Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
11v
Einzelbild herunterladen
 

.III.De curaFen

apoſtemate calido ponuntur pure: quia in apoſtematecalido competunt ratione prohibitionis fluxus ratione qualitatis materiei: cuꝫ materia ibi ſit calida: ideoadminiſtrantur pure. In frigidis autem non competūtratione qualitatis materiei: cum ſit ibi materia frigida:ſed competunt̉ ſolum ratione prohibitionis fluxus:debent admiſceri cum calidis ſtipticis: hoc eſt qd̓ dicitAui. in primo. fen capl̓o de curatione apoſtematum.Oportet autem vt ſtiptica conſtrictiua repercuſſiua frigide complexonis pure exiſtant ſi apoſtemā fuerint acuta: ſi apoſtemā frigida fuerint oportet vt alicui fint admixta in quo virtus exiſtat calida retentione .i. ſripticitate ſicut ſquinantū blacte biſantie. De ſcd̓o dico inflegmone debent eſſe medicine reꝑcuſſiue frigide ſicce cum ſtipticitate non multa. Dico autem hoc ad differētiam heriſipille: qꝛ in heriſipilla debent eſſe medicine repercuſſiue frigide humide cum forti ſtipticitate. In colerico autem debent eſſe frigide humide cum fortioriſtipticitate qͣꝫ in ſanguineo. Et id qd̓ dixi probatur: qꝛ oīscura fit per contrariū: modo materia flegmonis eſt ſanguis: ſanguis aūt eſt calidus humidus: ergo medicinaeius repercuſſiua debet eſſe frigida ſicca. Et ideo Aui.ponit medicinas repercuſſiuas cuꝫ ſiccitate ꝓpter hocetiam dixit in fine huius partis. Et quādoqꝫ iuuatur eiꝰdeficcatio ſtipticitas cum croco. Ex hoc enim verbo apparet manifeſte medicina repercuſſiua flegmonis debet eſſe ficcitate: ſed in heriſipilla in apoſtemate colerico debet eſſe medicina repercuſſiua humida: qꝛ materia ipſius eſt colerica calida aut eſt calida ficca: ideomedicina eius debet eſſe frigida humida. quare auteꝫdebeat eſſe cum maiori ſtipticitate qͣꝫ medicina flegmōisapparebit in capitulo heriſipille: hoc eſt qd̓ dicit etiamRaſis capl̓o de curatione apoſtematū calidorū. Deindecum dicit: Epithimatibus ſuper locum ſed in ſanguineocum eis que infrigidant conſtipationē faciunt .i. ſiccitatem ſicut ſunt ſandali roſe ⁊c̄. in colerico quidē cumeis in quibus eſt infrigidatio humectatio ſicut pſiliumconquaſſatū cum aqua citrullorum: ſicut raſura cūcurbite: hoc vult Alyab. in libro oculorum quē fecit tractatu. II. de curis morborum generaliter. Dicit ergo in illotractatu de cura apoſtematis ſanguinei: in pͥncipio ergocurationis corpus cum flōmīa purgetur. deinde ponantur repugnantia deficcatiua ⁊cͣ. Et de curatione apoſtematis colerici .i. heriſipille dicit infra in illo eodē tractatu. Et ſi opportunū eſt flebotometur: deīde medicina fiat que infrigidet humectet. Hoc ergo premino viſodicit Aui. (Medicine vero repercuſſiue ⁊c̄.) virge paſtoris .i. corrigyola. Et hoc proprium eſt cardus ſilueſter:aquarum aliarum .i. ſuccorum aliarum herbarum repercuſſiuarum corpora eorum contrita preparata acemplaſtra: hoc eſt dicere non ſolum ſucci predictarumherbarū ſunt medicine repercuſſiue flegmonis: ſed etiāex eis poſſunt fieri emplaſtra: vt ſi coquatur in aqua iſteherbe vel omnes vel alique ex eis inſimul conteranad modum emplaſtri. Et cerotum cum aqua frigida: qꝛſic fit. Rl. cere partem vnam olei roſa. partes tres diſſoluatur cera cum oleo ponatur in mortario proijciaturdeſuper ex aqua frigida moueatur ſemper qͣꝫtum poteris recipere de aqua frigida. Et fortaſſe excuſat laboremſpōgia .i. fortaſſe ſpōgia ſufficit īfuſa ⁊c̄. Et kelrēgi eſt fortis repercuſſionis in prīcipio. kelrengi eſt quedam ſpecies ſolal̓ri cum granis rubeis groſſis frigida eſt ſtiptica ficca: ſimiliter cortices granatorum: quia ſicciſtiptici ſunt ideo cōpetunt in principio flegmonis ſpecialiter admixti cum alijs frigidis: ſauic decoctum valde proprie cum aceto commixto aut ſumac ſu. confertin prīcipio flegmonis. Sauic eſt puluis de farina ordeique ſi coquatur cum aceto vel ſumac oleo roſa. eſt opti emplaſtrum repercuſſiuum in pͥncipio flegmonis:

