Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
12v
Einzelbild herunterladen
 

.III.De curaFen

cens: Si ergo volueris regere in pͥncipio ⁊cͣ.Aduᵐ pͥº. qꝛ dic̄ Aui. qꝛ ſi volueris reSed Hīc E gere ſedatiōe doloris approximes eis aquā calida ⁊c̄. qꝛ id videt̉ ꝯtrariū Ga. 6. de inge. ſani. Dic̄ .n. ibi. Aqͣ .n. cal̓a mitigat dolorē cās ap̄atꝭ. Propterea Aui. videt̉ ꝯtrariari ſibijpſi: qꝛ dic̄ debēt approxīari olea mollitīa empl̓a facta ex ſemībꝰ qnvolumꝰ ſedare dolorē fl̓onis: ſꝫ dixit ſuꝑiꝰ mollitīa ſūtad dilatādos poros ad ſedādū dolorē fl̓onis: tūc ſi voluerꝭ rege̓ ap̄a ſedatōe dolorꝭ debeo admiſce̓ mollitīaēpl̓a fctā ex talibꝰ medicis mollitis. Dd̓ꝫ ē dolor pōtꝯtīgere ī ap̄ate duobꝰ modis. vnoº rōne male cōpl̓onisfluxꝰ ē ibi: talis dolor ē maxīe ī ap̄atis. Aliꝰ eſt dolor ꝯtingit ex ꝯſtrictiōe hūoris in ap̄ate ex ꝯculcatiōeip̄ius: pͥmꝰ dolor ſedat̉ reꝑcuſſiuis mollitiuis: qꝛ reꝑcuſſiua alterāt malā cōpl̓onē ꝓhibēt curſummaͣe. ꝓpter dixit Aui. Et huectatio in pͥnº eſt timoroſa: de tali ſedatiōe doloris ītelligit Aui. bn̄ dixitin pͥnº Aui. Sꝫ ſcd̓s dolor ſedat̉ mollitiuis aꝑientibus poros iſto locutꝰ fuit Aui. ſupra dixit mollitiua ſunt ad dilatādū poros ad ſedādū dolorē .ſ. eſtpoſt pͥnᵐ: qꝛ ex dilatāt poros rarificāt mēbrū reddūt maͣm aptā reſol̓oni faciūt euaporare: ſedantdolorē: vn̄ qn̄cūqꝫ ꝯtingit dolor ex ꝯſtrictiōe humoꝝ ſedat̉ mollitiua reſolutiua lenia: ē qd̓ ſubdit Auic.in ſequēti ꝑte. Si v̓o iſta valēt: eſt ſufficiāt ad ſedandū dolorē vt qꝛ dolor ſit ibi ex ꝯſtrictiōe humoꝝeſt qn̄ ap̄a trāſiuit pͥnᵐ eſt in augmento tūc adminiſtra volubilem ⁊c̄. Et iſto ēt ītelligit Ga. 6. īge. ſan. dicit: Aqͣ v̓o cal̓a mitigat dolorē oīs ap̄atis. Auic. aūt dicit admīſtres aquā cal̓aꝫ mollitiuā ad ſedādūdolorē in pͥnº: qꝛ ille dolor ē ex mala cōpl̓one effuſiōemaͣe: dꝫ ſedari reꝑcuſſiua mollitiua: qꝛ mollitiua ſūt vehemēter ꝯtraria ei qd̓ necͣiuꝫ ē de ꝓhibitiōe effuſionis: vt dicit Aui. in lr̄a: Aui. ꝯtrariat̉ ſibi ipſinec etiā dicto Gal; iſta verba extrahūt̉ ex dicti? Gal. inlibº de ſimplicibꝰ medicinis cap. de mitigatiuis doloris. Sꝫ redeas ad bolū armenū ſolutū in aqͣ: qꝛ id reꝑcutit alterat cōpl̓onē cal̓aꝫ meliꝰ oleū roſa. eſt id qd̓ eſt exoleo roſis. Dicit Aui. qꝛ vt dicit Gali. ī libº de ſimpli.medicis ātiꝗ miſcebāt ſale ī oleo ꝗppe .ſ. ro. ē reſol̓o q̄dā.dicit q̄dā qꝛ pauca ē ibi reſol̓o ſꝫ ē qͣſi tēperatū. dicebāt auctores calefacit īfrīdat: dixit Aui. tātoverbū: vt ē meliꝰ oleū ro. qd̓ eſt ſolū ex oleo roſis qͣꝫſi admiſceat̉ ibi ſal: tūc erit ita mitigatiuū doloris: eo eſt nimis reſolutiuū rōne ſalis: ſi admiſcet̉ ibi ſaltūc in eo erit pauca reſol̓o. Et optimū erit bolo armeno in pͥnº flegmōis ad ſedādū dolorē. aut lētes coctas roſis mollificent̉ pͥus lētes in aqͣ: poſtea coquant̉roſis: poſtea terant̉ ſil̓ ad modū emplaſtri: illud em̄ eritoptimū empl̓ꝫ ꝓhibitiuū fluxꝰ maͣe: alt̓atiuū cōpl̓onis.aut ad merdaſengi .i. ad litargirū ductū in mortario cuꝫoleo ro. in modū vnguenti. Tunc ſeꝗtur illa pars:Si v̓o iſta valēt eoꝝ curſu currūt adminiſtra volubilē: qm̄ ip̄a ē vehemētis iuuamēti in pͥncipio ſtatu alfirēgi alhaſce apiū albedarungi ſil̓r.Et multotiēs ꝗdē ſedat dolorē vinū dulce mixtū oleo ro. īmo cōgelatū vuepaꝝ cere ſuꝑ lanā aūt lana yſopi īfrīdata ī eſtate tēpefacta ī hyeme: aut ſpōgiainfuſa ī vino ſtiptico aut aceto aūt aqͣ frigida: crocus īgredit̉ ī ſedatiōe dolor ergo vides īceptione apoſtematis

īcede̓ itinē exiture tūc dimitte īfrigidationem incede in viam eius qd̓ maturat aperit. In iſta ꝑte Aui. poſtqͣꝫ poſuit qͣſdā medicīas reꝑcuſſiuas cōpetūt ī pͥnº flegmōis ſedāt eiꝰ dolorē ī pͥnº. In iſtaꝑte ponit medicīas qͣſdā cōpetētes magꝭ ī augmēto: veꝝet qꝛ Aui. īter illa ītermiſcet qͣſdā medicias reꝑcuſſiuascōpetūt potiꝰ ī pͥnº. dic̄: Si v̓o iſta valēt .i. ſi p̄dicte medicīe reꝑcuſſiue ſufficiūt ad ſedādū dolorē: vt qꝛ dolor ſolū ſit ibi ex mala cōpl̓one fluxu maͣe: ſꝫ ēt ſit ibi exꝯſtrictiōe hūorꝭ quē oꝫ reſolue̓: ē qꝛ ap̄a trāſiuit pͥncipiū ꝑuenit ad augmētū: qꝛ an̄ id tp̄s poſſumꝰ pone̓mollitīa reſolutiua tūc admīſtra volubilē: qꝛ volubiliseſt aꝑitiua poroꝝ mollitīa ſedāt dolorē ex ꝯſtrictione hūoris ī ap̄ate: ē qd̓ ſubdit Aui. qm̄ ē vehemētisiuuamēti ī pͥnº ſtatu. Et ītellige ī pͥnº .ſ. augmēti. ē .n. iuuatīa ī pͥnº augmēti qꝛ ē mollitia aꝑitiua poroꝝ ꝑuacal̓itate: vl̓ ſi ītell̓r ī pͥnº ap̄atis tūc ē iuuatīa ī pͥnº ꝑmixta reꝑcuſſiuis: maxīe ī pͥnº ꝯtīgeret dolor ex ꝯſtriction hūoꝝ fcā nimiā reꝑcuſſionē: ēt ē iuuatiua in ſtatuapatis ꝑmixta alijs mollitiuis reſolutiuis cuꝫ ip̄a ſitaꝑitiua reſolutīa ſic̄ apꝑet Aui. ī. 2. li. alſirēgi .i. minium pingit̉ alachaſech .i. ſticados: apiū albedorogi ſil̓r .i. baſilicō amplū folijs latꝭ: Oīa iſta pn̄t adminiſtrari ī augmēto admixta reꝑcuſſiuis qm̄ reſolutiuaſūt. Et multotiēs ſedat dolorē vinū dulce mixtū oleoro. qꝛ id medicamē eſt ꝑtim reꝑcuſſiuū ꝑtim reſolutiuūvn̄ cōpetit ī dolore flegmōis exn̄tis ī augmēto: dic̄ aūt vi dulce: qꝛ vinū dulce eſt minꝰ ſiccatiuū plus hūectatiun qͣꝫ aliud: exiccatio aūt cōpetit in flegmōe niſi ī fineſꝫ an̄ finē cōpetūt mollitīa reſolutīa maxīe in augmēto. ꝓpt̓ Aui. ſubdit: īmo ꝯgelatū vue paꝝ cere ſupple oleo roſa. poſitū ſuꝑ lanā .i. ſuꝑ carpiā ſu. ſedat dolorēEt dic̄ Aui. īmo qꝛ plus cōpetit cōgelatū vue an̄ finē flegmōis: ſicut ī augmēto qͣꝫ vinū: qꝛ eſt ita exiccatiuū:ꝯgelatū vue intelligit fabā ſit ex vino mixto cocto vſꝗꝫad ſpiſſitudinē mell̓. vn̄ faba eſt tm̄ exiccatiua ſic̄ vinūīmo ē plus mollitia minꝰ cal̓a: vt dic̄ Serapio ī ſuo antidotario: vn̄ ſi admiſceat̉ cera diſtēꝑata oleo ro. eritmedicamē optimū ī augmēto flegmōis ſedatiuū doloris. Et lana yſopi .i. lana ſuccida pinguis: dr̄ lana yſopiqꝛ ex tali lana fit yſopꝰ hūida ẜm dr̄ ī. 2. li. ſupple tal̓lana ſedat dolore: qꝛ ē mollitīa r̄ſolutīa īfrīdata ī eſtate ītellige p̄terqͣꝫ ī neruis ī capite: maxīe iſtis diſcooꝑtis qn̄ ē ibi ap̄a: qꝛ ibi debent apponi oīa calida actu autſpongia īfuſa ī vino ſtiptico aut aceto aqͣ frīda potiꝰpetit in pͥnº qͣꝫ in augmēto: ſuꝑiꝰ poſuit id medicamēAui. inter medicias reꝑcuſſiuas: crocus ingredit̉ in ſedatiōe doloris: qꝛ crocus eſt aꝑitiuus reſolutiuus ſtiꝑticus eſt: manifeſte conuenit in augmēto admixtus medicīs reꝑcuſſiuis mollitiuis: qꝛ reſoluit adiuuatſtipticitatē ſiccitatē medicīaꝝ reꝑcuſſiuaꝝ ẜm dictuꝫfuit. reſoluit ꝓhibet fluxū maͣei ad locū:crocus maxīe īgredit̉ in ſedatiōe doloris maxīe qn̄ apaeſt in augmēto. Tunc ſeꝗtur illa ꝑs: videris īceptionē ap̄atis.) in ītermiſcet quendā canonē de curatiōeapatis qn̄ incedit in viā exiture .i. in viā collectiōis ſaniei.Et dicit qn̄ vides apa incedere ī viā exiture hoc eſtcolligat: tūc dimitte infrigidationē .i. dimitte medicinasreꝑcuſſiuas: īcedas ſolū eis maturāt .ſ. pͥmo aperiūt .i. reſoluūt: vel expone eis maturāt .ſ. pͥmo: poſtea eis apperiūt apoſtema maturū: qꝛ pͥmo debemꝰmaturare apa: poſtea aꝑire vel medicis ſi poſſumusvel ferro. Et bonū maturatiuū eſt ſicut ē empl̓m ex farina tritici aqua oleo croco cocta. illud em̄ eſt opti maturatiuū qd̓ ꝑducit flegmōes ad maturatione inquibus eſt duricies quaſi ad modū ſcliroſis vt multotiens ſum expertus. Tunc ſequitur illa pars: