Tractatus.III.De cura can.

Hic Aui. affignat cauſaꝫ qͣre id apoſtema vocat̉ cancer.Apꝫ qd̓ dic̄. Et ītellige vt melius dicta Aui. ītelligant̉ ꝙid nomē cancer eꝗuocat̉ ad duo. ſ ad quoddā aīal fluuiale qd̓ eſt notū: ⁊ ad egritudinē q̄ vocat̉ cācer q̄ hꝫ fil̓itudinē ad id aīal: ⁊ pͥma acceptio iſtius noīs cācer ē ꝓpria. ſecūda aūt eſt trāſumptīa: in om̄i aūt trāſumptiōe eſt ſil̓itudo: qꝛ oēs trāſferētes ẜꝫ aliquā ſil̓itudinē ſe trāſferūt. Similitudo aūt iſta ē duplex. vna ē rōne forme vel figure:alia eſt rōne adherētie: ſil̓itudo aūt rōne forme ⁊ figureeſt: qꝛ ſicut id aīal hꝫ corpus groſſum ⁊ rotundū ⁊ hꝫ pedes furculētos: ita etiā iſte morbus ē groſſus ⁊ rotūdus⁊hꝫ ēt radices furculētas ad modū pedū cācri: qꝛ veneq̄ ſunt in mēbro in quo eſt morbus iſte ſunt ſicut radicesipſius. Eſt ēt ſil̓itudo adhuc ex ꝑte forme: qꝛ ſicut id aīaleſt quaſi nigrū anteqͣꝫ decoquat̉: ita ⁊ iſte morbus: qꝛ fitex melācolia aduſta: ſil̓itudo aūt ex ꝑte adherētie eſt: qꝛſicut id aīal multū adheret cū ſuis pedibus: īmo intantūꝙ vix poſſunt ip̄m caꝑe venatores: ita etiaꝫ iſte morbusmultū adheret: qꝛ radices eius vt venas que ſunt ſicut radices eius habet in interioribus ⁊ in ꝓfunditatibus mēbrorum: merito ergo poteſt id nomen cancer tranſferriad iſtum morbum ⁊c̄.¶ De cura cancri.Capl̓m xvj.Llud quod oportet cauere decura eius eſt: quoniā cum incipit fortaſſe eſt poſſibile vt prohibeatur ne addatur ſuper illud quod ipſe eſt: ⁊ conſeruetur ita ꝙ nōvlceretur: ⁊ accidit in quibuſdam horisvt ſanet̉ incipiens: cōfirmatus vero nō.¶ Suꝑius determinauit Aui. de cancro theorice: hic determinat de ipſo practice .ſ. qͣꝫtum ad curam. Et diuidit̉hec pars in ꝑtes duas. Primo ponit quā intentionē debemus habere in cura cancri. Secūdo ꝓſequit̉ curā ipſius. ſecūda ibi. Et multotiēs ꝗdē accidit ⁊c̄. Dicit primoillud qd̓ oꝫ caueri de cura cancri .i. id qd̓ oꝫ intēdere circacurā cancri eſt: qm̄ incipit fortaſſe poſſibile eſt vt ꝓhibeatur ⁊c̄. Et accidit in ꝗbuſdam horis vt ſanet̉ incipiēsideſt qn̄ cancer incipit ⁊ eſt paruus: firmatus vero nō ſꝫnatur. Sic ergo tunc ex dictis apparet ꝙ in cura cancrivt pl̓m eſt intentio ꝓhibendi ne augeat̉ ⁊ ne vlceret̉: qꝛiſta intentio in eo vt plurimū eſt poſſibilis: ⁊ raro eſt intētio in cura ipſius ſanandi ipſum: qꝛ iſta eſt impoſſibilisniſi aliquādo vt qn̄ eſt paruus incipiens: tunc enim contingit ꝙ aliqn̄ talis cancer ſanatur: licet etiam non ſemꝑiſte ſanetur. ¶ Ad euidentiā aūt maiorē dictoꝝ Aui. nota ꝙ cancer eſt duplex: quidā eſt incipiēs ⁊ paruus: aliuseſt antiquus ⁊ magnus. Modo tunc cancer antiquus ⁊magnus ſiue ſit vlceratuꝫ ſiue nō: nō eſt poſſibile vt ſanetur nec ꝑ medicinas nec ꝑ inciſionē: eo ꝙ iam eſt in mēbro ꝓfundatus vſqꝫ ad ſui interiora: ⁊ habet venas extēſas ⁊ diuulſas ad partes lōginquas: ⁊ ideo nō pōt ab eoeradicari ⁊ euelli. Et hoc eſt qd̓ dicit Albucaſis capitulode cancro: qn̄ vero antiquatus ⁊ magnus eſt nō oportetvt appropinques ei. Ego em̄ non potui ex eo ſanare alquē nec vidi aliū ante me qui ꝑuenerit ad id. Et hoc etiādicit Hyp. in illo afforiſmo. Quibuſcūqꝫ cancri ſunt abſconditi: ẜm ꝙ exponet̉ in ꝑte ſequēti. Si autē cancer ſiparuus ⁊ incipiēs: tūc ſi ſit in mēbro vbi poſſibile eſt eiꝰeradicatio ⁊ cōcauatio ⁊ ſit in ſuꝑficie in ꝑte exteriori illius mēbri: ⁊ nō in interioribus illius mēbri poſſibile eſtvt ſanet̉: ⁊ hoc ꝑ inciſionē ⁊ ꝑ cauſticationē. Si autē illecancer ſit in mēbro: vbi nō eſt eius eradicatio poſſibilisſicut eſt in gutture: vel ſit ꝓfundatus in interioribus partibus membri: tunc non ſanat̉ ⁊ ꝓpter hoc Auiē̄. dicit. ꝙ

