.III.De cura can.Fen
vt quia habeat radices ꝓfundatas in interioribus membri ⁊ per totū: ⁊ dato ꝙ eius orificium ſit extra in ſuꝑficieexteriori corꝑis: ſicut eſſet cācer antiquus ꝑfectus in coxa vel in alio mēbro carnoſo exteriori: talis .n. dicit̉ eſſecancer abſconditus: qꝛ eſt ꝓfundatus ꝑ totū mēbrū ⁊ vſqꝫ ad ſui interiora: modo de vtroqꝫ cancro abſcōdito hꝫveritatē qd̓ Hypo. dicit: ⁊ hoc qd̓ etiā dicit Aui. hic. ¶ Uteriꝰ ītellige ꝙ qn̄ Hyp. dic̄ nō curare melius eſt. nō ītelligit ꝙ nullo modo ſubueniat̉ eis cū cura: īmo bene debemus ſubuenire cum cura blandiēti ex potibus ⁊ cibis⁊ alijs medicinis ẜm ꝙ Ani. ponit in lr̄a: ſꝫ intellige nōcurare .i. nō debemus eos coqͥre nec īcidere ẜm qd̓ exponit Gal̓. in cō. Curati em̄ .i. inciſi vel cōbuſti citius ꝑeunt.Cauſa qͣre iſti citius ꝑeunt ꝓpter inciſionē ⁊ cōbuſtionēeſt: qꝛ ſi incidis talē cancrū abſconditū: aut tu īcidis ip̄mradicitus: vel intendis ip̄m īcidere radicitus aut nō. ſi tuintendis ip̄m incidere radicitus: tūc dico ꝙ iſti citius pereūt: ſiue tu intelligas ꝑ cancrū abſcōditū canerū ꝗ eſt incōcauitatibus interioribus corꝑis: ⁊ de iſto eſt magis manifeſtū Siue tu intelligas ꝑ cancrū abſconditū cancrū ꝓfundatū in īterioribꝰ mēbris dato ꝙ orificiū extra appareat: qꝛ ſi tu intendis ipſum incidere radicitus tunc fientibi duo reddētia vulnus dubiū ⁊ mortale: eo ꝙ oportebit fieri vulnus maximū: ⁊ oportebit ꝙ ſit vulnus iuxtamēbra nobilia vel in mēbris nobilibus: iſta ſunt reddētia vulnus dubiū vt ponit Gal̓. 2º regiminis acutoꝝ. Etꝙ oporteat ibi fieri iſta duo apꝑet: qꝛ ſi intēdis ip̄m incidere radicitus cū iſte radices ſint multū ꝓfundate ⁊ diſyſe: ſeꝗt̉ ꝙ ſi debeāt īcidi oēs eis radices ꝙ ibi fiat vulnusmaxmū: ⁊ ideo fiet maxīa violētia ipſi nature. Iterū etiāfiet in mēbris nobilibus ſicut in mēbris īterioribus: ſi iſtecancer ſit in mēbris īterioribus: vel approximabit membris nobilibus: dato ꝙ iſte cancer ſit in mēbris exterioribus ſicut in māmilla ⁊ coxa: qꝛ oportebit tm̄ ꝯcauare ꝙapproximabit mēbris īterioribus: ſunt gͦ ibi illa duo quereddūt vulnus dubiū ⁊ mortale. Ex iſtis etiā ꝯcludit̉ ꝙſi incidant̉ vel īcēdant̉ radicitꝰ: ꝙ ſequit̉ nimia reſol̓o caloris ⁊ ſpūs: ⁊ iō vel ſtatim moriunt̉ vel in ꝓxīo. Iterū ſiincidant̉ vel incēdant̉ radicitꝰ ſeꝗt̉ aliud .ſ. ꝙ eſſet ibi nimia emoroſagia: ex iſta aūt nimia emoroſagia debilitat̉virtus eoꝝ ⁊ citius moriunt̉. Iterū ēt ex hͦ ſeꝗt̉ alid̓ ꝑiculū: qꝛ cū ibi ſint nerui magni ſi īcidunt̉ vel īcendāt̉ ſeꝗt̉ibi vehemēs dolor. Ex tali aūt īciſione nerui ⁊ vehemēti dolore pōt ꝯſeꝗ ſpaſmus ad quē ſeꝗtur mors. ¶ Sic etgo nūc ex oībus iſtis aꝑꝑet ꝙ ſi iſte cācer īcidat̉ radicitꝰꝙ citius ꝑimit. Si aūt tu nō incidas radicitꝰ: ſꝫ dimittasibi radices: tūc adhuc citius ꝑimit: qꝛ ſi remanēt ibi radices cancri: tūc recidiuabit ⁊ regenerabit̉ cācer vlceratusꝗ eſt peior pͥore: ⁊ ꝓpter dolores etiā ꝗ fient ꝑ illā quaſſationē: ⁊ ꝓpter vacuationē ſanguīs magis moleſtabit̉ natura qͦꝫ ſi nō incidant̉: ⁊ ꝑ ꝯn̄s citius ꝑeūt. Iteꝝ etiā ſi illecācer pͥmo nō erit vlceratus tūc nil aliud facies ꝑ iſtā īciſionē niſi qd̓ de cācro nō vlcerato facies vlceratū ꝙ citiuꝫpimet. ¶ Ex dictis gͦ apꝑet rō afforiſmi: ⁊ iſtius ꝑtis Aui.ſcꝫ qͣre tales cācros abſcōditos ⁊ occultos nō oꝫ eos incidere vel coquere. ¶ Deinde cum dicit:¶ Et fortaſſe ſufferunt cancri parui ſectionem: nam ſi poſſibile eſt vt deſtruanturcum aliquo tūc nō eſt poſſibile vt deſtruantur niſi ꝑ inciſionē vehemēte: vt ex toto aſſumat̉ mēbrum inuadens qd̓ eſt incircuitu eius: incidēdo ip̄m ex circundāte apoſte ma eradicando oēs venas queinbibunt ipſum: ita vt non remaneat deeis aliquid ⁊ currat poſt illud ex eis ſan-
