Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
53r
Einzelbild herunterladen
 

TractatusDe apoſte...II.

qꝫ dimittāt ip̄m ampliꝰ vſcerari eſt vt aſſiduet̉ ⁊c̄. autcumat̉ medulla citrulli: ſꝫ īueni alid̓ exēplar qd̓ dic̄: al̓stritici. vtraqꝫ lr̄a eſt bona. Naꝫ ſi dicat medulla citrulli:rūīc planū eſt qd̓ dicit. Et eſt bona iſta medulla citrulli incācro ſit frigida repercuſſiua ꝯfortatiua mēbri ne recipiat. Si aūt dicat medulla tritici tunc medullam tritici mielligit accidum: id etiā eſt bonū cum ſit lenitiuū ettemperans caliditatē que eſt in mēbro. aloēs abluti. dicitabluti vt remoueat̉ illa caliditas eius et mordicet. admīſtrēt̉ iſta aggregata ſuꝑ hūidū .ſ. cācrū. ille āt cācer eſthūidus eſt vlceratus eo talis cancer eijcit hūiditatē. expone admīſtret̉ ſuꝑ cancrū hūidū .i. ſuꝑ cācrū vlceratum: plures etiam ſuper cancrū ſiccū .i. ſupra cancrū vlceratū ſupple adminiſtrāt emplaſtrū id eſt vnguētum factum ſcilicet ex iſtis pluribus cum oleo roẜ. reliquum quod dicit Auiceuna poſtea patet. De ap̄atibus vētoſis inflatiōibꝰ ſacertoꝝ. Capl̓m. xix.Eapoſtematibꝰ ventoſis aliudeſt qd̓ fit a vapore leui: ſimilatur eſtuatiōi et currit curſu eiꝰ. Superius Aui. determinauit de ap̄atibꝰflegmaticis melācolicis. hic modo determinat de ap̄aribus ventoſis. Et diuidit̉ pars iſta in ꝑtes duaꝫ. Primodeterminat de ipſis theorice. practice. ib i Illiꝰ autēqd̓ eſt ſimile eſtuationi ⁊cͣ.) Prima pars diuidit̉ in ꝑtesduas. In prima parte: quia apoſtema ventoſum hꝫ ſubſe duas ſpecies ẜm habitū fuit ſupra in capitulo gn̓alide apatibus frigidis. vna ſpecies apatis ventoſi diciturinflatio: ideo Auic. primo determinat de vna ſpecie apatis ventoſi que dicit̉ eleuatio. determīat de alia ſpecieque dr̄ inflatio. ibi (Et aliud eſt qd̓ fit. Dicit ergo pͥmode apatibꝰ ventoſis aliud eſt qd̓ fit a vapore leui .i. a vēto.ſitate ꝑmixta humiditati. hoc apoſtema vētoſum dr̄ eleuatio. dem̄ .n. fuit ſupra ī caº de aꝑatibꝰ fridis eleuatioſit a pura vēto ſitate ꝑmixta: ſꝫ a vēto ſitate cuꝫ hūiditate flegmatica. ſimilat̉ .ſ. iſta ſpēs apatis ventoſi: dr̄ eleuatio. excitationi .i. ap̄ati molli flegmatico qd̓ vocat̉ vndimia. ſil̓at̉ .n. eleuatio ap̄ati molli flegmatico in accidentibus ſuis: qꝛ ſic̄ ſit imp̄ſſio digiti in apate molli: ita etiā fit īeleuatione: lꝫ etiā magis cedat tactui ap̄a molle qͣꝫ eleuatio vt ſupra dictū fuit. Et hoc qd̓ dicit hic Auic. fuit meliꝰdeclaratū in capl̓o vndimie. et hoc ibi reꝗras. Et currit .ſ. iſta ſpēs aꝑatis vēto ſi que dr̄ eleuatio curſu eiꝰ .ſ. vndimie. Nam vt poſtea dicet̉ in ſcd̓o capl̓o cura iſtius currit ẜm curaꝫ vndimie. vnde qꝛ hoc apa vndimia multuꝫ ꝯueniūt: lꝫ quodāmodo differāt. ideo hoc apoſtemavētoſuꝫ qd̓ dr̄ eleuatio currit curſu apatis mollis. qͣꝫtuꝫad curam quantum ad alia. Deinde cum dicit:Et aliud ē qd̓ fit a vapore vetoſo: nominat̉ inflatio: ē ei īpulſio viciſſitudinaria acceſſio: fortaſſe ꝑcutit ꝑcuſſiōemanꝰ: ꝓprie qn̄ īuenit ſpaciū ad qd̓ aggregat̉: ſicut ſtomachus: īteſtina: qd̓eſt inter panniculos circundantes oſſa: inter oſſa circundata lacertis: īter lacertos ſimiliter qd̓ circūdat chordas.Hic determiat de alia ſpe apatis vētoſi que dr̄ īflatio. etiſta ſpēs eſt magis ꝓprie ap̄a vētoſum qͣꝫ pͥma. habetcurā ꝓpriā diſtinctā a cura apͥatis mollis: currit ẜmcurſum illius ſicut pͥma ſpēs p̄dicta. Et diuidit̉ hec ꝑs inꝑtes duas. In pͥma ꝑte notificat iſtā ſpēm apatis vēto ſidr̄ inflatio: cām materialeꝫ: vnde fit: et ſua ſigna:loca in ꝗbus fit. In parte oſtēdit aliqn̄ decipit̉ in