accidit in ꝗbuſdā horis vt ſanet̉ incipiēs paruus: nō aūtdicit ſemꝑ. Dixi aūt ſignāter ꝙ poſſibile eſt vt ſanet̉ taliscācer incipiēs paruus ꝑ inciſionē ⁊ ꝑ cauſticationē: quiacū medicinis localibus quas poſtea dicet Auicē. credoꝙ nullus poſſit ex toto ſanari: ⁊ hoc videt̉ eſſe ex intētione Almanſoris .ſ. ꝙ cancer nō pōt ſanari ꝑ medicinas locales. Dicit enim: Cancer eſt egritudo ⁊c̄. Cui ſi ilico exquo incipit ſuccurrat̉ ⁊ vt debet regatur: forſitan ſtabit vteſt: nec augmentabit̉. Cum aūt creuerit ſemꝑ ſic manebitqꝛ deterior erit ſi vlceret̉ ⁊c̄. Per hoc ergo qd̓ dicit hicAlmanſor videt̉ ꝙ nullus cancer pōt ex toto ſanari cuꝫmedicinis localibus: ſed conſeruat̉ ꝑ medicīas localesne cancer augeat̉ in ea diſpoſitione in qua eſt. Quandoergo Auicē. dicit ꝙ poſſibile eſt vt ſanetur cancer incipiens paruus. Et hec idem dicit Raſis capl̓o de cancro.credo ꝙ intelligit ꝑ inciſionē vel cauſticationē: nō auieꝫcum medicinis localibus. Uerum eſt tamen ꝙ Auicen.ſequēti capl̓o videt̉ ponere ꝙ ſit poſſibilis deſtructio cācri ꝑ medicinas. Sed tunc qn̄ erimus ibi hoc exponemus ⁊ melius etiā de hoc videbimus. Tunc ſeꝗt̉ illa ꝑs:¶ Et multotiens quideꝫ accidit cancerinterius occultus: ⁊ eſt rectificatio in eoẜm ꝙ dixit optimus Hypocras vt nonmoueatur: quoniā ſi mouetur fortaſſe ꝑducit ad mortem: ⁊ ſi dimittiur ⁊ non curatur: fortaſſe prolongat̉ ſpacium cū ſalute quadā: ⁊ proprie quādo rectificanturcibi ⁊ ponuntur de illis que infrigidant⁊ humectant ⁊ generant materiā ſaluamſicut aqua ordei ⁊ piſces alredradu parui ⁊ vitelli ouorum ſorbilium ⁊ ſimilia illis ⁊ quādo eſt illic caliditas: tunc deturlac vaccinum ſtatim cum extractum eſtbuthyrū: ⁊ colatur ⁊ quod ſumitur ex oleribus humidis vſqꝫ ad cucurbitam.¶ In qua parte Aui. proſeꝗtur ⁊ diuidit̉ iſta pars in ꝑtesduas. Primo ponit curam ipſius per inciſionē ⁊ cauſticationē. ſecūdo ponit curam ipſius per medicinas. ſecūda ibi. Sumat in poto multis vicibus. Prima ꝑs diuitur in ꝑtes duas. Primo oſtēdit qui ſunt cancri ꝗbus nōcompetit nec ſufferūt inciſionē ⁊ cauſticationē. ſecundooſtēdit ꝗ ſint cancri ſufferētes inciſionē ⁊ cauſticationē⁊ curant̉ cū eis: ſcd̓a ibi. (Et fortaſſe ſufferūt cancri ꝑui.Dicit ergo pͥmo. Et multotiēs ꝗdē accidit cancer interius occultus: ⁊ eſt rectificatio in eo .i. via curationis in ecẜm ꝙ dixit optimus Hyp. in ſexta particula afforiſmorūin illo afforiſmo. Quibuſcūqꝫ cancri abſconditi ſunt nōcurare melius eſt: curati em̄ citius ꝑeunt: nō curati verolongū tēpus ꝑficiūt vt nō moueat̉ .ſ. cū inciſione vel cauſticatione: qm̄ ſi moueat̉ ⁊c̄. ¶ Iuxta iſtā partē intelligeexpoſitionē afforiſmi predicti: qꝛ expoſitio illius afforiſmi eſt expoſitio ⁊ declaratio iſtius partis. Intellige gͦ qn̄Hyp. dicit ꝗbuſcūqꝫ cācri abſconditi ſunt. Ꝙ cācros eſſeabſconditos pōt eſſe duobus modis ⁊ de vtroqꝫ verificātur afforiſmi: ⁊ id qd̓ hic dicit Auicē. vno modo pōt dicieſſe cancer abſconditus: qꝛ ſit in ꝑtibus īterioribꝰ corꝑisita ꝙ nil de ipſo extra apꝑeat ſicut eſt cancer ꝗ eſt in ep̄ate vel in ſtomacho vel in matrice vel in ano interius velin gutture. iſti em̄ dicunt̉ eſſe cancri abſconditi: qꝛ fiuntin cōcauitatibus interioribꝰ: quoꝝ orificiū nō eſt in ſuꝑficie exteriori corꝑis. Alio mō pōt eſſe cācer abſconditª:Dinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē.g 3