Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
47v
Einzelbild herunterladen
 

.III.FenDe cura

eu̓atio. Euacuatio minoratiua ē reſpicit cāꝫ an̄tē ē repletio totiꝰ corꝑis: eūo eradicatiua ē reſpicit cāꝫ cōiunctaꝫ morbi actu faciētē morbū: eūo minoratiua pōt firi ante digōnē poſt digōnē: eūo aūt eradicatiua fit ſolūpoſt digōneꝫ. Ulteriꝰ nota eūo corꝑis ſit ī iſtis ap̄atibꝰ exterioribꝰ reſpicit cām cōiūctā ap̄atis exterioriseo illa eūo ſit vt euacuet̉ maͣ ap̄atis ꝯiuncta: qꝛ maͣipſiꝰ cōiūcta iaꝫ extra venas ē collecta ī ſpōgioſitatibꝰbroꝝ. Et ſi aliqn̄ ap̄a deliteſcat ꝑꝑ eūone corꝑis ſoluꝫ: nihilominꝰ tn̄ hoc ē qꝛ illa eūo eūaret ex maͣ ap̄atis ꝯiūcta: ſed ē: qꝛ illa eūo eūat mam ē parata currere ad locum apatis: tūc ampliꝰ currit maͣ naͣ efficit̉ potēsſuꝑ reſiduū que eſt maͣ ꝯiūcta ap̄atis reſoluit ipſaꝫ ſpāliter: ſi ſit multa ſit ſubtilis: ſic in iſtis ap̄atibꝰ exterioribꝰ eū̓o corꝑis reſpicit cām ꝯiūctā ap̄atis: ſꝫ reſpicit̉ cāꝫ an̄tem parata erat currere augere ap̄a: tūc talis eūo corꝑis fit ī iſtis ap̄atibꝰ dr̄ potiꝰ minoratiua qͣꝫeradicatiua: ex pͥmo qd̓ dixi hr̄ pōt fieri an̄ digeſtionē maͣe poſt digōnē maͣe: ex hoc qd̓ dcm̄ ē apparet iaꝫ reſpōſio ad ſcd̓aꝫ dubitationē. dicebas .n. videbat̉ Auicē. debuiſſet ponere ī oībꝰ p̄dictis ap̄atibꝰ digōnem an̄ purgationē id dcm̄. G. aucͣ. yp̄o. ſi ꝗs inꝗt velit⁊c̄. Gal̓. dicēs id dcm̄ aucͣ. ypo. loquitur ī illo dicto deeuone eradicatiua dꝫ fieri ī pͥnº morbi nec an̄ digōnem: loꝗtur ibi de ap̄atibꝰ interioribꝰ in quibꝰ hꝫ locuꝫvtraqꝫ eūatio minoratiua eradicatiua: in illis eniꝫ nodꝫ fieri eradicatiua ante digeſtionē maͣe: ſed Auiē̄. loꝗt̉ ī predictis de euacuatiōe minoratiua pōt fieri ante digeſtionē poſt digeſtionē: ideo fuit neceſſariū īp̄dictis apoſtematibꝰ poneret priꝰ digeſtioneꝫ materie. Sed tn̄ reſtat rn̄dere ad pͥmū: qꝛ dicebas tu qͣre potiusergo p̄cepit hic fieri digeſtionē qͣꝫ in p̄dictis aꝑatibꝰ ſpecialiter vt dictū ē: loquat̉ de eūatione mīoratiua: quepōt fieri ante digōnē in oībꝰ apatibꝰ poſt digeſtionemdicēdū licꝫ euacuatio mīoratiua poſſet fieri ante digeſtionē: etiā poſt digeſtionē: nihilominꝰ tn̄ hic potiꝰ p̄cepit Aui. fieri digōneꝫ qͣꝫ ī alijs eo materia hūor currens ad locū ap̄atis eſt magis groſſus durꝰ hic qͣꝫ ī aliis: ē magis inobediēs purgatiōi ꝑꝑ quā Aui. potiusfecit mētionē de digōne qͣꝫ ī alijs ap̄atibꝰ .