Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
48r
Einzelbild herunterladen
 

A8Tractatus.II.apoſte. duro.

lutiōe ſubtilitate ſua. Uides ꝓpͥetates vtriuſqꝫmultū cōueniūt. ita ē medicina reſolutiua ẜm pl̓mericcat. qꝛ ergo ẜm pl̓m medicina reſol̓iua deſiccat. nondebet ꝑmiſceri exiccatiuis ne ampliꝰ addat̉ ſuꝑ eiusericcationē ſic fiat nimis exiccatiua: īmo dꝫ eſſe lenitate eo qd̓ exiccat. Et hūectatiuū raro reſoluitid pōt exponi duobꝰ modis. Unoº hūectatiuū raro reſoluii: hoc ē raro ē hūcctatiuū reſoluat. Et huiꝰ eſt:de rōne materie hūectatiue ē ſolū mollificare hūorē etparare ip̄m ad reſoluēdū reſoluat: debet ꝑmiſceri reſolutiuo: qꝛ tūc illud p̄parat ad reſoluēdū et reſolutiuū reſoluit qd̓ mollificatū ē: dimittit etiā reſolutiuū nimis exiccare. Alioº exponi pōt humectatiuūraro reſoluit: hoc ē huectatiuū reſoluit raro .i. paulatiue cito ſubito: vn̄ reſoluit raro: qꝛ paulatim ī longo tꝑe. id etiā eſt veꝝ hūectatiuū ampliat pͥorosparat hūo. ad reſoluēdū. ex hoc ampliat poros ethūor p̄parat̉ ad reſoluēdū: tūc naͣ adiutorio huiꝰ mae reſoluit de hu. ſic p̄parato paulatiue pͥoros ampliatos: et hūectatiuū reſoluit paulatim. ꝓpter hoc etiā bonū ēvt ꝑmiſceat̉ reſolutiuo vt ꝑmittat ip̄m reſoluere humiditatē ſubtilē groſſum indurare: ſed faciat ip̄m reſoluere humo. totū: pͥmo vna ꝑtē qͣꝫ aliā. Ulteriꝰnota lꝫ dictū ſit medicine reſolutiue debēt eſſe leneet ꝑmixte exiccatiuis: eſt intelligēdū ꝓpter medicine reſolutiue ſut aliquo exiccatiue: quiaid eſſet veꝝ: īmo qn̄ eſt tp̄s reſoluēdi debēt eſſe medicine reſolutiue exiccatiue plus qͣꝫ mollificatiue. ſed nondebēt eſſe exiccatiue nimis ꝓpter cām dicta. vn̄ debētexiccatiue lenes. hoc intelligit Auicē. ea dicta ſunt.Et hoc eſt qd̓ ſubſequēdo ſtatim dicit Aui. Et oꝫ vt ſitdus .ſ. medicinaꝝ reſoluētiū in caliditate ex ſecūdo gradu ad tertiū: in ſiccitate in gradu pͥmo. ſic bene debēteſſe exiccatiue: ſed debēt eſſe lenes. Habemus ex dictis vna reuolutio curatiōis ſcliroſis qͣꝫtū ad localia eſt reuolutio reſolutiōis: ſed alia r euolutio quā oportet eſſe īcuratiōe iſtiꝰ eſt reuolutio lenificatiōis. Deinde dicit: Et ſint iſte due reuolutōes ſuccedētes.CHic Auic̄. on̄dit p̄dicte reuolutiōes debēt admīſtrariẜm ordinē: dicit: Et ſint iſte reuolutiones ſuccedētes .i.ordinate: vt qꝛ vna p̄cedat altera ſequat̉. curat exprimere illū ordine: qꝛ poſuit ip̄m in pͥmo ſed ordo iſtaꝝreuolutionū eſt ẜm extrahit ex dictis Auic̄. in pͥmo fen cap̄. de curatiōe apoſte. primo oꝫ vt mollificet̉: deinde reſoluat̉: deinde ſi timet̉ ex reſol̓one eiꝰ qd̓ reſoluine id qd̓ remāſit fiat lapis. Iteꝝ ſecūdo redeundū eſt admollificādū poſtea ad reſoluēdū: ſic fiat quouſqꝫ reſoluatur totus humor. Semꝑ ergo debet p̄cedere mollificare ſubſequi reſoluere. Deinde cum dicit: Etoꝫ vt mēbrū famē pati cogat̉ in reuolutiōe reſol̓onis: trahatur nutr im̄tūad eiꝰ oppoſitū motiōe illiꝰ oppoſiti etexercitio eiꝰ ip̄iꝰ famelicatiōe: cibeturin reuolutiōe lenificatiōis: fiat ei appetendi nutrimētū cum fricatione et queſunt ei ſimilia liniatur cum pice.CHic Auic̄. on̄dit quid ſit faciendū qn̄ adminiſtrant̉ medicine ẜm vnā reuolutionē: quid qn̄ adminiſtrant̉ ẜmaliā. patet qd̓ dicit: qꝛ qn̄ volumus reſoluere opor: et vtmēbrū fiat famelicū .i. ſit vacuū diuerſione nutrimētiad oppoſitā partē: ſicut ponit Aui. ſed qn̄ volumus lenificare oꝫ vt cibet̉ trahat̉ nutrim̄tū ad ip̄ꝫ: hoc eſt qꝛ nutrimētū humectat ip̄m impinguat. Tūc ſeꝗt̉ illa pars: Et diuerſificetur neceſſitas in virtute