cura etiā iſtā ſpeciem apatis ventoſi. ibi. (Et quādo qeſtimat ſuꝑ mēbra eius ⁊cͣ). Dicit pͥmo. Et aliud eſtqd̓ fit a vapore .i. a ventoſitate ſola admixta alicui hūiditati flegmatice. noīat̉ .ſ. id apoſtema vētoſuꝫ inflatio eſt ei impulſio: quia impellit tactū digiti: remanetibi imp̄ſſio ſicut in eleuatione. cauſa hꝰ eſt. qꝛ in īflatione ventoſitas eſt ſeꝑata ab eo in ſtat et eſt aggregata invno loco. īpellit. in eleuatōe v̓o vētoſitas ē expāſaꝑmixta ſub̓e mēbri eo vētoſitas eſt ibi pura: īmo eſtꝑmixta humiditate ſubtili flegmatica: ideo cedit tactui. ſed in īflatōe eſt īpulſio viciſſitudinaria acceſſio: etſupple receſſio. hoc eſt qn̄ tangit̉ īpellit̉ cuꝫ digitoviciſſitudinarie decedit accedit ſubito eo qd̓ ī eo ſeruat̉ forma imp̄ſſionis digiti. ſed in eleuatiōe eſt iſta viciſſitudinaria acceſſio receſſio. quia in ea ſeruat̉ aliquotempore impreſſio digiti. vnde non fit ſubito ibi receſſio acceſſio ſicut ſit in inflatiōe. Et fortaſſe percutit ꝑcuſſione manus. Expone hoc ſic. et fortaſſe ſupple inflatioꝑcutit id eſt ſonat quaſi ad modum tympani: percuſſionemanus ideſt quando percutitur cum manu. proprie .ſ.ſonat inflatio quando ſupple ventoſitas inuenit ſpactūad qd̓ aggreget̉. qꝛ tūc qn̄ vēto ſitas aggregat̉ in aliqͦ ſpacio vacuo extēdit̉ id ſpaciū valde ad modū extēſiōis tympani. Un̄ ſi ꝑcutiat̉ ſonat ſicut tympanꝰ. tūc Aui. ꝯnūerat illa ſpacia in ꝗbꝰ pōt aggregari vētoſitas dicit ſicutſtomachꝰ īteſtina: qd̓ eſt īter pānicl̓os circūdātes oſſa iter oſſa circūdāta lacertis. qꝛ in oībus iſtis eſt vacuitaꝫin p̄t aggregari vēto ſitas ī ſpacio circūdante chordas. Et fortaſſe reſoluit ſpacia: īmo ſubtiliat mēbra cōiūcta reſoluit ea et gn̄at ineis qd̓ facit neceſſariū diſrūꝑe ea: ventoſitas remāet: retinet̉ ꝑꝑ ſpiſſitudineſuā: ꝑꝑ groſſitudinē ſuā: ꝑꝑ ſpiſſitudi eiꝰ qd̓ ꝯtinet cōſtrictione pororū.¶Hic Auicēna. quia dixerat in inflatione eſt ſonus admodū tympani: maxime ſi aggregat̉ ventoſitas in ſpacijs vacuis: oſtēdit hic Auicēna vēto ſitas pōt aggregari non ſolum in ſpacijs: ſed etiam in alijs membris. tūc apparebit in tali inflatione ſic manifeſtus ſonus: ſicutapparet in ipſa quādo aggregat̉ ventoſitas in ſpacijs vacuis. Dicit ergo. Et fortaſſe ſupple vētoſitas eſt in inflatione reſoluit ſpacia .i. reſoluit̉ nec includit̉ interſpacia vacua: īmo ſupple aliquādo ſubtiliat .i. ſeparat mebra cōiuncta reſoluit ea: id eſt diſlocat ea generat ineis ſcilicet in iſtis membris cōiunctis id quod facit neceſſarium diſrumꝑe .i. diſſocare eo generat in eis extēſionem ꝓpter quam extenſionē remouent̉ mēbra a iuncturis ſuis. Et vētoſitas remanet retinet̉ .ſ. in iſtis mēbrisſic diſtocatis ꝓpter ſpiſſitudinē groſſitudinē ſuā .i. ventoſitatē. ꝓpter ſpiſſitudinem eius ꝯtineant eamſtrictionē pororum. Sic ergo apparet ex dictis ex quogeneratur inflatio. qua generat̉ ex vētoſitate pura inbus locis pōt aggregari iſta vētoſitas. quia qn̄qꝫ aggregatur in ſpacijs in vacuitatibus. tūc apparet ibi ſonꝰ:quandoqꝫ autem poteſt aggregari in membris cōiunctisdiſlocatis a vētoſitate ꝓpter extēſionē. Deinde dic̄: Et qn̄qꝫ exiſtimat homo ſuꝑ brūeius ſicut genu ſit apoſtema indigensperforatione: quare perforat ipſum: etegreditur ventoſitas tantum. In parte iſta Auic. oſtēdit aliquādo decipit̉ homo incura: circa id apoſtema ventoſum qd̓ dicit̉ inflatio. Dicit ergo Auicēna. quandoqꝫ eſtimat homo .ſ. medicꝰſuꝑ membra .i. infirmi eius ſicut genu ſit apoſtema indi-