.III.De curaFen
cens: Si ergo volueris regere in pͥncipio ⁊cͣ.Aduᵐ pͥº. qꝛ dic̄ Aui. qꝛ ſi volueris reSed Hīc E gere cū ſedatiōe doloris nō approximes eis aquā calida ⁊c̄. qꝛ id videt̉ ꝯtrariū Ga. 6. de inge. ſani. Dic̄ .n. ibi. Aqͣ .n. cal̓a mitigat dolorē ⁊ cās ap̄atꝭ.¶ Propterea Aui. videt̉ ꝯtrariari ſibijpſi: qꝛ dic̄ ꝙ nō debēt approxīari olea mollitīa ⁊ empl̓a facta ex ſemībꝰ qnvolumꝰ ſedare dolorē fl̓onis: ſꝫ dixit ſuꝑiꝰ ꝙ mollitīa ſūtad dilatādos poros ⁊ ad ſedādū dolorē fl̓onis: gͦ tūc ſi voluerꝭ rege̓ ap̄a cū ſedatōe dolorꝭ debeo admiſce̓ mollitīa ⁊ēpl̓a fctā ex talibꝰ medicis mollitis. ¶ Dd̓ꝫ ē ꝙ dolor pōtꝯtīgere ī ap̄ate duobꝰ modis. vnoº rōne male cōpl̓onis ⁊fluxꝰ ꝗ ē ibi: ⁊ talis dolor ē maxīe ī pͥ nº ap̄atis. Aliꝰ eſt dolor ꝗ ꝯtingit ex ꝯſtrictiōe hūoris in ap̄ate ⁊ ex ꝯculcatiōeip̄ius: mō pͥmꝰ dolor ſedat̉ cū reꝑcuſſiuis ⁊ nō cū mollitiuis: qꝛ reꝑcuſſiua alterāt malā cōpl̓onē ⁊ ꝓhibēt curſummaͣe. ⁊ ꝓpter hͦ dixit sͣ Aui. Et huectatio in pͥnº eſt timoroſa: ⁊ de tali ſedatiōe doloris ītelligit h̓ Aui. ⁊ iō bn̄ dixitin pͥnº Aui. Sꝫ ſcd̓s dolor ſedat̉ cū mollitiuis ⁊ aꝑientibus poros ⁊ iſto mō locutꝰ fuit Aui. ſupra cū dixit ꝙ mollitiua ſunt ad dilatādū poros ⁊ ad ſedādū dolorē .ſ. ꝗ eſtpoſt pͥnᵐ: qꝛ ex hͦ ꝙ dilatāt poros rarificāt mēbrū ⁊ reddūt maͣm aptā reſol̓oni ⁊ faciūt eā euaporare: ⁊ iō ſedantdolorē: vn̄ qn̄cūqꝫ ꝯtingit dolor ex ꝯſtrictiōe humoꝝ ſedat̉ ꝑ mollitiua ⁊ reſolutiua lenia: ⁊ hͦ ē qd̓ ſubdit Auic.in ſequēti ꝑte. Si v̓o iſta nō valēt: hͦ eſt nō ſufficiāt ad ſedandū dolorē vt qꝛ dolor ſit ibi ex ꝯſtrictiōe humoꝝ ⁊ hͦeſt qn̄ ap̄a iā trāſiuit pͥnᵐ ⁊ eſt in augmento tūc adminiſtra volubilem ⁊c̄. Et iſto mō ēt ītelligit Ga. 6. d̓ īge. ſan.cū dicit: Aqͣ v̓o cal̓a q̄ mitigat dolorē oīs ap̄atis. Auic. aūthͨ dicit ꝙ nō admīſtres aquā cal̓aꝫ ⁊ mollitiuā ad ſedādūdolorē in pͥnº: qꝛ ille dolor ē ex mala cōpl̓one ⁊ effuſiōemaͣe: ⁊ iō dꝫ ſedari ꝑ reꝑcuſſiua ⁊ nō ꝑ mollitiua: qꝛ mollitiua ſūt vehemēter ꝯtraria ei qd̓ necͣiuꝫ ē de ꝓhibitiōe effuſionis: vt dicit Aui. in lr̄a: ⁊ iō Aui. nō ꝯtrariat̉ ſibi ipſinec etiā dicto Gal; ⁊ iſta verba extrahūt̉ ex dicti? Gal. inlibº de ſimplicibꝰ medicinis cap. de mitigatiuis doloris.¶ Sꝫ redeas ad bolū armenū ſolutū in aqͣ: qꝛ id reꝑcutit⁊ alterat cōpl̓onē cal̓aꝫ ⁊ meliꝰ oleū roſa. eſt id qd̓ eſt exoleo ⁊ roſis. Dicit hͨ Aui. qꝛ vt dicit Gali. ī libº de ſimpli.medicis ātiꝗ miſcebāt ſale ī oleo ꝗppe .