medicinaꝝ reſoluētiū lenificātiū dibilitate eaꝝ ẜm raritatē membri ipſiusſpiſſitudinem et vehementiam duritieiet debilitatem eius. In iſto §. Auic̄. poſtqͣꝫ oſtēdit abſolute cuiꝰ cōpl̓onislis debent eſſe medicine locales ſcliroſis: oſtēdit hoc hiccōparatiue .ſ. reſpectū ad diuerſitatē membroꝝ diuerſitatē ſcliroſis. Dicit ergo pͥmo. Et diuerſificet̉ neceſſitas: in virtute .i. in fortitudine materieꝝ reſoluentiuꝫ ⁊cͣ.ẜm raritatē mēbri ſpiſſitudinē ip̄ius vehementiā duritiei .ſ. ſcliroſis et debilitatē eius .i. paucitatē duritiei ipſius. Quō aut diuerſificet̉ fortitudo debilitas iſtaꝝ medicinaꝝ penes illa ponit Aui. apꝑebit poſt qn̄ ꝓſeqͥturde medicinis localibꝰ ſpālibꝰ. Tunc ſequit̉ illa pars: Et iteꝝ cōpoſitio medicinaꝝ oportetvt aggregetur inter duas virtutes. In qua parie oſtēdit Aui. eadē ratio eſt de admīſtratione medicinaꝝ cōpoſitaꝝ: ſicut dictū eſt de ſimplicibꝰ.Dicit ergo. Et iteꝝ cōpoſitio medicīaꝝ oportet vt aggregent̉ inter has duas virtutes .ſ. reſol̓oni mollificationivt qn̄ volumus vti medicinis cōpoſitis temꝑe reſol̓onis:tunc medicine ſint cōpoſite magis ex reſolutis qͣꝫ ex mollitiuis. qn̄ aūt volumus eis vti temꝑe lenificationis tuncſint cōpoſite ex mollitiuis. ſimiliter etiā fortitudo diuerſificetur: debilitas eaꝝ in reſol̓one lenificatiōe ẜm raritatē ſpiſſitudinē mēbri: ẜm vehementē groſſitiem etpaucam ſcliroſis. Deinde cum dicit: Et oportet ne ml̓tu vtātur balneo qm̄reſoluit ſubtile aggregat ſpiſſum etꝑuenit ad hūc fine vt leniat ſpiſſum.CHic Aui. addit quiddā de balneo: patet qd̓ dicit. ītellige hic qd̓ dixit maxime de balneo naturali Ulteriusintellige hoc qd̓ dicit: oꝫ ne multū vtat̉ ⁊cͣ. datur intelligi aliqn̄ pn̄t vti ſicut qn̄ ap̄a eſſet mollificatū eſſet īvia reſolutiōis: aliter autē: quia reſoluit ſubtile derelinquit groſſum plus. Tunc ſequitur illa pars:Et lenificantia quidē ꝗbus ē reſolutōquedā ſūt ſicut adep̄s gallinaꝝ anſeruꝫet vituloꝝ boū et ceruoꝝ ꝓprie et medulle eoꝝ et adeps hyrci: et aſini adepseſt bona eis et adeps rapaciū leonū vrſi et leo pardi et adib currūt curſu eo de vulpibꝰ et lupis. Et adipes rapacium ex auibꝰ: et oꝫ vt miſceātur cum eisſūt ſicut armoniacū et bdeliū et galbanūet ſtorax et maſtix qn̄ p̄parātur ad reſoluēdum et fiāt ſingularia. Et de p̄dictisadipibꝰ melior eſt adeps leonū et vrſi. etin mucillagine fenugreci et ſe. lini ſūt reſolutio et lenificatio. Et oꝫ ne ī iſtis adipibus et eaꝝ ſimilibꝰ de mollificātibusſit ſal omnino: qm̄ ſal exiccat et indurat:immo oportet vt ſit earum operatio: operatio ſolis in cera que lenit et liquefacit: et non peruenit ex hoc vt exiccet.