Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
12r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus .I.Flegmonis

conſtricti in apoſtemate ex reꝑcuſſiuis tunc empl̓a locūcūfarina ordei volubili eo iſta aꝑiūt pͥoros emolliuūt calefaciūt membrū īfrigidatū: ideo remouēt nocumentū illud qd̓ poſſet accidere. Et ī quo eſt mollificano. i. vel qn̄ times ne accidat aliqd̓ p̄dictoꝝ nocumētoꝝempl̓a locū cuꝫ eo in quo eſt mollificatio: qꝛ mollitiuapori aperiunt̉: ideo maͣ que erat cōſtricta ex reparatione in apoſtemate exalat remouet̉ mortificatio caloris.Et optimū empl̓ꝫ ad hoc eſt ex farina ordei volubilifarina fenugreci: ſe. lini cocta ī aqͣ ad modū emplaſtri.Si vero apparet aliꝗd de hoc tūc ſcarifica locū excoria ip̄m non expectescollectionē neqꝫ maturationem: illudquādo vides illud qd̓ effuſum eſt pluri valde fortaſſe moritur membrum. In ꝑte iſta Aui. docet romouere p̄dicta nocumēta: dicit: Si v̓o apparet aliꝗd .i. de his p̄dictis nocumentis ⁊c̄. expectes collectionē nec maturationē ſupple in talinigredine: qꝛ fiet maturatio: īmo potius mēbrum corrūpetur. Un̄ ſtatiꝫ qn̄ apparet hoc accn̄s debet fieri ſcarificatio vt egrediatur ſanguis malus cōſtrictus in apoſtemate. Et non expectet̉ collectio nec maturatio humoris illud qn̄ vides: hoc eſt maxime tunc expectet̉ maturatio: īmo ſtatiꝫ fiat ſcarificatio qn̄ illud qd̓ eſt effuſuꝫ eſtpl̓m valde .i. qn̄ talis maͣ apoſtematis eſt plurima valde:qꝛ tunc minus pōt ei dominari naͣ citius mēbrū corrūpitur. Et fortaſſe mēbrū morit̉ ſupple ex nimia īfrigidatione tūc īdiget abſciſione vl̓ cauterio igne vt remoueatur tota caro corrupta vel īdiget cauterio medicīaſicut eſt calce ſapone piſtata forti capitello poſitaſuper locū denigratū vbi eſt neceſſaria abſciſio membri totius ſꝫ remouere aliquā partē corruptā.Et ſcalpellationis alia eſt magis appaes alia magis ꝓfunda illud eſt ẜmlocū apoſtematis diſpoſitionē mēbri: ſcalpellaueris tunc embroca aqͣmaris reliꝗs aquis ſalſis: emplaſtraum eo in quo eſt mollificatio. ſi indiges rarificatione embrocatione: ſiscontentus mollificatiuis.Hic diſtinguit de ſcalpellatiōe: qm̄ ſcalpellatio dꝫ fieri.id eſt ẜm locū ap̄atis: qꝛ ſi apoſtema ſit in loco neruoonō debemus facere ita ꝓfundā ſcalpellationē ſicut qn̄ſt in loco carnoſo vbi ſecurius poſſumus ſcalpellare.Et diſpoſitionē mēbri .i. ẜm maiorē vel minorē corrupti in mēbro qꝛ ẜm maior vel minor eſt corruptio inīebro: ẜm hoc ſcalpellatio dꝫ eſſe magis ꝓfunda minus ꝓfunda. Et ſcalpellaueris tunc embroca locūaqua maris reliꝗs aquis ſalſis eo iſte aque deſiccāteſiduū corruptū. Et emplaſtra locū ſupple poſt ſcarifiationē embrocationē eo ī quo eſt mollificatio .i.mplaſtris mollitiuis reſolutiuis ſicut eſt emplaſtrū diū ſupra: bonū emplaſtrū eſſet ex faria ordei maluaiſco farina fenugreci ſeminis lini. Et nota iuxtaicta qͥn̄cūqꝫ tu vides mēbꝝ liueſcere ſiue ſe ſiue proter ineptā curam: ſupple tu ſcarificatio lauatio eſt neceſſaria aqua ſalſa poſitio ventoſarū vel ſanguiſugarū poſtea apponere emplaſtra mollitiua reſolutiua eo id eſt optima cura. Et ſi indiget ſcarificationevt qꝛ ſit ibi tāta magnitudo corruptio mēbri ſiue inmebro ſꝫ iam incipiat mēbrū tendere ad hoc tunc ſistentus mollitiuis: qꝛ qn̄ eſt tantū nocumentū pōt re-

moueri per mollitiua reſolutiua dicta ſunt pͥus ſine ſcārificatione. Tunc ſequitur illa pars: Et ſcias adminiſtratio eorū que fortiter reꝑcutiūt in pͥmis eorū fortiterreſoluūt in fine ē mala: caue ergo quātūpotes. Infrigidatio em̄ vehemēs ꝑducit ad illud quod ſciuiſti. aqua frigidaſimiliter eſt de illis que oportet cauereniſi in eis que ſunt ſicut heriſipilla: inreſol̓one vehementi accidit dolor. In qua ꝑte ponit quendā canonē generalē de nimia reꝑcuſſione nimia reſol̓one: dicit: Et ſcias admīſtratio ⁊c̄. fortiter .i. nimis fortis in pͥmis .i. ī pͥnº apoſtematis eoꝝ fortit̉ reſoluūt ī fine .i. in ſtatu apoſtematis: etiāpoſſumus ītelligere finē .i. declinationē apoſtematis:qꝛ vtrobiqꝫ nocet nimia reſol̓o ad illud qd̓ ſciuiſti .i. addicta nocumēta dicta ſunt prius aqua frigida ſil̓r eſtde illis que oꝫ cauere .ſ. in pͥncipio flegmōis: qꝛ aqua frigida eſt nimis reꝑcuſſiua: intellige aqua frigida puraqꝛ admixta aceto vel ceroto: vt dictū fuit ſupra bn̄ pōtadminiſtrari: ſed pura eſt bona in pͥncipio flegmōis:qꝛ nocet in ſe ratione nimie frigiditati: rōne nimie humiditatis: qꝛ oꝫ medicinā reꝑcuſſiuā flegmōis eſſe deſiccatiuā ſtipticā: vt dictū fuit ſupra: niſi in eis que ſunt ſicutheriſipilla .i. niſi in flegmonibꝰ heriſipillatis. qꝛ in heriſipilla bene pōt adminiſtrari aqua frigida: ſicut apparebit poſtea: eo in heriſipilla q̄rit̉ maior alteratio qͣꝫ inflegmōe: in flegmone aūt querit̉ maior reſolutio: qꝛ inflegmone eſt maͣ magis ꝯſtricta qͣꝫ ibi: ideo in heriſipilla vel in flegmonibus ſunt quaſi heriſipilla bn̄ pōt adminiſtrari aqͣ frigida in pͥncipio ẜm melius apparebitin capl̓o heriſipille. in reſol̓one forti accidit dolor.hic on̄dit: qꝛ cauēda eſt nimis fortis reſolutio: qꝛ nimisſortiter reſoluētia inducūt dolorē: eo talia ſunt nimiscalida: nimis autē calida mordēt: inducunt dolorē: vthabet videri in tegni. ꝓpter dolorē aūt attrahunt̉ plushumores qꝛ oīs dolor exacuit reuma. ideo dicit Gal.de īgenio ſanita. Caue dolorē inqͣꝫtū potes: qm̄ nihil eſt apoſtematis ſicut dolor. Item ſunt cauenda fortia reſolutiua nimis ꝓpter aliud qꝛ reſoluūt ſubtile derelinquūt groſſum: vt dictū fuit ſupra: ſic in apoſtematibuscauēda ſunt nimis fortiter reꝑcuſſiua nimis fortiter reſolutiua. Tenendū eſt ergo mediū in vtroqꝫ. Si ergo volueris regere ī pͥncipioſedatiōe doloris approxīes eis aquācalidā olea mollificatia emplaſtra facta ex huiuſmodi medicinis: ip̄a em̄ vehemēter ſunt cōtraria ei qd̓ eſt neceſſariū de ꝓhibitiōe effuſionis. Et redeasad bolū armenū ſolutū in aqua frigidaaut oleo roſa. melius oleū roſa. eſt illud qd̓ eſt ex roſis oleo: ī oleo ꝗppe eſtreſolutio quēdā: aut lentes decoctasroſis: aut merdaſengi oleo roſato. Suꝑius Aui. docuit qͣſdā medicīas reꝑcuſſiuas cōpetūt ī pͥnº flegmōis: docuit ēt remoue̓ qd̓dā nocumētūqd̓ pōt accidere ex illis: poſuit quēdā canonē de nimiareꝑcuſſione nimia reſol̓one. In ꝑte iſta īfert quēdā canonē de remotōe cuiuſdā accn̄tis flegmonis .ſ. doloris di