Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
26r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus.I.Althohoin26

fortari frigidis: debet etiam confortari acetoſis: ꝗaacetoſa reſiſtunt corruptiōi putrefactioni: qꝛ de naiſtius morbi eſt corrūpere ſpūm cōplexionē cordisdebent eſſe cibi acetoſi frigidi: ſicut ſunt cibi habentiuꝫfebrem peſtilētialē: qꝛ iſte morbꝰ eſt peſtilētialis: vt dictūeſt ſupra: eo ſicut in peſtilētia corrūpit̉ cōplexio cordis ſpiritus: ita etiā in iſto morbo ꝓpter reſpirationē ſumiputridi ad cor vias arteriarū: maxime generatur īaere peſtilētiali: ideo idē eſt regimē iſtiꝰ morbi habēnium aerem peſtilētialē ſicut dicetur īfra. Sic ergo benedicit Aui. poſt eūonem flebotomiā oꝫ vt reuertaris adcorcū defenſiōe confortatiōe ipſius: hoc eſt qd̓ dicitRaſis. Et ſubleua plurimū intētōis tūc ad cōfortādū virtutem īfrigidandū cor. loci v̓o ipſius curatio non poſſibilis eſt niſi poſt id. Et ex hoc qd̓ dicit hic Auic̄. Raſisapparet peſſime faciunt illi qui dant tyriacā ī iſta egritudine huiuſmodi res calidas: iſta aūt faciūt humoreꝫplus furere cor ſuꝑcalefieri totū corpus: ideo iſtis citius inducūt mortē in egritudine. CHis ergo p̄miſſis dicit ergo Aui. ⁊c̄. miue .i. ſirupus de ſucco pomoꝝ acetoſoꝝ. Rob pomoꝝ eſt ſuccus pomoꝝ decoctꝰ vſqꝫ ad ſpiſſitudinem. Et cibus ſit ſicut lentes in aceto: fiat ita: excoriantur lentes frangantur fiat inde ſicut faba cumaceto eiecta earum prima lixatura vel coquantur cumaqua pauco aceto: qꝛ poſſūt bene decoqui acetoEi ſit cibus aceto valde acetoſus ſicut ſunt ſpinaciaaceto vel agreſta .ſ. lixata prius in aqua: ex carnibꝰ altaheu. i. vituli lactētis. Et videte in iſto morbo debēt eaquę infrigidant ſanguinē īgroſſant: vnde dicit Raſis:Et confert ei qd̓ fuerit ex cibis lētibꝰ excorticatis aceto cibis cōgelatis omne qd̓ ingroſſat ſanguinē confortat cor extinguit ſuꝑfluitates corporis. Sed aliꝗsdiceret: videt̉ cibus iſtius morbi debet eſſe infrigidans ingroſſans ſanguinē qꝛ in iſto morbo eſt ſanguisgroſſus eo ſanguis aduſtus tendit in naͣm mel̓ie aduſte. Unde Raſis in ca. de pruna igne ꝑſico precipit dari ſubtiliātia ſanguinē: qꝛ in iſtis eſt ſanguis groſſus propter aduſtionē: ergo ſimili debemus dare ſubtiliantia ſanguinē hic ſit ſanguis aduſtus. Dico ſine dubio ſanguis in iſto morbo in ſe in ſui ſubſtātia ē groſſus ſanguis eſt aduſtus: ideo qͣꝫtū ex parte huiꝰ competerēt cibi ſubtiliantes ſanguinē ſicut cōpetit in prunain igne ꝑfico: ſicut dicit Raſis: ſed tn̄ qꝛ iſte ſanguis vltrahoc habet ſit vene noſus: vt dcm̄ eſt: de natura veneni eſt ſtatim petere effumare cor. ideo rōne huius dant̉ibi ingroſſantes ſanguinē vbi non poſſit ita effumare etpenetrare ad cor. Et qꝛ multa caliditas eſt ī reliquo ſanguine propter quam in ipſo eſt ebulitio: vnde dantur cibi congelantes ingroſſantes ipſum. Et opꝫ vt roretur maſio īfirmi cuꝫ aceto plurimo folijs ſalicis vio. ro. nenufare ſimilibꝰ: ponant̉ ſuper cor epithimata īfrigidantia confortantia ex eisque cognoſcunt̉ de medicī habētiū pulſuꝫ cordis calidū habētiū peſtilētiam. In parte iſta Aui. docet rectificare aere in quo dꝫ eſſe talis infirmus: qꝛ oꝑꝫ vt irroret̉ madidet̉ māſio cuꝫ rebꝰfrigidis acetoſis: debēt balneari linteamina aceto aqua roſa. ponere ſuꝑ perticā circa lectū: ponanturſuper cor epithima. Hic reuertit̉ ad cōfortandū cor cumepithimatibꝰ. pōt poni tale epithima ſuꝑ cor. R. ſandaloruꝫ .ſ. rubeoꝝ citrinoꝝ: alboꝝ: boli armeni: roſarūrubearuꝫ: ſeminis pſilij oīum an̄. 3. ij. ſeminis portulacelactuce an̄. 3 .5. camphore. a. 3. terant̉ omnia inſimulficiantur in modū vnguenti cum aqua roſa. agreſta: etcum eis ponatur farina ordei qͣꝫtum ad omnia.

