Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
54r
Einzelbild herunterladen
 

54Tractatus.II.De vena mede.

de acute ne refugiant membra ex eis:terantur. īmo quando medicantur cumreſolutiuis: tunc miſceantur cum eis aliquid de ſedantibus dolorem.In ꝑte iſta Auic. ponit curā inflationis ẜm accidit ex pͥmitiua ꝓut ipſa eſt dolor: diuidit̉ hec ꝑs in duas. In pͥma ꝑte oſtēdit ꝗd ſit faciēdū qn̄ cum inflatiōe eſtdolor. ſecūdo oſtēdit ꝗd ſit faciendū ceſſato dolore. ſecūda ibi (Et qn̄ īuenit̉ aliqͣ eleuatio) Prima in duas. pͥmooſtēdit quales cuius cōpl̓onis debēt eſſe medicine quādo inflatiōe eſt attractio dolor. ponit illas maͣs.ibi. Et id eſt ſicut curatio tua quam facis) Dicit ergo. Etin eo qd̓ accidit de inflatiōe in lacertis .i. in mēbris lacerioſis ꝓpter attractōeꝫ que accidit eis. ſupple. eſt eaadhuc dolor attractio oportet vt alienent̉ medicine caſide valde acute. Et ratio huiꝰ eſt. qꝛ regula eſt Auic. inpͥmo libro. fen quarta. capl̓o vltimo. qn̄ pl̓es egritudines ꝯiungunt̉ adinuicē: tūc a curatōe illius inciꝑe debemus in qua exiſtit vna triū ꝓprietatuꝫ. vna eſt vnapōt ſanari anteqͣꝫ alia ſanetur: ſicut eſt apoſtema vlcuscum ꝯiūgunt̉: tūc debemꝰ inciꝑe a curatiōe apoſtematisAlia eſt vna egritndo ſit alterius. Tertia eſt vnaſit maior moleſtior altera. Iterū Auicē. dicit poſt qn̄egritudo accidens coniunguntur et accidēs ſuꝑaueritegritudineꝫ tūc a cura accidētis incipere debemꝰ. ꝓpterea cōſideramus egritudinē: modo hic ſunt due egritudines ſicut inflatio attractio eff vnum accidēs: ſicutdolor: nūc aūt cōtractio vl̓ attractio habet predictas oēsꝓprietates reſpectu inflationis. eo inflatio non pōt curari niſi pͥus curet̉ contuſio. Iterū etiam illa cōtuſio eſtcauſa etiam illius inflationis. Iteꝝ etiā eſt egritudo moleſtior propter dolorem quem inducit. huius etiā dolo:qui eſt accidēs eſt moleſtior qͣꝫ iuflatio. ergo debemꝰ incipere a cura contuſiōis doloris qui propter attractiōeꝫeſt. nunc autem contuſio dolor qui eſt propter ꝯtuſionem ẜm apparebit in tractatu de ꝯtuſione attractione ⁊cͣ. curant̉ etiā cum medicinis reſolutiuis tepidis lenibus: cuꝫ medicinis reſolutiuis exiccatiuis fortiter. īmo iſta augerēt ibi dolorem. ergo oportet vt alienētur ab inflatione que accidit per attractionē materie calide acute valde ne refugiant mēbra et terreant̉ ex eisſicut ponit Auicēna in littera. ſed oportet vt talis īflatiomedicet̉ cum reſolutiuis lenibus tepidis. Et hoc eſt qd̓ſubdit Auicēna cum dicit. immo quādo medicat̉ cum reſolutiuis: tunc miſceat̉ cum eis aliquid de ſedātibus doloreꝫ ſicut ſunt illa que poſtea ponit Auicēna. hoc etiāquod hit ponit Auicē. et optime Galie. dicit in. 14. de ingenio ſanitatis. capitulo de cura apoſtematis ventoſi. Deinde cum dicit: Et illud eſt ſicut curatio tua quaꝫ ſciscum eo quod eſt ſicut rob concuſſumoleo in quo īfuſa eſt lana yſopi. Et ſi fuerit caliditas aliqua: tunc cuꝫ oleo roſatoinfuſa in eo lana yſopi et diſſoluta in eoaqua yſopi humide. Et adminiſtrenturoīa illa tepida ad caliditateꝫ decliuia: et ꝑmittant̉ infrigidari: qm̄ frigus nocet huiuſmodi. Qd̓ ſi fuerit illic dolorex pͥncipio: tunc adminiſtrent̉ deſuperolea in quibꝰ eſt ſedatio doloris cumhibitione aliqua ex principio. ſicut oleū