ſ. ro. ē reſol̓o q̄dā.dicit q̄dā qꝛ pauca ē ibi reſol̓o ſꝫ ē qͣſi tēperatū. ⁊ iō dicebāt auctores ꝙ calefacit ⁊ īfrīdat: ⁊ iō dixit Aui. ꝓ tāto hͦverbū: vt ꝙ ē meliꝰ oleū ro. qd̓ eſt ſolū ex oleo ⁊ roſis qͣꝫſi admiſceat̉ ibi ſal: ⁊ tūc n̄ erit ita mitigatiuū doloris: eoꝙ eſt nimis reſolutiuū rōne ſalis: ⁊ ſi nō admiſcet̉ ibi ſaltūc in eo erit pauca reſol̓o. Et iō optimū erit cū bolo armeno in pͥnº flegmōis ad ſedādū dolorē. aut lētes coctascū roſis mollificent̉ pͥus lētes in aqͣ: ⁊ poſtea coquant̉ cūroſis: poſtea terant̉ ſil̓ ad modū emplaſtri: illud em̄ eritoptimū empl̓ꝫ ꝓhibitiuū fluxꝰ maͣe: ⁊ alt̓atiuū cōpl̓onis.aut ad merdaſengi .i. ad litargirū ductū in mortario cuꝫoleo ro. in modū vnguenti. Tunc ſeꝗtur illa pars:Si v̓o iſta nō valēt ⁊ q̄ eoꝝ curſu currūt adminiſtra volubilē: qm̄ ip̄a ē vehemētis iuuamēti in pͥncipio ⁊ ſtatu ⁊ alfirēgi ⁊ alhaſce ⁊ apiū ⁊ albedarungi ſil̓r.Et multotiēs ꝗdē ſedat dolorē vinū dulce mixtū cū oleo ro. īmo cōgelatū vue ⁊paꝝ cere ſuꝑ lanā aūt lana yſopi īfrīdata ī eſtate tēpefacta ī hyeme: aut ſpōgiainfuſa ī vino ſtiptico aut aceto aūt aqͣ frigida: ⁊ crocus īgredit̉ ī ſedatiōe dolorCū ergo vides īceptione apoſtematis
īcede̓ itinē exiture tūc dimitte īfrigidationem ⁊ incede in viam eius qd̓ maturat ⁊ aperit.¶ In iſta ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit qͣſdā medicīas reꝑcuſſiuasq̄ cōpetūt ī pͥnº flegmōis ⁊ ſedāt eiꝰ dolorē ī pͥnº. In iſtaꝑte ponit medicīas qͣſdā cōpetētes magꝭ ī augmēto: veꝝet qꝛ Aui. īter illa ītermiſcet qͣſdā medicias reꝑcuſſiuas q̄cōpetūt potiꝰ ī pͥnº. dic̄ gͦ: Si v̓o iſta n̄ valēt .i. ſi p̄dicte medicīe reꝑcuſſiue n̄ ſufficiūt ad ſedādū dolorē: vt qꝛ dolornō ſolū ſit ibi ex mala cōpl̓one ⁊ fluxu maͣe: ſꝫ ēt ſit ibi exꝯſtrictiōe hūorꝭ quē oꝫ reſolue̓: ⁊ hͦ ē qꝛ iā ap̄a trāſiuit pͥncipiū ⁊ ꝑuenit ad augmētū: qꝛ an̄ id tp̄s nō poſſumꝰ pone̓mollitīa ⁊ reſolutiua tūc admīſtra volubilē: qꝛ volubiliseſt aꝑitiua poroꝝ ⁊ mollitīa ⁊ iō ſedāt dolorē ex ꝯſtrictione hūoris ī ap̄ate: ⁊ hͦ ē qd̓ ſubdit Aui. qm̄ ē vehemētisiuuamēti ī pͥnº ⁊ ſtatu. Et ītellige ī pͥnº .ſ. augmēti. ē .n. iuuatīa ī pͥnº augmēti qꝛ ē mollitia ⁊ aꝑitiua poroꝝ cū ꝑuacal̓itate: vl̓ ſi ītell̓r ī pͥnº ap̄atis tūc ē iuuatīa ī pͥnº ꝑmixtacū reꝑcuſſiuis: ⁊ maxīe cū ī pͥnº ꝯtīgeret dolor ex ꝯſtriction hūoꝝ fcā ꝑ nimiā reꝑcuſſionē: ⁊ ēt ē iuuatiua in ſtatuapatis ꝑmixta cū alijs mollitiuis ⁊ reſolutiuis cuꝫ ip̄a ſitaꝑitiua ⁊ reſolutīa ſic̄ apꝑet ꝑ Aui. ī. 2. li. ⁊ alſirēgi .i. minium cū qͦ pingit̉ ⁊ alachaſech .i. ſticados: ⁊ apiū ⁊ albedorogi ſil̓r .i. baſilicō amplū cū folijs latꝭ: Oīa iſta pn̄t adminiſtrari ī augmēto admixta cū reꝑcuſſiuis qm̄ reſolutiuaſūt. Et multotiēs ſedat dolorē vinū dulce mixtū cū oleoro. qꝛ id medicamē eſt ꝑtim reꝑcuſſiuū ⁊ ꝑtim reſolutiuūvn̄ cōpetit ī dolore flegmōis exn̄tis ī augmēto: dic̄ aūt vinū dulce: qꝛ vinū dulce eſt minꝰ ſiccatiuū ⁊ plus hūectatiun qͣꝫ aliud: exiccatio aūt nō cōpetit in flegmōe niſi ī fineſꝫ an̄ finē cōpetūt mollitīa reſolutīa ⁊ maxīe in augmēto.