taulub iterum eſt bonuꝫ ſu. in principio flegmonis. tarlub eſt quedā herba minuta ad modū lentis que ſupernatat aque: vocat̉ talis herbe lētigo aque frigideeſt ſicca ſtipticitate: ideo optima eſt in pͥncipio flgmonis. Et ſi indiget fortiori illo .ſ. reꝑcuſſiuo: vt qꝛ ap̄ſit maioris caliditatis addit̉ in eis ⁊c̄. faufel. faufel eſtauellana inda que frigida eſt ſtiptica apud nos iuenit̉: ſed ea ponimus ſandalos: herba noīat̉ herba apoſtematū eſt in pͥncipio valde bona: herba apatumnoīatur apud nos cimballaria vel faba graſſa vel vmiblicus veneris eſt cōpl̓onis frigide ſtiptice ſicut ſempuiua: ideo optima eſt in pͥncipio flegmōis. Et qn̄qꝫ iuuat̉eoꝝ deſiccatio ſtipticitas .ſ. iſtius herbe croco: qꝛ crocus eſt cōplexiōis ſicce ſtiptice ẜm apparet Aui. in. vnde lꝫ crocus ſit calidus: tn̄ qꝛ ē cōplexiōis ſicce ſtiptice admixtu medicinis reꝑcuſſiuis ꝓdeſt in pͥncipioflegmonis. Et nota vt dictū eſt pͥus id verbum qd̓dicit apparet medicina reꝑcuſſiua flegmonis in pͥncipio debet eſſe cōplexionis ſicce ſtiptice: id etiā maxīeapparet ꝯſiderando complexiones medicinarū qͣs hicAui. ponit. cōpl̓onibꝰ iſtarū medicinaꝝ recurras adlibrū ſcd̓m Aui. ad alios libros tractant de ſimplicibꝰmedicinis. Ulterius etiā nota inter medicinas repcuſſiuas quedā ſunt magis frigide quedā minus: tuvtaris ẜm maīor vel minor caliditas eſt in flegmone:qꝛ vbi eſt maior caliditas competūt medicie magis reꝑcuſſiue magis frigide: vbi minor minus. Et humectatio in pͥncipio eſt timoroſa. Illud Aui. addit incidētal̓rpoteſt exponi duobus modis: vno modo vt on̄dat inpͥncipio flegmonis debemus vti medicinis reꝑcuſſiuis:qꝛ humectatio .i. mollificatio reſol̓o eſt timoroſa in pͥncipio .ſ. flegmonis ſu. facti a an̄te. Et qͣre eſt timoroſa eſt ꝓpter fluxū maͣe caliditatē ipſius: ideo debemꝰin pͥncipio ponere ea que maͣm alterant repellant:ſit modis reꝑcuſſiuis predictis: ꝯtrariū aut faciūt medicine mollitiue reſolutiue: ideo humectatio in pͥncipio eſt timoroſa. Uel pōt exponi vt per hoc ītelligat̉ in pͥncipio flegmōis cōpetit medicina humida dato ſit frigida ſicut eſt malua que eſt frigida humida:qꝛ medicina eius reꝑcuſſiua debet eſſe frigida ficcaſtipticitate: vt dictū fuit ſupra: ſic exponēdo cōtinuareỉei qd̓ dixit īmediate. Et qn̄qꝫ iuuat̉ eius deficcatio ⁊c̄. vtredderet cauſaꝫ huius ⁊c̄ .ſ. qn̄ debemus admiſcere crocum predicta medicina vt adiuuet̉ eius deſiccatio: qꝛhūectatio in pͥnª flegmōis ē timoroſa eo medicina eiꝰdꝫ frīda ſicca vt ꝓbatū eſt ſuꝑius. Tūc ſeꝗtur illa ꝑs.Et qn̄ cadit ſuꝑfluitas in infrīdationefortaſſe ꝑducit ad corruptionē mēbri etcorruptionē hūoris ꝯſtricti ī apoſtemate tendit apoſtema ad viriditatem nigredinem. Si ergo timueris aliquid dehoc tūc emplaſtra locum cum farina ordei volubili in quo eſt mollificatio. In iſta parte docet remouere qd̓dā nocumentū qd̓ pōtaccidere ex dictis reꝑcuſſiuis incōueniēter adminiſtratꝭ.Iſtud aūt nocumentū qd̓ pōt accidere ē nigredo liuiditas corruptio mēbri. Et diuidit̉ ꝑs hec in duas. Primo docet euitare iſtud nocumentū qn̄ timet̉ ne veniat. docet ip̄m remouere qn̄ apparet. ibi ( Si v̓o appareat aliꝗd de.) Dicit pͥº. (Et qn̄ cadit ⁊c̄.) aūt huiꝰeſt ꝓpt̓ mortificationē caloris naͣlis accidit ex nimia infrigidatiōe ꝓpter ꝯculcationē hūoris ſit in mēbro exnimia ꝯgelatiōe: vn̄ accidit corruptio mēbri corruptiohūoris conſtricti in apate. Si timueris.) ſu. ne eueniataliꝗd de hoc .i. de nigredīe corruptiōe mēbri hūoris