Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
33r
Einzelbild herunterladen
 

TractatusExiturarū

ſputum ſaniei plurime ſubito quādo exitura eſt in pectore: ⁊ fortaſſe accidit prefocatio quando erumpit ad pectus resplurima ſubito.An iſto capitulo Auicēna ponit ſigna eruptionis exiture que eſt in membris interioribꝰ. Et habet illud capituſum tres partes. In prima parte Anicen. ponit ſigna qn̄appropinquat eruptio exiture intrinſece. In ſecūda pomi ſigna qn̄ facta eſt eruptio. In tertia parte ponit quedam accidētia que aliqn̄ conſequūtur ad eruptionē ſubitam exiture intrīſece. ſcd̓a ibi. Cuꝫ accidit rigor ſubito.)tertia ibi. (Et qn̄ exiture intrinſece fit eruptio ſubito ⁊cͣ.)Partes ille ꝑ ſe patēt: ⁊ planū eſt qd̓ in eis dicitur.capitula eſt quoddā dubium:Sed cir Ca ¶A quia diceret aliqs: ad ꝗd Aui.determinat hic de exituris intrinſecis: qꝛ videt̉ ꝙ determinatio ipſarum ſpectet ad tertiū librum: ſicut enim intertio libro determinat Auicen. de apoſtematibus cōtingentibus in mēbris interioribus: ⁊ non ſpectat determinatio ipſorū ad illum librum: ita etiam videtur ꝙ ad ilſum librum non ſpectet determinare de exituris intrinſecis ſꝫ ſolū ſpectet ad ip̄m determīare de exituris intrinſecis. Tu potes reſpondere ꝙ ad illum librum ſpectatquodāmodo determinare de exituris intrinſecis. Primo. quia cum aliqn̄ exitura extrinſeca ꝓcedat ⁊ rumpat̉ad membra interiora ſicut dictum fuit in primo capitulode exituris. ideo Aui. voluit predicere in illo libro ſignaintrinſece exiture. Item etiam alio modo hic determīade exituris intrinſecis. Et alio modo in tertio libro: quiain illo libro determinat̉ de ipſis generaliter eo ꝙ ſuntquedam ſigna generalia omni apoſtemati interiori qn̄ſit exitura: ſed in tertio libro determīatur de exituris ſpecialiter ꝓut fiunt in tali membro ⁊ tali: ⁊ ideo bene ſpectat ad iſtum librū determinare quodāmodo de exiturisintrinſecis .ſ. generaliter ponendo ſigna generalia om̄irale ipſarum: vt poſtea ponet Auic. Uerum eſt tamen ꝙſine dubio credo ꝙ principalior intentio Auicē. ſit determinare de exituris extrinſecis. Sed hic tetigit aliꝗd deintrinſecis ꝓpter cauſas que dicte ſunt. Curationes exiturarū apparentiū. Capl̓m .xxvij.Uacuationes ꝗdem ⁊ ea ꝗ busmedicātur apata in principijsſuis niſi timeatur reditus materiei ad membrū nobile ſicutdeclarauimꝰ: ⁊ in hoc errant ſtolidi: ſuntres in ꝗbus cōicant exitura calida ⁊ apoſtemata calida que non ſunt exiture. Superius Aui. determinauit de exituris mō theoricotam de exituris extrinſecis qͣꝫ intrinſecis: hic determīatde eis modo practico .ſ. ponēdo curam ipſarum. Et diuiditur hec pars in partes duas. pͥmo determiat de cura exiturarū extrinſecarū. 2º ponit quoddā regimē vl̓e de exituris intrinſecis. 2ª ibi. (Ad dubelet quidē intrinſece ⁊c̄.)Prima ꝑs iterū diuidit̉ in duas. in pͥma ꝑte Auicē. ponitregimē ⁊ curā exiturarū apparētiū in vl̓i. 2º qꝛ vnus modus regiminis ipſarū eſt ꝑ maturationē ipſe demōſtratq̄ ſunt naͣe medicinaꝝ q̄ hoc efficiūt ⁊ q̄ ip̄aꝝ dꝫ eſſe ꝯcluſio: vel al̓r. 2º ponit regimē ipſarū magis. 2ª ibi. MMedicinaꝝ maturantiū caliditas ⁊c̄. In illo gͦ capl̓o Aui. ponit curā ⁊ regimē exituraꝝ intrinſecarū in vl̓i. Et circa hͦͨAuic. duo facit. primo ponit curam ipſarum qͣꝫtuꝫ ad pͥncipiuꝫ qͥ eſt cura cōis exituraꝝ ⁊ alioꝝ apatū calidoꝝ. 2º

ponit curā ipſarū poſt pͥncipiū q̄ eſt ꝓpria cura ipſaꝝ exiturarū inqͣꝫtum exiture ſunt. 2ª ibi. Illud v̓o qd̓ appropriat̉ de regimīe ⁊c̄. Dicit gͦ pͥº. Euacuatiōes ꝗdē ⁊ ea qbus curant̉ ap̄ata in pͥncipijs ſuis .ſ. cū purgatiōe ⁊ repercuſſione niſi timeat̉ reditus maͣei ad mēbrū nobile ſicuteſt in locis emūctorijs vbi nō ponimus reꝑcuſſiua ꝓpterillā cām ſicut declaraui .ſ. in liº pͥº fen 4ª caº de cura apoſtematū in generali. Et ſicut errāt ī hoc ſtolidi: qꝛ ſtolidimedici nō excipiūt illa loca a reꝑcuſſione ſunt res in ꝗbꝰcōicant exitura cal̓a ⁊ ap̄ata calida q̄ nō ſunt exitura: hoceſt dicere ꝙ exiture calide cōicant qͣꝫtum ad curationē inſuis pͥncipijs cū ap̄atibus calidis q̄ non ſunt exiture: vn̄ſicut in illis cōpetunt reꝑcuſſiua in pͥncipio niſi in locisemūctorijs: ita etiā in iſtis cōpetūt reꝑcuſſiua in pͥnº niin locis emūctorijs: ⁊ iō qͣꝫtū ad pͥncipiū curationis ip̄aꝫcōicant cū curatiōibus alioꝝ ap̄atū calidoꝝ: ⁊ iō ꝓ curaip̄aꝝ qͣꝫtū ad pͥncipiū recurras ad ea q̄ dicta ſunt pͥus. Intellige tn̄ hic qn̄ loꝗtur de cura exiturarum qͣꝫtum ad pͥncipium vt hic loquitur de exituris q̄ fiunt maxīe incipiēdo ſicut incipiūt ap̄ata calida q̄ nō ſunt exiture: qꝛ de iſtihꝫ veritatē ꝙ in pͥncipio ip̄aꝝ dꝫ fieri reꝑcuſſio ſicut inpͥncipijs alioꝝ apatū calidoꝝ: nō aūt eſt verū de exiturisq̄ fiunt ꝑmutādo ex alijs apatibus calidis: qꝛ in talibusnō cōpetit reꝑcuſſio cū reꝑcuſſio ſit facta ī ap̄ate: īmo qn̄vidimus apa incidere itinere exiture: tunc debemus ſtatim incidere in viā eiꝰ qd̓ maturat ⁊ aꝑit ſic̄ dixit .ſ. Auic.⁊ ideo illd̓ qd̓ dicit hͦ qͣꝫtū ad iſtā partē cōuenit exituris qͥfiunt iucipiendo. Sꝫ alia q̄ dicet poſt q̄ appropriant̉ exiture inqͣꝫtū exitura eſt ꝯueniūt vtriqꝫ exiture ſiue fiat incipiēdo ſiue ꝑmutādo: qꝛ illud regimen qd̓ dicet̉ ꝯuenitexiture inqͣꝫtum exitura: ⁊ ideo appropriat̉ vtriqꝫ exiture: ſed iſtud regimē qd̓ hic ponit eſt cōe oībus aꝑatibuscalidis ⁊ exituris: iō nō ꝯuenit niſi exituris q̄ fiunt incipiendo ad modū alioꝝ apatū calidoꝝ. Tūc ſeꝗt̉ illa ꝑs:Illud vero qd̓ ei appropriat̉ de regimīe ē reſol̓o eiꝰ qd̓ aggregatū eſt in ea.apoſtemati quādo ſit exitura: ⁊ ponendo regimen gene In qua ꝑte Aui. ponit regime ⁊ curā exituraꝝ q̄ appropriant̉ exituris inqͣꝫtū exiture ſunt: ⁊ in exituris q̄ fiuntincipiēdo dꝫ fieri illud poſt pͥncipiū. Sed in exituris q̄ ſiunt in ꝑmutādo dꝫ fieri in pͥncipio ipſaꝝ .ſ. qn̄ videmusapoſtema incidere itinere exiture: qꝛ tūc ſtatim debemꝰadmīſtrare curā ⁊ regimen qd̓ hic ponitur. Diuidit̉ autēꝑs illa ī ꝑtes duas. qꝛ pͥmo ponit iſtud regimē qd̓ cōpetitexituris inqͣꝫtuꝫ exiture ſunt in vl̓i: in ſcd̓a parte qꝛ illudpōt fieri pluribꝰ modis Auice. ponit illos modos. 2ª ibi.(Et illud eſt ẜm duos modos. Dicit pͥmo: illud vero qd̓appropriat̉ ei .i. exiture de regimine .i. de curatiōe eſt reſolutio .i. extractio eius qd̓ aggregatū eſt in ea .i. exitura.Uult dicere ergo Aui. ꝙ regimē ꝓpriū exiture inqͣꝫtumexitura eſt: eſt reſolutio humoris aggregati in exitura. Intellige aūt qn̄ dicit Auicen. eſt reſolutio: nō reſolutionem qͥ ſit cū medicinis per poros: qꝛ illa reſolutio cōpetit etiā apoſtematibus que nō ſunt exiture qn̄ apoſtamataſunt in ſtatu. Sed intelligit hic Aui. ꝑ reſolutionē extractionē maͣe ꝯgregate in exitura ꝑ rupturā exiture ⁊ nō ꝑporos ſicut ſtatim poſt videbit̉. Deinde cū dicit: Et illud eſt ẜm duos modos regimīsQuorū vnus eſt regimē currens ẜm rectitudinē cū egritudo nō egredit̉ ab eoqd̓ conſuetū eſt plurimū: ⁊ eſt vt ingenietur in maturatiōe materiei vt fiat ſaniesin eruptione eius poſt illud vt tu obſerues virtutem ⁊ conſerues eam ne ꝓſternant eam dolor ⁊ eruptio ſubito: pluresDinus ſuꝑ fen ⁊c̄. Auicē.