Et advltimum regantur regimine habentium aerem peſtilentialem.CHic Aui. vl̓izat de regimine iſtoꝝ quo ad oīa dicta ſcꝫad regimē cibi potus medicinaꝝ ad rectificationeꝫaeris: qꝛ debet regi regimine habētiū aerē peſtilentialē ſupple etiā habetiū morbos peſtilētiales: qꝛ ſicut in fe.bribus peſtilētialibꝰ oꝑꝫ regere cuꝫ frigidis acetoſis: etopꝫ etiā cōfortare virtutē eoꝝ iſtis cibis: paꝝ in viceīmo ſi appetūt debemus eos rogare ad comedēdū ſicut ponūt auctores. Unde debemꝰ ita dietare in iſtisſicut in alijs febribus: qꝛ in iſtis febribus ſpūs ſint corrupti exiſtētes circa cor ex aere peſtilētiali opꝫ ſepe cibare vt renouent̉ ſpiritꝰ iſti circa cor. Et ſimiliter etiā ī iſtomorbo debemus regere eos talibus cibis virtutemeorū cōfortare cuꝫ iſtis cibis dādo eos ſepe vt renouent̉ſpiritꝰ iſti infecti corrupti a fumo putrido veniente abipſo apoſtemate ad cor vias arteriaꝝ: vt pͥus dictum eſt Et ītelligēdū eſt Aui. tetigit curā vniuerſalē iſtiꝰ morbi qͣꝫtum ad rectificationē corporis eūoneꝫ qͣꝫtum adrectificationē cordis cibos potus odores epithinata: tetigit etiā rectificationē aeris: ſed de ſomno vigilia nihil tetigit nec aliꝗs auctor. Et hoc dico ꝗdaꝫdicūt in tali morbo debet eger permitti dormire:mouent̉ forte ex: qꝛ materia huiꝰ morbi eſt venenoſa:ſed in veneno exhibito corpori auctores ꝓhibēt ſomnū.Dicit enī Aui.. libro cap. canō curationis eius qui inpotu ſumit venenū. Et oportet vt dormiat oīnodimittat ſe ipſū taliter vt dormiat: īmo oꝑꝫ vt euigilare faciat ipſos rideant clament in circuitu eius: ergo ſimiliter in morbo iſto debet ꝓhiberi ſomnus ſit ex materia venenoſa. Nos vero dicimꝰ eſt totaliter ſimile de materia iſtius morbi de veneno dato in potu: ꝗaquādo venenū datur ī potu per os: tunc ſtatim venenuꝫpetit cor in interiori: interficit calorē ſpūm in interioribus: ideo ꝓhibetur ſomnus: qꝛ ſomnus retrahit reuocat humores ad interiora maxime ad cor. vnde cumtunc venenū petat īteriora: tūc ſi fieret ſonus poſſetcitioris penetratiōis veneni ad īteriora: ſed in iſta egritudine eſt expulſa materia venenoſa ab īterioribꝰ ad exteriora corporis ideo eſt ita in īterioribꝰ ſicut quādodatur venenū in potū: etiā qꝛ ſtatim poteſt ſuccurri ſcalpellando extrahēdo venenū: ideo non facit tale iuuamentū hic vigilta ſicut ibi: ideo non faciat tale iuuamētum: faciat alia nocumenta: qꝛ diſſoluit virtuteꝫ ſupercalefacit corpꝰ: adurunt̉ magis humores: ideoeſt oīno ꝓhibendū ſicut ibi: ſed eſt tenenda via media: qꝛnec eſt ei negandus ſomnus oīno: nec oīno eſt concedēdus: opꝫ pͥmo multū vigilare poſtea dormire. Notatamē ſi in iſto morbo accidat ꝓfunduas ſomni ſicut iaꝫvidi accidit in ꝗbuſdā ſit debilitate pulſus tunc ēſignū malū: qꝛ ſignificat debilitatem virtutis non potentis incitare ſenſus exteriores: hoc eſt. quod Auicen. dicit in.. Et profunditas ſomni cum debilitate pulſus ēmala eſt propter debilitatem virtutis non propter debilitatem cerebri. Et quando ſic eſt profunditas ſomni īhoc morbo tunc debet excitari non permitti dormirevigilare ipſum. Tunc ſequitur illa pars: Altohoin vero ipſuꝫ qd̓ currit curſueius de eis nominata ſūt curet̉ in principio eis conſtringūt īfrigidātſpōgia īfuſa in aqua aceto aūt ī oleo ro.aut oleo de pomīs arbore maſticis: autoleo de myrto: iſta fiūt in principio. In qua parte ponit curam localem althoym: duo facit. pͥmo ponit curam localē althoym. ſcd̓o ponit curā loDinus ſuꝑ Fen ⁊c̄. Aui.