Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
54v
Einzelbild herunterladen
 

.III.FenDe vena medene

generatur. Et exiſtimāt quidam ſit ramus villi nerui vehemētiā groſſitudī?: pl̓m quidē accidit in cruribꝰ. ego iaꝫvidi ſuꝑ manꝰ ſuꝑ latꝰ: multiplicat̉in īfātibꝰ ſuꝑ vtrūqꝫ latꝰ. qn̄qꝫ extēdit̉: abſcindit̉: magnificat̉ ī ea labor dolor: īmo ſpatiū dolet. ſi incidat̉. Superius Auicēna determinauit de apatibus frigidisflegmaticis me lacolicis vētoſis. hic poſſumus dicere determinauit de quodā apate cōpoſito frigido.determinat qͣdaꝫ puſtula dr̄ vena medena vel venaciuilis. que quidē puſtula ſit ex melancolia mixta ſanguine vel colera rōnis cuiꝰ mixtōis melācolia ſangnisvel colera adurunt̉: vel fit ex flegmate aduſto cuꝫ coleraẜm poſtea videbit̉. Diuidit̉ autē ꝑs hec in ꝑtes duasin pͥma parte determinat de iſto apate vl̓ puſtula theorice. ſcd̓o practice. ibi ( Sollicitudo quidē eius ⁊c̄.) Prima pars diuidit̉ in ꝑtes plures. in pͥma ꝑte on̄dit ꝗd eſtvena medena ponit ſigna ipſius: et ponit etiā in quibꝰꝑtibus corꝑis maxime generat̉. In ſcd̓a parte ipſe ponitcirca hoc opīonē Gal̓. In tertia parte ip̄e ponit cās ipſiꝰex ꝗbꝰ generat̉ ponit etiā illas cauſas ẜm dcm̄ Gal̓. Inquarta ꝑte on̄dit ip̄e in ꝗbus corꝑibus minorat̉ generatio ipſius in ꝗbꝰ terris multiplicat̉. ibi (Et Gal̓. ꝗdeꝫdixit) ibi (Et dixit cauſa eius) ibi (Et minorat̉ incorꝑibꝰ hūidis) Dicit pͥmo. Eſt .ſ. vena medena vel ciuilis puſtula quedā inflās ⁊cͣ. poſtea egredit̉ ⁊c̄ .ſ. ex iſtaveſica qd̓dā rubeū ad nigredinē decliue .ſ. ad modū cuiuſdā vene. ideo vocat̉ iſta puſtula vena: deīde ceſſat ꝓlōgari .ſ. iſta vena egredit̉ ex illa puſtl̓a. ꝓlōgat̉.id eſt magnificat̉ ꝓlōgādo ſe ẜm lōgitudinē ad modū cuiuſdā vene: īmo dicit Albucaſis. capl̓o de vena medenavl̓ ciuili adeo ꝓlōgat̉ iſta vena aliqn̄ egredit̉ ex eain quibuſdam hominibus in longitudine ſua ꝗn̄qꝫ palmoꝝ decē. Et dicit vlterius iam ꝑuenit ad vir habens talē puſtulā ex qua exiuit talis vena in lōgitudineviginti palmoꝝ. Et fortaſſe eſt ei .ſ. tali vene ex illa puſtula egredit̉ motꝰ volūtariꝰ ſub cute ac ſi eſſet motꝰ aīalis ⁊cͣ. donec exiſtiment ꝗdaꝫ ſit aīal quaſi ſit vermisqui generet̉. eſtimant ſit ramus villi nerui vehementiā groſſitudinis .i. vehementiā duriciei ip̄iꝰ: qꝛ talis vena forte eſt dura ad modū villi nerui. vn̄ eſtimāt lili talis vena ſit ramus villi nerui. Intellige aūt hoceſſe iſtiꝰ vene eſt valde dubiū .ſ. cognoſcere vtruꝫ ſit aīalvel. Et Auic. nullā iſtaꝝ opinionū quā ponit improbat et affirmat. Sꝫ ego credo pͥma opīo approximet magis veritati qͣꝫ ſecūda. .n. credo talis venaſit ramꝰ villi nerui: eo neruus eſt alterius coloris qͣꝫſit iſta vena. qꝛ eſt coloris albi. Iſta autē vena eſt colorisrubei tendēs ad nigredinē. Iteꝝ etiā eſſet pol̓e egredi neruū in tanta longitudine ſicut egreditur iſta vena ideo prima oppoſitio approximat plus veritati: ſed tn̄credo adhuc iſta vena ſit aīal̓ ſicut etiā ponūt iſti: ſꝫcredo ſolū ſit humor putrefactus qui hꝫ ſimilitudinēaīalis. hꝫ ſil̓itudtnē ad vermeꝫ. iſta vena ſicut dicitAlbucaſis generat̉ ſub cute ex putrefactiōe ſicut accidūtin corꝑe ſerpentes v̓mes aſcarides v̓mes generatiinter cutē carnē. ideo hꝫ formā figurā ip̄oꝝ vermiū ꝓpterea videt̉ hoc eſſe aīal videt̉ habere motū volitariū qn̄ exit ex tali puſtula: ſed credo habeat veremotū voluntariū: qꝛ ſi haberet ip̄m vere tunc eēt aīalvere. ꝓpter hoc dicebat Aui. Et fortaſſe ei motus volūtariª. dixit abſolute ſine hac cōditiōe fortaſſe: qꝛ iſtavena videt̉ hr̄e motū volūtariū: tn̄ hꝫ. ſil̓r etiam videt̉ eſſe aīal: tn̄ credo ſit aīal: hoc videt̉ de īten

tione Aui. quantū ad ſuū modū loquēdi. Dicit n Et fortaſſe eſt ei motus volūtarius ſub cuie ac ſi eſſet motꝰ aīalis quaſi in virtute ſit vermis. vn̄ Aui. dicit iſtis conditionibus fortaſſe quaſi dixit hoc abſolute. videt̉ eſſe de intētione Auicēne ſuū modū loquēdi id qd̓dcm̄ eſt. Et pl̓m quidē accidit. Hic oſtēdit in quibꝰ locis corꝑis accidit maxīe iſta vena. pꝫ qd̓ dicit. Et qn̄qextēdit̉ .i. incidit̉: magnificat̉ in ea ⁊cͣ. īmo ſpaciū dolet ſi incidat̉ .i. quāuis incidat̉: ſed ſolum extendatur. Tūc ſequitur illa pars:Et Gal̓. ꝗdē dixit fuit cōp̄hēſuꝫex eſſe eiꝰ aliꝗd manifeſtū ſuꝑ qd̓ ſit initendū: qm̄ ipſe vidit eam omnino. In qua parte ponit opinionē Gal̓. circa eſſe iſtiꝰ veneeam improbat. patet quod dicit. Deinde cum dicit: Et dixit cauſa eiꝰ eſt ſanguis calidꝰmalꝰ melācolicꝰ aut flegma aduſtū adiuuatū vehemētia ſiccitatis cōpl̓onis. In parte iſta Aui. ponit cauſas p̄dictę vene. duo facitpͥmo facit hoc. addit ꝗddaꝫ. ibi (Et fortaſſe accidet,Prima in duas. pͥmo ponit cām eius materialē ītrinſecam. ponit cām eius materialē extrinſecam ſumit̉ excibis potibꝰ. ibi (Et fortaſſe generāt) Dicit pͥmoqd̓ dixit .ſ. Gal̓. cauſa eiꝰ eſt ⁊cͣ. Sed tu dices quomōdixit Gal̓. cām eiꝰ pͥus dixerit fuit comp̄henſumex eius aliꝗd. Dd̓m eſt lꝫ ipſe crediderit eiꝰ fuerit cōp̄henſum: qꝛ inuenit eam ſcriptā in librisantiquoꝝ alioꝝ: poſuit tn̄ cauſas eius ẜm inuenit traditū ab alijs auctoribus licꝫ crediderit eſſe eiꝰ. Undequantū ad hoc qd̓ hic dicit bn̄ dicit: ſꝫ quantū ad id qd̓ dixit prius male dixerit. Deinde cum dicit: Et fortaſſe generant eam quedā aqueet olera cum proprietate que eſt in eis: etde cibis qui plurimum generant ea eſtille qui eſt calidꝰ ſiccus: et quanto plusfuerit materia a qua generatur acutior:rit dolor vehementior.¶Hic Auic. ponit cauſam eius materialē extrinſecā. ſatis patet qd̓ dicit. Deinde cum dicit. Et fortaſſe accidit in corꝑe vno ī locisquaſi quadraginta eius: aut quinqͣgintaex qua tamen euadet cum curatione.CHic Auic. addit ꝗddā dicit. fortaſſe accidet .ſ. iſta vena in corpore vno: īmo ī locis quaſi. aūt. hoc credo fuit illū modū ẜm quē ponit Albucaſis hec vena qn̄qꝫ hꝫ ramos multos p̄cipue qn̄ apꝑet in iuctura pedis aūt in pede ip̄o accidūt ei orificia multa et egrediex om̄i orificio ramus. ẜm iſtū modū ꝯuenit hec vena aliqn̄ accidit in corpore vno in locis qͣſi. 4ᵐ aut.. exqua tn̄ .ſ. iſta vena medena ſic multiplicata etiā euadet .ſ.tale corpꝰ in quo eſt hec egritudo curatōe .i. purgatiōe hūoris facit hāc egritudinē. ſol̓onē ventrisflebotomiā bono regimīe cibi potꝰ. alijs localibus que poſtea ponit Auic. Tunc ſequitur illa parꝫ: Et minoratur in corporibus humidis aſſuetis balneatiōibus et cibis hūidis aſſuetis vino cuꝫ menſura. et plurimūquidem generatur in medena: et ꝓpterhoc ꝓportionatur ei: generatur etiaꝫ