guis plurimus: ⁊ iam anteceſſit mundificatio corporis per ſolutioneꝫ ventris exmateria mala ⁊ flebotomiā: deinde conſerua eum faciendo eū ſtare ſuper cibosbone quātitatis ⁊ qualitatis ⁊ confortation mēbri ad expellendū: quāuis inciſioin pluribus addit ei malitiam: ⁊ fortaſſeindiget poſt inciſionem cauterio. Et fortaſſe erit in cauterio timor magnus: ⁊ illud erit quādo fuerit cancer prope membra principalia ⁊ nobilia.¶ In qua parte oſtendit qui ſunt caneri ſufferētes inciſionem ⁊ cauſticationem ⁊ curantur etiam cum his: ⁊ duofacit. Primo facit hoc: ſecundo addit quoddā qd̓ acciduex inciſione cancri narrādo quoddā qd̓ accidit ex inciſion cancri in māmilla. ſecūda ibi. (Et iam narrauit. Dicit ergo primo. Et fortaſſe ſufferunt cancri ꝓni ſectionē.¶ Iuxta quā partem intelligendū ꝙ expoſitio ⁊ declaratio iſtius partis habet̉ ex p̄dictis ꝙ vnū oppoſitū daīintelligi ꝑ aliud. ¶ Et ꝓpter hoc Galienus in cōmentoillius afforiſmi: ꝗbuſcūqꝫ cancri abſcōditi: dicit ꝙ Hyp.per viam oppoſitionis intelligit canonē oppoſitū illi .ſ.quod ꝗbuſcūqꝫ ſunt cancri exteriores ⁊ non ꝓfundati ininterioribus corꝑis: ſed ſunt in ſuꝑficie exteriori: tūc curare eos ꝑ inciſionē vl̓ incēſionē meliuꝫ eſt qͣꝫ nō curare.⁊ hoc intēdit Aui. cum dicit. Et fortaſſe ſufferunt cancriparui .i. cancri īcipiētes ⁊ nō antiꝗ nec ꝓfundati: ſed exiſtentes in ſuꝑficie exteriori ſectionē ideſt inciſionē. Dicitaūt Aui. fortaſſe: qꝛ etiam cancri parui incipiētes nō ſemper ſuſtinent inciſionē ⁊ incenſionē vt ſi ſint prope mēbra nobilia vel in mēbro ī quo nō poſſit fieri eradicatioipſius ſicut eſt in gutture vel in naſo vel in ano vel intusin vulua: ſed ad hoc vt poſſit curari ꝑ inciſionē vel incēſionem oportet vt ſit in mēbro in quo poſſibile. ſit tota eiꝰꝯcauatio ſicut eſt in membro multum carnoſo: vt eſt māmilla ⁊ coxa ⁊ eis fll̓ibus. Et hoc eſt quod ſubdit AuicēNam ſi poſſibile eſt vt deſtruatur cum aliquo tunc noneſt poſſibile niſi vt deſtruatur per inciſionem vehementem ⁊ ex toto aſſumat̉ membrum inuadens .i. vt ex totoeradicetur ⁊ concauetur pars membri in quo eſt inuaſio⁊ cōcauando totū qd̓ eſt in circuitu eius vbi ſunt radices⁊ vene. ⁊ hoc non pōt fieri in oībus membris: ſed ſolumin membris qualia ſunt coxa vel mammilla vel aliudſimile. Et hoc etiam dicit Albucaſis in capitulo de curacancri: ⁊ hec ſunt verba ſua. ¶ Et dixerūt antiꝗ ꝙ qn̄qꝫcancer eſt in loco vbi poſſibilis eſt eius eradicatio ſicutcancer qui eſt in māmilla aut coxa aut eis ſil̓ibus ex mēbris locatis ad extrahendū totū eius: precipue quādo eſincipiens paruus ⁊ iam anteceſſit mundificatio ⁊c̄. ideſt⁊ debet antecedere iſtā inciſionē mūdificatio corꝑis ⁊c̄.Deinde ſerua eum .ſ. iſtam mūdificationē hoc eſt conſerua corpus ſic mundificatū vt non regenerētur mali humores per bonaꝫ dietam vt per cibos bonē quātitatis ⁊qualitatis ⁊c̄. qͣꝫuis inciſio in pluribus horis addit et malitiam: intellige in horis quando non competit inciſio: ⁊hoc eſt in predictis caſibus qui dicti ſunt. aliud qd̓ Auic.dicit patet. ¶ Deinde cum dicit:¶ Et iam narrauit quidā primorū ꝙ medicus quidā incidit māmillam canceroſam radicitus ⁊ cancerata eſt altera. Dico ꝙ poſſibile fuit ſi fuit illud in via cancerādi: quoniā inuenit illam egritudinē