⁊ ꝓpt̓ hͦ Aui. ſubdit: īmo ꝯgelatū vue ⁊ paꝝ cere ſupplecū oleo roſa. poſitū ſuꝑ lanā .i. ſuꝑ carpiā ſu. ſedat dolorēEt dic̄ Aui. īmo qꝛ plus cōpetit cōgelatū vue an̄ finē flegmōis: ſicut ī augmēto qͣꝫ vinū: qꝛ nō eſt ita exiccatiuū: ꝑꝯgelatū vue intelligit fabā q̄ ſit ex vino mixto cocto vſꝗꝫad ſpiſſitudinē mell̓. vn̄ faba nō eſt tm̄ exiccatiua ſic̄ vinūīmo ē plus mollitia ⁊ minꝰ cal̓a: vt dic̄ Serapio ī ſuo antidotario: vn̄ ſi admiſceat̉ cū cera diſtēꝑata ⁊ oleo ro. eritmedicamē optimū ī augmēto flegmōis ⁊ ſedatiuū doloris. Et lana yſopi .i. lana ſuccida pinguis: ⁊ dr̄ lana yſopiqꝛ ex tali lana fit yſopꝰ hūida ẜm ꝙ dr̄ ī. 2. li. ſupple ⁊ tal̓lana ſedat dolore: qꝛ ē mollitīa ⁊ r̄ſolutīa īfrīdata ī eſtate⁊ ītellige hͦ p̄terqͣꝫ ī neruis ⁊ ī capite: ⁊ maxīe iſtis diſcooꝑtis qn̄ ē ibi ap̄a: qꝛ ibi debent apponi oīa calida actu autſpongia īfuſa ī vino ſtiptico aut aceto ⁊ aqͣ frīda potiꝰ cōpetit in pͥnº qͣꝫ in augmēto: ⁊ iō ſuꝑiꝰ poſuit id medicamēAui. inter medicias reꝑcuſſiuas: ⁊ crocus ingredit̉ in ſedatiōe doloris: qꝛ crocus eſt aꝑitiuus ⁊ reſolutiuus ⁊ ſtiꝑticus eſt: ⁊ iō manifeſte conuenit in augmēto admixtuscū medicīs reꝑcuſſiuis ⁊ mollitiuis: qꝛ reſoluit ⁊ adiuuatſtipticitatē ⁊ ſiccitatē medicīaꝝ reꝑcuſſiuaꝝ ẜm ꝙ dictuꝫfuit sͣ. ⁊ iō cū hͦ ꝙ reſoluit ꝓhibet fluxū maͣei ad locū: ⁊ iōcrocus maxīe īgredit̉ in ſedatiōe doloris maxīe qn̄ apaeſt in augmēto. Tunc ſeꝗtur illa ꝑs: Cū gͦ videris īceptionē ap̄atis.) in qͣ ītermiſcet quendā canonē de curatiōeapatis qn̄ incedit in viā exiture .i. in viā collectiōis ſaniei.Et dicit ꝙ qn̄ vides apa incedere ī viā exiture hoc eſt ꝙcolligat: tūc dimitte infrigidationē .i. dimitte medicinasreꝑcuſſiuas: ⁊ īcedas ſolū cū eis q̄ maturāt .ſ. pͥmo ⁊ aperiūt .i. reſoluūt: vel expone cū eis q̄ maturāt .ſ. pͥmo: ⁊ poſtea cū eis q̄ apperiūt apoſtema maturū: qꝛ pͥmo debemꝰmaturare apa: ⁊ poſtea aꝑire vel cū medicis ſi poſſumusvel cū ferro. Et bonū maturatiuū eſt ſicut ē empl̓m ex farina tritici cū aqua ⁊ oleo ⁊ croco cocta. illud em̄ eſt optimū maturatiuū qd̓ ꝑducit flegmōes ad maturatione inquibus eſt duricies quaſi ad modū ſcliroſis vt multotiens ſum expertus. Tunc ſequitur illa pars: