Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
52r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus.II.De curacau.

poſſibile fuit vt eſſet ẜm ſemitā ꝑmutationis: eſt magis apparens. In iſta parte Aui. ſarrat quiddā qd̓ accidit cuidā medico ex inciſione. Et dicit quidam priorum narrauitquidam medicus inciſit mamillam canceratam radicitꝰ cancerata eſt altera: ponit poſſibilitatē huius Auicē.duobus modis: potuit enim eſſe poſſibile vno modo vtſi altera māmilla eſſet in via cancerandi tunc potuit eſſe inciſa alia māmilla cancerata ſuperueniret cancer illimāmille que erat in via cancerādi: ſi ſic intelligat̉ eſſepoſſibile: tunc cauſa illius fuit inciſio: ſed fuit qꝛ illamāmilla erat in via cancerādi: vnde potuit ei ſuꝑuenirecancer quādo fuit inciſa alia māmilla: ſed non inciſioſit cauſa illius niſi caſualiter vel per accidens. Aliapotuit eſſe poſſibile per viā permutatiōis: vt qꝛ materiaillius māmille cancerate que fuit inciſa fuit ꝑmutata adaliam māmillam cancerauit ipſam: hoc eſt poſſibile:quia poſſibile eſt propter inciſionem materia cōmoueatur ebuliat: vnde poteſt permutari effundi ad aliam mamillam. Et ſimile huic quodāmodo ponit Aui.in tertio libro fen tertia de egritudinibus oculorū capitulo de ruptura cornee. Ponit enim ibi Auicēna eminentie clauali oculi que eſt per rupturam eſt cura. Sꝫdicit ipſe: ꝗdam peccant qui incidunt illam eminentiamvt oculus videatur pulchrior. Nam dicit ipſe rectius eſtvt non moueat̉ nec tangatur cuꝫ inciſione: quia fortaſſeeffundet̉ ꝑmutabit̉ maͣ ad oculū alterū. Similiter etiāhoc eſt poſſibile propter inciſionem māmille cancerate cāceretur altera ẜm viam ꝑmutatiōis materie de vnamāmilla ad alteram. Et hoc maxime eſt poſſibile ſi cancer ſit antiquus profundatus vbi materia eſt profundaEt ſi ſic intelligatur eſſe poſſibile: tunc cauſa canceranis alterius māmille fuit inciſio illa ratione cuius materia fuit cōmota effuſa ad aliam māmillam. Et addit Auicē. iſte modus poſſibilitatis eſt magis apparēꝫideſt magis manifeſte verus. vnde vterqꝫ modus eſt poſſibilis: ſed iſte videt̉ magis apparēs verus: ratio huiꝰeſt: qꝛ cum altera māmilla fuiſſet cancerata poſt inciſionem māmille cancerate videtur cauſa cancerationisalterius māmille fuiſſet inciſio. Et cum per ſecundū modum poſſibilitatis reddat̉ cauſa fuerit inciſio: non aūteſt per primum modū: ideo ſecundus modus poſſibilitatis eſt magis apparens. Et intellige vltra quod Aui. narrauit hic hoc poſuit hoc eſſe poſſibile vt oſtēderet per hoc inobedientiam cancri ad curationem per inciſionem. Et ideo Auicēna dixit prius cum hac conditione: fortaſſe ſufferunt cancri parui ſectionem dixit abſolute .ſ. ſine hac conditione fortaſſe ⁊c̄. Rememoratio regiminis ſoluendi ipſum.Capitulum. xvij.Umat in potū multis vicibusinter quas ſint dies pauci quaqꝫ vice quatuor aureos epithymi aqua caſei: aut aqua mellis: aut decoctioneꝫ epithymi in ſyrupoacetoſo. Et ei qui ex hominibus eſt fortis detur hiera hellebori. Superius Auicēna poſuit curam cancri quātum ad inciſionem incenſionem: hic ponit curaꝫ eius que fit permedicinas. Et diuiditur hec pars in partes duas. Primo ponit curam ipſius per medicinas euacuātes corpusque dicuntur vniuerſales. Secundo ponit curam ipſiusper medicinas locales. ſecūda ibi. Mer medicinas locales ⁊c̄. Dicit ergo. Et appar et qd̓ dicit ⁊c̄.

Rememoratio medicinaꝝ localiū ad cācrū. Cap̄. xviij.Er medicinas locales ad cancrum requiruntur quatuor intentiones .ſ. deſtructio cancripenitus eſt difficilis: prohibitio additionis: prohibitio vlcerationis: curatio vlcerati. In iſto capl̓o ponit Auicē. curam cancri medicinas locales. Et diuidit̉ hec ꝑs in partes duas. In pͥma ꝑte ponit qͣs intentiones habemus in cura cancri medicinas.in ſecūda ꝓſeꝗtur illas intētiones. ſecūda ibi. (Et in illisin ꝗbus querit̉. Dicit ergo per medicinas locales reꝗrūtur ad cancrū quatuor intētiones: ideſt medicine locales ẜm quatuor intentiōes ponunt̉ in cancro: quedam ponūtur ẜm iſtam intentionē vt deſtruat̉ cancer penitus: Et ideo prima intentio eſt vt deſtruatur cācer penitus. Et dicit Aui. hoc eſt difficile. Quedā aūt ponūtur ẜm iſtam intentionē vt ꝓhibeat̉ additio cancri. Etſecunda intentio eſt prohibitio additionis cancri. Quedam autē ponunt̉ vt prohibeat̉ cancer vlcerari. Et ideotertia intentio eſt prohibitio vlcerationis. Quedam aūtponūtur ad curandū cancrum vlceratum. ideo quartaintentio eſt curatio vlcerati. Iuxta iſtam partem intellige de iſtis quatuor intentionibus que habent̉ in cācroper medicinas locales: primo intellige de prima intentione. Nam Aui. dicit pͥma intentio eſt difficilis. Sedego credo adeo eſt difficilis eſt impoſſibile. Credoem̄ impoſſibile eſt vt dixi ſupra: cancrū: oīno deſtruere medicinis localibus hoc pꝫ intētionē Almāſoris: vt dictū fuit pͥus. Iterū hoc videtur eſſe de intētioneAui. in p̄dicto capl̓o: qꝛ ſi aliꝗs cancer deſtrueret̉ medicinis localibꝰ tūc talis cancer eſſet cācer ꝑuus incipiēsſꝫ de tali cācro dixit Aui. in p̄cedēti capitulo ſi poſſibile eſt vt deſtruatur talis cancer aliquo tunc eſt poſſibile vt deſtruat̉ niſi poſt inciſionē vehementē vt ex toto aſſumat̉ membrū inuadēs qd̓ eſt in circuitu eius ⁊c̄. videt̉ ergo per hoc qd̓ dicit hic Auicē. talis cancer nonpoſſit deſtrui cum aliquo niſi per vehementē inciſionē.Deſtructio ergo cancri medicinas locales eſt impoſſibile. ꝓpterea ſi cancer deſtrueret̉ medicias locales: tūchoc eſſet per medicinas in ꝗbus eſt reſolutio ſicut dicitAui. in ſequēti ꝑte: ſed tūc hoc fieret aut medicīas reſolutiuas fortes aut medicīas reſol̓iuas debiles: ſꝫ ꝑdebiles poſſet fieri: qꝛ medicie debiles nihil reſoluerēt demaͣ cācri. maͣ cācri ſit groſſa difficilis reſolutiōis. Similiter etiā fortes reſolutiuas pōt fieri: qꝛ ſi tu adminiſtras in cācro medicinas fortes: tūc iſte ſint acute additur inflatio ipſius cancri: tunc magis adurit̉: ꝯn̄saugetur malitia eius: hoc eſt qd̓ dicit Auicēna in ſequēti parte. Quia id quod de medicinis eſt forte addit cancro malitiā: ergo tunc non pōt deſtrui nec medicinasfortes cum augeāt malitiā ipſius: nec debiles cum nilreſoluat̉ de materia ipſius. Et hoc eſt quod addit Serapiꝰ capitulo de cancro. Et de natura huius egritudiniseſt acuta medicamīa inflāmat̉ debilia in ip̄a nihilagunt. Sic tūc aꝑꝑet pͥma intētio eſt impoſſibilisEt hoc credo etiā qd̓ ſit intētio Auic. credo in parteſequenti intendit hoc ꝓbare ſicut ibi videbitur: lꝫ id nonfaciat manifeſte: ſed occulte. De ſecunda aūt intentiōeintellige poſſibiles ſunt vt ponūt omnes auctores: tamen ſunt difficiles multū agiles. De quarta autēintentionē intellige quādo Anicēna dicit: quarta intētio eſt curatio vlcerati non intelligit Auicēna quarta intentio ſit curare cancrum vlceratum cum medicinisita deſtruatur totaliter: quia hoc eſt impoſſibile: īmoeſt magis impoſſibile qͣꝫ primū. Difficilius em̄ eſt curareDinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē.g 4