Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
53v
Einzelbild herunterladen
 

Fen.III.

gens ꝑforatōe qͣre ꝑforat ip̄m: egredit̉ tantū ventoſitas ſanies ſicut eſtimauit. Iuxa iſtā ꝑtē īiellige iſtaeſtimatio erronea cōpetit ex hoc aliqn̄ iſta ventoſitasin aliquo membro redūdat ad modū redūdatōis ſaniei.Et ideo credit medicus in illo apoſtemate ſit ſanies:quare indigeat apoſtema ꝑforatione: et eſt ibi ſola ventoſitas. Et ītellige maxime ꝯuenit iſta eſtimatio erronea: circa ap̄a ventoſum qd̓ dicit̉ īflatio. qꝛ in īflatiōe vento ſitas redūdat plus qͣꝫ in eleuatiōe. qꝛ in eleuatiōe vētoſitas eſt expanſa et aggregata in vno loco: ſicut eſt ininflatione. Ulteriꝰ intellige maxime cōpetit etiā iſtaeſtimatio erronea: qn̄ id apa eſt ſuꝑ talia mēbra ſicut eſtgenu. qꝛ in iſtis mēbris iūcturalibꝰ qn̄ aggregat̉ ventoſitas minꝰ diſcernit̉ a ſanie qͣꝫ qn̄ aggregat̉ ī ſpacijs vacuisqꝛ qn̄ aggregat̉ ventoſitas in talibus mēbris iunctur a libus tūc redudat ibi ventoſitas ad modū redūdatiōis ſaniei. ſꝫ qn̄ aggregat̉ in ſpacijs vacuis. tūc ita redūdat:īmo eſt ſonus ad modū tympani: ſicut dictum fuit pͥus.ideo maxime diſcernit̉ ibi a ſanie. ꝓpter hoc ſignanterdixit Auicē. ſuꝑ mēbra eiꝰ ſicut genu. Ulterius ītellige bene notes cōfirmes id qd̓ hic dixit Auicēna: qꝛ ego fui in opere vbi hoc vidi. ꝑforatū enī fuit apa ſuꝑ genucredēdo ibi eſſet ſanies: et nulla ſanies exiuit ſed ſolaventoſitas De cura. Capl̓m.Ilius auteꝫ quod eſt ſimile eſtuationi cum augmento loci curatioeſt genus curationis eius. Superius Auicēna determinauit de apoſtematibꝰ vento ſis theorice. Hic determinat de ipſis practice .ſ. quantūad curā ipſoꝝ. Et diuidit̉ hec pars in ꝑtes duaꝫ. In pͥmaparte ponit curā ap̄atis vētoſi qd̓ appellat̉ eleuatio. Inſcd̓a ꝑte ponit cura ap̄atis vētoſi qd̓ dicit̉ īflatio. ſcd̓a ibi.Inflatiōis v̓o cura ⁊cͣ. Dicit pͥmo. Illius autē .ſ. ap̄auvento ſi qd̓ eſt ſil̓e eſtuatiōi alias excitationi .ſ. ap̄ati molliflegmatico qd̓ dicit̉ vndimia augmento loci ſcilꝫ facit id ap̄a ventoſum qd̓ dicit̉ eleuatio. vn̄ id ap̄a venioſūeſt ſil̓e vndimie augmento loci facit maius qͦꝫ faciatvndimia. facit eni maiꝰ augmentū loci qͣꝫ vndimia. qꝛ generat maiorē extenſioneꝫ in mēbro rōne vētoſitatis eſtadmixta hūiditate flegmatica. Curatio eſt genns curationis eiꝰ .ſ. vndimie. dem enī fuit ſupra. id ap̄a vētoſūqd̓ dicit̉ eleuatio currit curſu vndimīe. Deinde dic̄:In īflationis vero curatiōe eſt neceſſariū: cute ingrediat̉ reſoluat illd̓ qͥd ēin ea: ſit poſſibile vt ſit ei ſuꝑ locū moraſpacij longi et eſt neceſſariū vt ſit in fineſubtiliationis vt firmetur ſubtilitas partium eius ex ꝓfundatiōe vltima. Et fortaſſe indiget poſitione ventoſaruꝫ abſqꝫſcarificatione vt carminetur ventoſitas. In ꝑte iſta ponit curā apoſtematis vēioſi qd̓ dr̄ inflatioqd̓ hꝫ ꝓpriā curā diſtinctā a cura ap̄atꝭ mollis. diuiditur hec pars in partes duas. nam īflatio pōt accidere exduabꝰ cauſis. pōt enī accidere a an̄ti: a pͥmitiua: ſic̄etiā dictū fuit pͥus de vndimia: ẜm diuerſas cās diuerſificat̉ cura etiā accidētia. qꝛ qn̄ inflatio accidit ex an̄ti:tūc cum ip̄a eſt dolor de quo ſit curādū: qn̄ aūt acciditex p̄mitiua tunc cuꝫ ea eſt dolor attractio ẜm diuerſificant̉ accidentia iam etiā diuerſificat̉ cura. Primo Auic. ponit curā inflatiōis ẜm accidit ex pͥmitiua. ponit curaꝫ ip̄ius ꝓut accidit ex pͥmitiua. ibi. (Etin eo qd̓ accidit de inflatōe). Prima pars diuidit̉ adhucin partes duas. In pͥma parte oſtēdit qualis medicina:

De cura ve. me. cuiꝰ cōpl̓onis cōpetit in inflatione ẜm eſt in pͥncipioex cauſa antecedenti. ſcd̓o ponit medicinas ſpeciales ẜmillā regulā. ſcd̓a ibi. (Et de medicinis localibꝰ cuius) Dic̄ pͥmo. in īflatōis cura necͣiuꝫ eſt .i. medicamē talisplexionis cutē īgrediat̉ .i. ſit penetratiuū ſubtilisſub̓e. reſoluit id qd̓ eſt in ea. i. in cute. et ſit pol̓e vt ſit eiſuꝑ locū mora ſpacij lōgi. eſt vt meliꝰ carminet̉ reſpiret vētoſitas. Et eſt neciuꝫ vt .ſ. medicina in fine ſubtiliationis vt firmet̉ ſubtilitas ꝑtiū eiꝰ .ſ. in loco vbi eſt vētoſitas ex ꝓfūdatiōe vltima .i. ꝓpter fortē penetratiouē quāhꝫ: ſic tūc medicina localis in īflatōe dꝫ hr̄e iſtas ꝓprietates ſit penetratiua multū ſubtilis ſub̓e. fortit̉ reſolutiua: vt ſit ei mora ſuꝑ locū ſpacio lōgo. Et fortaſſe īdiget pōne vētoſaꝝ ſine ſcarificatiōe vt carmīet̉: et reſpiretvētoſitas eo vētoſis ſine ſcarificatiōe vtimur aliqn̄. vtdic̄ Albuc. caº vēto ſis: vt reſoluamꝰ a mēbro vētoſitatēfrīdā īuiſcatā ī mēbro: ſic̄ ponimꝰ vētoſaꝫ ſuꝑ vētrē vnibilicū. Ip̄a .n. rarificat mēbꝝ calefac̄ ip̄m remouet dolorē: ꝓpterea qꝛ reſoluit vētoſitotatē illaꝫ. Hec .n. ſūt v̓baAlbu. Eſt .n. aliqn̄ bona vētoſa ī iſto apate vētoſo hēatin ſe cōditiōes qͣs dꝫ hr̄e medicia localis hꝰ apatis. eſtreſolutiua putrefactiua aꝑitiua poroꝝ facies vētoſitatēreſpirare. Intellige tn̄ vētoſa dꝫ appōi ī loco niſipoſt corporis mūdificationem. Dicit enim Albucaſis inpredicto capitulo non oportet vt adminiſtretur ventoſatio nec cuꝫ igne: nec ſine igne in aliqua egritudinefiunt ex repletōe nec in aliquo corpore repleto niſi pͥmoeuacuetur corpus totum. Similiter etiā intellige quāquam Auicenna hic ponat expreſſe corpꝰ euacuet̉pͥmo anteqͣꝫ ponat̉ aliqd̓ locale. tamen intelligit Aui.anteqͣꝫ fiant remedia localia que ponit pͥus corpꝰ euacuetur cum medicina cōuenienti. et poſtea apponanturmedicine locales. Deinde cum dicit: Et de medicinis eiꝰ localibꝰ ſunt oleacalida ſicut oleū ſubtiliū partium in quodecocta ſunt ſicut ruta: et cyminū. Et deſeminibus ſubtiliantibꝰ ſemen apij aniſi:et ameos et qui ſimilantur illis: de emplaſtris reſoluentibus proprie propterilld̓ d̓qͥ cadit ī mēbris chordoſis lacertoſis eſt illud quod recipit ſorditiem balnei que ponatur cum aqua in patella calcis extincte ẜm quātitatē quā ꝓueniatex ea ſpiſſitudo luti: et liniantur cum eo:et quandoqꝫ faciunt ex vino calce emplaſtruꝫ equale bonum. Aliud: ſumaturyſopus ſicca: teratur puluerizetur ſuper ceratum factum ex cera: oleo anetino: et fiat ex eo emplaſtruꝫ ad liniendū. In parte iſta Auicenna ponit medicinas locales in ſpeciali ẜm predictam regulam quam poſuit. et patet quoddicit. ſicut oleum ſubtilium partium. oleum ſubtiliū partium eſt oleum antiquum. Sumatur yſopus ſicca. peryſopum ſiccam intelligit Auicenna herbā quam vocamus yſopū. vocat̉ yſopus ſicca ad differentiā yſopi humide. ꝗd ſit yſopꝰ hūida ſupra dcm̄ fuit. Dein̄ cūdic̄: Et in eo quod accidit ex inflatione inlacertis propter attractiōem que acciditeis: oꝫ vt alienent̉ medicine calide val-