.II.De ſignisFen
duas. primo facit quod dictum eſt. ſecundo oſtendit cauſam quare illa accidentia fiunt vehemētiora ī principioexiture qͣꝫ in ſtatu ſecunda ibi. (Et non fiunt dolores iſti⁊cͣ.) Dicit ergo primo. Quando accidit apoſtema calidūin viſceribus. id eſt in interioribus ⁊ accidit ⁊c̄. planumeſt quod dicit. ¶ Deinde cum dicit:¶ Et non fiunt doloreꝫ iſti ī prīcipio vehementiores: ⁊ quāto plus approximatſtatus minorātur niſi qn̄ eruptio ſit ī pricipio: ⁊ ſolutio cōtinuitatis ⁊ dolor ꝓuenit ex ea: ⁊ quando colligitur ⁊ qn̄ fit materia ſanies quieſcit etiam calefactio fortis ⁊ inflatio: quare quieſcit febris eueniens per cōmunitatem cordis.¶ In parte iſta Auicenna oſtendit: quare iſta accidentiafiunt vehementiora in principio exiture qͣꝫ in ſtatu: ⁊ ponit cauſam: ⁊ patet.dubitabit ⁊ dicet: quomodo ſuntSed aliquiS polores in pͥncipio vehementiores qͣꝫ in ſtatu: cum Ipoc. dicat in afforiſmo ꝙ circa ſtatufiunt omnia fortiora: circa vero principia ⁊ fines omniaimbecilliora ſunt. Dicendū eſt ꝙ ſtatus eſt multiplex: ꝙdam eſt ſtatus quo ad accidētia: alius eſt ſtatꝰ quo ad digeſtionē materie: alius eſt ſtatus quo ad vtrūqꝫ. Mō qn̄Aui. dicit hic ꝙ ī pͥncipio fiunt accidētia vehemētiora qͦꝫin ſtatu: intelligo de ſtatu ⁊ ēt pͥncipio quo ad digeſtionematerie: qꝛ vehemētiora fiūt accidētia in principio exiture qͣꝫ in ſtatu ipſiꝰ qn̄ eſt materia ꝑ cauſas quas Aui. pōit.Ipo. vero intelligit de ſtatu accidētiū. Unde quantuꝫ adhoc exitura in pͥncipio rōne digeſtionis materte ē in ſtatu ratione accidētium. ¶ Deinde cum dicit:¶ Et ſcias ꝙ duricies pulſus eſt teſtimonium magnum.¶ In parte illa Auicen. ponit qd̓dam ſignum exiture ītrīſece ſumptū a pulſu: ⁊ duo facit. Primo facit hoc. Secūdo per illud ſignū magis ſignificat ſuꝑ exiturā īteriorē.ſecunda ibi. (Et qn̄ apparet ⁊c̄. ) Dicit ergo pͥmo. Et ſcias ꝙ duricies pulſus eſt teſtimoniū magnū .ſ. ad ſignificandum ꝙ exitura ſit in membris īterioribus. Intelligeautem hic ſicut ponit Aui. in pͥmo capitulo de pulſu apoſtematum ꝙ omne apoſtema calidū exiſtens in mēorisīterioribꝰ qͣꝫtū eſt de ſe pulſuꝫ mutat in toto corꝑe ad pulſum ſerrinū ꝗ ē pulſus durus: vn̄ pulſus durus non ſolūconſequit̉ apoſtema qn̄ ſit exitura: ſed etiaꝫ conſequiturapoſtema in pͥncipio ſui dato ꝙ nō ſit adhuc exitura: ſedquando ſit exiiura: tunc augmentatur duricies pulſus ſicut augmētantur alia accidētia quando apoſtema fit exitura. ¶ Et intellige etiam ſicut ibi Aui. ponit ꝙ duriciespulſus ſequitur exituram in principio ſui ante maturationem cōpletā. Sed qn̄ exitura peruenit ad maturationēcompletam: tūc diminuitur duricies pulſus ⁊ fit pulſusmollis vndoſus: ⁊ hoc eſt ꝓpter humiditatem ⁊ lenitatēque conſequitur exituram que eſt matura. ¶ Et ītelligeetiam vt dicit Aui. ꝙ apoſtema calidū qͣꝫtum eſt de ſe mutat pulſum ad pulſum ſerrinum niſi ſit eī contraria cauſahumectans: qꝛ pōt eſſe cōtraria cauſa ei hūiditas ex parte membri: vt ſi illud apoſtema vel exitura ſit in membromolli ſicut in pulmone: tunc fit pulſus vndoſus rationemembri in quo eſt: ⁊ ideo quanqͣꝫ duricies pulſus conſequit̉ vtplurimū apoſtema calidū vel exituram ī mēbrisinterioribꝰ exiſtentē: nihilominus tn̄ īpediri pōt a mollicie mēbri: ⁊ ſicut īpedit̉ a mollicie mēbri: ita etiaꝫ pōt augeri a duricie membri: qꝛ ſi ſit ī membro neruoſo ⁊ durotunc augetur duricies pulſus ſicut ibi ponit Auicenna.
¶ Deinde cum dicit:¶ Et qn̄ apparet ſignū exiture aldubellati in viſceribꝰ ⁊ nō īduratur pulſus nōiudices penitus ꝙ ſit exitura īterior. Inhuiuſmodi enim fortaſſe non erit inviſceribus: immo in ſiphac quod continet viſcera. Et tu quidem iam ſentis latus inquo eſt exitura per grauitatem que pendet ex eo ⁊ per dolorem.Hic Aui. cōfirmat illud qd̓ dictū eſt .ſ. ꝙ duricies pulſusſit in teſtimoniū magnuꝫ: vult dicere Aui. ꝙ ſi appareataliqd̓ ſpaciū dubelati vel exiture in viſceribꝰ ⁊ in membris īterioribus ⁊ tn̄ nō induret̉ pulſus: tunc dato ꝙ appareat illud ſignū qd̓ videat̉ ſignificare exiturā in viſceribus: tn̄ ſi nō apparet pulſus durus: tūc non iudices: qilla exiiura ſit in iterioribus: quia fortaſſe hmōi materietexitura nō erit interior: ſed erit in ſiphac .i. in panniculoꝗ continet viſcera .i. mēbra īteriora. Un̄ per ſiphac nō intelligit hic ſolū pāniculū cōtinentē intenſtina: ſed intelligit oēm pāniculū qui cōtinet mēbra interiora ſiue cōtineat īteſtina ſiue alia. Et ꝑ viſcera nō intelligit hic Auiēſolū inteſtina: ſed ītelligit oīa īteriora. Dixit aūt forte vefortaſſe: qꝛ vt dictum ē ſupra: aliqn̄ bene pōt eſſe exiturain mēbris interioribꝰ: ⁊ tn̄ non erit pulſus durus ſicut ſiexitura ſit in mēbro molli: vel ſit alia eā humectans fortis rōne cuius īpedit̉ duricies pulſus: vt ponit Auicen. īprimo ſed vtplurimū quando non eſt pulſus durus exitura non eſt interior: ſed forte eſt in panniculo qui continet membra interiora: vt ponit Aui.¶ Significatio maturatiōis ītrinſece.Cap̄. 25.Uando accidūt ſignificatiōesexiture ītrīſece: deinde ꝗeſcūtaccidētia q̄ ſūt ex febre ⁊ horripilatiōe dolorꝭ ſedatiōe cōpleta ⁊ remanet grauitas: tunc ſanies ia cōfirmata ē ⁊ maturatio adeſt.¶ In illo capl̓o Auicen. ponit ſigna quando exitura ītrīſeca eſt matura: ⁊ patet qd̓ dicit.¶ Signa ꝓpinquitatis eruptiōis intrinſece. Cap̄. 26.Uando redeūt dolores ⁊ fiutpūctiones ⁊ mordicatio ⁊ grauitas fit vehementior ⁊ ſimilātur feb. tunc eruptio iaꝫ appropinquat. Cum ergo accidit rigor ſubito⁊ ſedantur grauitas ⁊ dolor: tūc iaꝫ eruptio facta ē: ⁊ proprie qn̄ apparet ſanieseūata mordicas illud qd̓ ꝑtranſit: ⁊ eſt neceſſarium vt ſit arefactio virtutis ⁊ debilitas arefaciēs. Et qn̄ exiture ītrinſece fiteruptio ſubita ⁊ egreditur res plurima:tunc fortaſſe accidūt pulſus cordis ⁊ ſincopis mala: ⁊ fortaſſe accidit mors ꝓpterreſolutionē virtutis: ⁊ fortaſſe accidit vomitus ⁊ vetris ſolutio: ⁊ fortaſſe. acccidit