violatū: et roſꝫ. cum virtute olei anetini. In parte iſta Auic. ponit medicinas ſpeciales ẜm p̄dictam regulam poſitam. Ponit enim medicīas reſolutiuas lenes tepidas: ponit etiaꝫ qualia olea debeant admīſtrari ibi dicit: ſi fuerit illic dolor ex pͥncipio ⁊cͣ.et totum quod dicit patet per ea que habita ſunt. Deinde cum dicit: Et quando inuenit̉ aliqua alleuiatioponat̉ in medicinis illud in quo eſt additio virtutis ad reſoluendū: ſicut nitruꝫ acetuꝫ: deinde ſicut cinis: et emplaſtrareſoluentia: ſicut emplaſtrum p̄dictum. In parte iſta Auicen. oſtendit quid eſt facienduꝫ in inflatione que accidit propter contuſionem attractioneꝫquando dolor eſt mitigatus. Et dicit. Et quādo inuenit̉aliqua alleuiatio ſcilicꝫ in dolore ponat̉ in medicinis idin quo eſt additio virtutis ad reſoluendū hoc eſt: tūc augeatur reſolutio medicinaruꝫ. quia debent fortius ponireſolutiua ſicut nitrum et acetum. nitrum ponitur: qꝛ deſe eſt fortiter reſolutiuum et exiccatiuum. acetum autemponitur non quia de ſe ſit fortiter reſolutiuum: quia acetum eſt compoſite virtutis: ſicut ponit Galienꝰ in quarto de ingenio ſanitatis in capitulo allegato. eſt enim reſolutiuum repercuſſiuū. quia acetum eſt compoſuiumex duabus partibus calidis. nihilominꝰ tamen in eo magis dominātur partes frigide. ideo de ſe eſt fortiterreſolutiuum. immo eſt valde debile. ſed ipſum admixticum reſolutiuis adiuuat ad fortiter reſoluēdū eo acetum eſt penetratiuuꝫ multum. ideo facit penetrare virtutem aliarum medicinaꝝ reſolutiuarum. vnde melius fortiꝰ oꝑant̉. dicebat ſupra Aui. medicīe locales īīflatōe d̓bēt reſolutiue penetrātes vt firmet̉ ſubtilitaspartium earū ex ꝓfundatione vltima. Deinde dicit cinis empl̓a reſolutiua .i. poſt admīſtratiōeꝫ nitri acetidebemus adminiſtrare cinerem alia empl̓a reſolutiuafortiora quaſi velit dicere Auicen. ſedato dolore debemus ꝓcedere ad fortiora reſolutiua ſicut ad cinereꝫ ſimilia. Et ītellige iuxta iſtā partē cura inflatōis que fita cauſa an̄ti cura eius ẜm ſit a cauſa pͥmitiua differunt niſi in pͥncipio rōne doloris. īflatio quantū eſtde ſe reꝗrit medicīas fortiter reſolutiuas ſubtiliatiuascarminātes vētoſitatē faciētes reſpirare. ideo ſi ibiponant̉ medicie reſolutiue debiles hoc eſt rōne īflatiōis: ſed rōne doloris. ſedato dolore. tūc medicīe reſolutiue fortes cōpetūt. ideo cura inflatiōis que fit a cauſa an̄ti: cura ipſius vt ſit a cauſa pͥmitiua differūt niſiin pͥncipio rōne doloris eſt in īflatiōe facta a cauſa pͥmitiua. ſedato ergo alleuiato dolore eadeꝫ eſt cura. illamedicamīa dicta ſunt in cura inflatōis facte a cauſa antecedenti compeiūt etiā in cura inflatōis facte a cauſa primitiua Et ideo dicit Auicē. deīde .ſ. in cura inflatiōis facte a cauſa antecedēti. eſt id empl̓m qd̓ ſit de calce ſordicie balnei quod pͥus dixit ⁊cͣ. De vena medene.Capitulum.St vt accidat ſuꝑ ꝑteꝫ corꝑispuſtula q̄dam inflans: deindeveſicat: poſtea egreditur ex eoꝗddā rubeū ad nigredine decliue: d̓inde ceſſat ꝓlōgari ꝓlōgat̉: fortaſſe eſt motꝰ volūtariꝰ ſub cute: ac ſieēt motꝰ aīalię: quaſi ī veritate ſit v̓misdonec exiſtiment quidā ſit animal qd̓