et hic ē modꝰ diſputatiōis rhetoricus vel theoricus: illd̓in quo cōfiditur eſt experimentum. In parte iſta ꝓſequitur de quo modo ꝓpoſuit eſſe determinandū ante omīa alia. duo facit. Primo oſtēdit inbus membris reſtauratur redit cōtinuitas vere in quibus: ſed ſolū redit ibi cōtinuitas ẜm contactum metaphorice porro ſarcōide: hoc dico oſtēdit in membrisde quibus eſt dubitatio apud antiquos. ſecūdo oſtendit hoc in membris de quibus ſunt diuerſe opiniones. ſecunda ibi: De neruis auteꝫ venis. Dicit primo. patet.Secūda pars diuiditur in partes duas: quia pͥmo poniopiniones quorundā circaquedā membra. ſecūdo easimprobat per dicta Galie. ſecūda ibi: Galienus vero iaꝫcontradixit eis. Dicit pͥmo. et patet. Tunc Auicē. improbat illas opiniones per dicta Galie. Et diuiditur hec ꝑsin partes tres. In pͥma parte improbat illas opīones Galie. per experientiā ad ſenſum. ſecūdo improbat eas perratōnem. tertio cōparat experimentū rationē adinuicēcui ſit magis credendū. ſecūda ibi: Et cōceſſiōe que ē exratiotinatiōe. tertia ibi: Et hic eſt modus diſputatiōis. Inprimis duabiis partibus: quod dicit patet. De tertia parte dicit. Et hic eſt modus diſputationis ẜm quē modo dixit Galie. theoricus .i. ratiotinatiuus quia eſt per ratōnē:et id in quo cōfiditur .i. id per quod magis confidēter credimus eſt experimētū. Sed tu dices. videtur id qd̓dicit hic Aui. ſit falſum .ſ. magis ſit cōfidendū credē

dum experimēto qͣꝫ rationi. Nam ẜm ſententiā Galie. incōmēto affo. in pͥncipio. Exp̄crimentū fallax eſt quodratione firmatur. Si ergo experimentū firmatur per magis ergo credendū eſt rōni qͣꝫ ex ꝑimēto. Dd̓m ē aliquid pōt dici notiꝰ magis credēdū duobꝰ modis.Uno ẜm quid quo ad nos cognitione ſenſitiua.Alio pōt aliquid dici notius magis credendū ſimpliciter. Si loquamur pͥmo modo ſic experimentū ē magis notū .ſ. quo ad nos quo ad operationē cognitionēſenſitiuam: quia operatio cognitio ſenſitiua habēt fiericirca ſingularia ſicut experimētū: ideo quo ad hoc ēnotius experimentū ei magis creditur. Simpl̓r aūtratio eſt notior quia eſt notior quo ad intellectū cuiusgnitio ſimpliciter prior notior eſt cognitiōe ẜm ſenſuꝫ.Iteꝝ etiā quia ratio facit cognoſcere ꝓpter quid. Experimentū aut facit cognoſcere qꝛ. cognitio aūt ꝓpter quidſimpliciter ẜm naturam rerū eſt notior prior magiscredendū cognitione quia: ratio ſimpl̓r eſt notior etmagis credēda exꝑimento. Sed quo ad nos ẜm quidexperimentū eſt notius magis credit̉: hoc eſt qd̓ dicit Gal̓. in teg. ẜm naturā rerū iudicandū eſt a cauſisque iudicatio ẜm rationē eſt: ſed ẜm cognitionē noſtramiudicandū eſt a ſignis que eſt iudicatio ẜm ſenſum et experimētalis. Qn̄ ergo tu dicis Aui. dicit hic magiscredimus experimēto. poſſumus dicere intelligit hicqͣꝫtū ad cognitionē noſtrā ſenſitiuā ẜm quid: autemſimpliciter. CUel poſſumus dicere hic cōparat experimentū ad rationē debilē. Unde ſi cōputetur veꝝ experimentū certificant̉ oēs cōditiōes eius ad rōnē debileꝫtunc magis credimus experimento. ſi autē cōparemꝰ rationē bonā et fortē ad experimentū debile tunc magꝭ credimus rationi: vt planū eſt de ſe. Si aūt accipiat̉ vtrūqꝫſimpl̓r ī ſuo potētiſſimo eſſe vt exꝑimētū veruꝫ et forterationem verā fortem: tunc diſtinguendū ē: vt priꝰ dixi. Summa de vulneribus in membris. Capl̓m. ij.Embra in ꝗbꝰ cadit vulnus magnificat̉ eiꝰ nocumētū et interficitẜm pl̓m et fortaſſe īterficit niſiraro ſūt ſicut veſica et cerebrū renes etinteſtina minuta ep̄ar qͣꝫuis ſit poſſibile vt ſaluet̉ ſuꝑ ea ē leue. In corde aūt ſperat̉ ſalꝰ ī eo accidit vulnꝰ. pl̓mille cui accidit vulnꝰ ī vētre ſuo acciditei nauſea aūt ſingultꝰ aūt ſol̓o vētrꝭ morit̉ Superius Aui. poſuit quendā ſermonē generalē de ſolutione cōtinni. n parte iſta exequitur in ſpeciali de ſolutione continui que eſt vulnus. Et diuidit̉ pars iſta in partes duas. In pͥma parte Aui. ponit quandā ſummam devulneribus que eſt de indicijs mortis periculi vulneꝝẜm accidut in quibuſdam membris. In ſecūda parteexequitur de cura vulneꝝ. ſecūda ibi: Uulnus carnoſū.Prima pars diuidit̉ in partes duas. In pͥma parte oſtēdit in quibus mēbris vulnera indicant mortē periculū.In ſecūda parte: quia ſunt quedā alia indicia vulneruꝫquibus cōmunicant vlcera: offēdit obſeruāda ſunt etiam talia indicia que dicta ſunt in capitulo de vlceribusin quibus indicijs cōmunicāt vlcera vulnera. ſecundaibi: Et oportet vt tu obſerueꝫ. Prima parꝫ diuidit̉ adhucin duas. In pͥma parte oſtendit in quibus mēbris vulnera indicant mortē abſolute. ſecūdo oſtēdit in quibꝰ membris vulnera indicant mortē abſolute ẜm vulneraſunt: ſed cum quadā conditōne cōiuncta. ſecunda ibi: Etquādo vulnus eſt in loco. Dicit ergo pͥmo. Mēbra in qubus cadit vulnus ⁊cͣ. Et fortaſſe interficit raro .i. etfortaſſe vulnꝰ exn̄s in talibꝰ mēbris interficit aliqn̄: qͣſi