ſ. digeſtioneꝫſac mūdificationē corporis eo educit humorē faciētem egritudinē: qꝛ ſi ſit mel̓ica educas humorē ſoluentibꝰ mel̓iaꝫ: ſi aūt ſit phegma purgabis ſoluētibꝰ phegmna. Si āt ſint ambo inſimul mixti purgabis laxatiuocōpoſito qd̓ educat vtrūqꝫ humorē. Si aūt ſit ſanguisgroſſus melācolicꝰ ſic̄ ē ſpāl̓r qn̄ ſephyros ſit cōuertēdoex phlegmone vl̓ ex heriſipilla: vel dato fiat ex tali ſāguine groſſo mel̓ico īcipiēdo: tūc cuꝫ purgatiōe ventriserit ēt vtilis fl̓omia vt euacuet̉ ſanguis groſſus mel̓icus ē qd̓ ſubdit Aui. Et fortaſſe ē illa mūdificatio cum fl̓omia ſupple iuuans ſi ē ſanguis pl̓ime nigredinis .i. ſi ē ſāguis melācolicꝰ abūdanꝫ in corꝑe qui pōt ſephyros facere: vt dictum eſt. Tunc ſequitur illa pars. Et ſuper illud ſit qd̓ reſoluit lenit ſimul: curetur eo qd̓ reſoluit exiocat tātū: qm̄ illud perducit ad vehementiam lapideitatis propter exiccationemgroſſi reſolutionē ſubtilis. In parte Aui. poſita cura ſephyros qͣꝫtū ad vl̓ia: pōitcura ipſiꝰ qͣꝫtū ad ꝑticularia localia. Et diuidit̉ iſta parsin ꝑtes duas. Primo on̄dit ī generali qͣlia localiapetāt ī ſephyros. oſtēdit hoc ī ꝑticulari ponēdo medicinas ſpāles. ibi. (Et lenificātia ꝗdē ꝗbꝰ eſt reſolutiodam. Prima ꝑs diuidit̉ adhuc in ꝑtes duas. primo faciiqd̓ dictū eſt. ſcd̓o addit ꝗdda de balneo. ibi. (Et opꝫ nemultū vtat̉ balneo. Prima pars diuidit̉ in ꝑtes duas.

Primo oſtēdit cuiꝰ cōplexiōis medicina cōpetit ī haſegritudine: tāgēdo ēt aliꝗd de illa cōpetit. ſcd̓o oſtēditqͣles cuiꝰ cōplexiōis medicine cōpetūt ī hac egritudine quo ordine debeāt adminiſtrari. ibi. (Et oꝫ vt ponātur. Dicit ergo pͥmo. Et ſuꝑ id. i. ſuprū locū ſcliro ſis ſupple ſit qd̓ reſoluit lenit ſimul .i. mae reſolutiuū leniti: ī hoc Aui. tāgit aliꝗd conditionis medicaminis qd̓cōpetit ſcliroſi: ſed cōplete tāgit cōditiōes ipſiꝰ hic: qꝛcōplete tanget ī ꝑte ſequēti: īmo ſolū tangit hoc vt oſtedat cōtrariū iſtiꝰ cōpetat ſcliroſi: hoc ē qd̓ dicit ſtatim poſt. Et curet̉ aliqua medicina eo qd̓ reſoluit exiccat tātū .ſ. ſine mollificatiōe: vt vel qꝛ in tali medicina ſit mollificatio vel ipſaꝫ p̄ceſſerit aliqͣ medicina mollitiua. dat cāꝫ hꝰ Aui. qm̄ id ꝑducit ad vehementiā lapideitatis ꝑꝑ exiccationē .i. ꝑꝑ indurationē hūorisgroſſi reſolutionē ſubtilis. Deinde cum dicit: Et opꝫ vt ponantur curationi eiꝰ duereuolutiones: reuolutio reſolutionislenitate cuꝫ eo qd̓ non exiccat plurimumqꝛ omne reſolutiuū ẜm plurimū exiccat: humectatiuū raro reſoluit: oportet vtſit gradus eius in caliditate ex ſecundoad tertiū in exiccatione ex gradu pͥmo reuolutio alia lenificationis. In ꝑte iſta Aui. on̄dit cuiꝰ cōplexiōis medicine cōpetātin hac egritudine quo ordine debeant adminiſtrari:diuidit̉ ꝑs hec ī duas. Primo hoc on̄dit de medicīs ſimplicibꝰ. on̄dit eadē eſt de cōpoſitis. ibi. (Et iteruꝫ cōpoſitio medicinaꝝ. Prima ī duas. pͥmo on̄dit cuius cōplexiōis debēt medictue locales: quo ordinedebēt adminiſtrari: hoc abſolute. hoc on̄dit cōparatiue ẜm diuerſitatē mēbroꝝ: ēt ſephyros. ibi. (Et diuerſificet̉ neceſſitas. In pͥmo. §. Aui. tria ponit dicta. īmo dicto on̄dit cuiꝰ cōplexiōis qͣles debēt medicinelocales. in dicto on̄dit ille medicine debent adminiſtrari ẜm ordinē. ī dicto on̄dit ꝗd ſit faciēdū qn̄ admiſtrant̉ medicīe ẜꝫ vnā reuolutionē: ꝗd qn̄ adminiſtrāt̉ẜm aliā. ibi. (Et ſint iſte due reuolutiōes.) ibi. (Et oꝫvt famē. Dicit de pͥº. Et oꝑꝫ vt ponant̉ curatiōi eiꝰ ſcꝫqͣꝫtū ad localia due reuolutiōes .i. medicine ẜm duas reuolutiōes: quaꝝ vna ē reuolutio reſolutiōis cuꝫ lenitatecum eo qd̓ exiccat ſupple fortiter eſt ẜm vnā reuolutionē debēt adminiſtrari medicine reſolutiue lenesfortiter exiccatiue: reddit cām Aui. qͣre medicine reſolutiue debēt lenes: qꝛ reſolutiuū ẜꝫ pl̓m exiccat: et id v̓bū pōt exponi duobꝰ modis: vno: ſic bn̄ dicomedicine reſolutiue debēt lenes non fortes: qꝛ reſolutiuū ẜm plurimū .i. reſolutiuū multū forte exiccat ſupple nimis: ſꝫ medicine nimis exiccatiue non cōpetūt ī ſcliroſi: tūc debēt admīſtrari ī ipſo medicine lenesreſolutiue fortiter exiccatiue. Aliomō p̄t exponi idv̓bū tūc exponet̉ ēt v̓bū p̄dictū alio: qͦꝫ pͥuꝫ: vt dicat̉ſic: bn̄ dico medicine reſolutiue ſint lenitate .i. ꝑmixte lenitiuis: eo qd̓ exiccat: debēt ꝑmiſceri exiccatiuis: qꝛ omne reſolutiuū ẜm plurimū exiccat: hoc eſt ẜm plurimū: ita eſt omne reſolutiuū exiccat.Et huiꝰ eſt: qꝛ ꝓprietas medicine reſolutiue exiccatiue multuꝫ cōueniunt: qꝛ medicina reſolutiua vt ponitAui. in ſcd̓o libro eſt cuiꝰ ꝓprietas eſt vt ſeparet humidūfaciēdo ipſuꝫ vaporare extrahēdo ipſum a loco in quofuit retētus .ſ. ꝑteꝫ poſt partē donec aſſiduatione ſue operationis finiat id qd̓ ex ea remanet ⁊c̄. medicina reſolutiua extrahit ſanitatē a loco exiccat etiā eaꝫ: hoc eſtqd̓ dicit Aui. de medicina deſiccatiua in eodē ca. Dic̄ em̄ medicina deſiccatiua eſt cōſumit hūiditatē ſua reſo-