Druckschrift 
Expositio super tertia, quarta, et parte quintae fen IV. libri Avicennae
Seite
7r
Einzelbild herunterladen
 

Tractatus .I.De flegmone

vt tūc eſt pͥncipiū quādo ſunt leuia accidētia: in augmento quando fortiora: in ſtatu quando vltimant̉: in declinatiōe qn̄ declināt: ẜm hoc illd̓ ap̄a quod eſt in pͥnº veaugmento ẜm 2ᵐ modū eſſet in ſtatu: qꝛ in gn̓atiōe ſaniei accidūt dolores feb. magis qͣꝫ facta ſanie: vt dicit HypoModo pͥma diſtīctio eſt gn̄alior: qꝛ iſta cōpetitniſi apatibꝰ aggregāt ſaniē. Iteꝝ eſt tertia diſtīctio gn̄aliqr ſcd̓a: qꝛ cōpetit pl̓ibꝰ. ſed pͥma diſtīctio eſt magis eēttialis qͣꝫ ſcd̓a: qꝛ illa accipit̉ ab accn̄tibꝰ: iſta aūt ab apatis: ideo Auicē. loꝗt̉ hic de omni flegmone cōi: ſolum de eo qd̓ facit ſaniē. Et etiā pͥma diſtinctio ē eēutialiqꝛ ſcd̓a: Aui. ponit diſtinctionē tēpoꝝ flegmōis penestumorē: ponit ſcd̓am: neqꝫ tertiā. Deinde dicit: Et mala ē tēdit ad declinationeꝫ:neqꝫ aggregat ſaniē: hmōi ꝗdē ꝑducittotiēs ꝗdē fit illd̓ ꝑꝑ magnitudinē apoſtematis multitudinē materiei ipſiꝰ:multotiēs fit illud malignitatis materie ſi apoſtema fuerit paruum.Hic oſtēdit qd̓ flegmō ē malū: qꝛ illd̓ flegmō ē maluꝫ qd̓ tēdit ad declinationē .i. ad reſol̓onē: neqꝫ aggregat ſaniē .ſ. bonā: illd̓ qd̓ ꝑducit ad mortē mēbris aggregat ſaniē .ſ. malā dr̄ virus ſicut ē ī fiſtulis vlceribꝰ malis. Reliqͣ dicit Aui. patēt: qd̓ etiā dixit in p̄cedēti capitulo.Et tu quidem ſcis illd̓ qd̓ rarificatur:qmn̄ pulſatio incipit ī intēſionē: īflāmatio incipit in ſedationem. HHic ponit ſigna terminatiōis ꝓceſſus apatis: diuidit̉ īduas: qꝛ pͥmo facit hoc: ſcd̓o ponit quoddā ſignuꝫ ꝓnoſticum flegmōis maligni: ſcd̓a ibi. (Et ſciasʸ que vicināt̉)Prima in tres. Primo ponit ſignū reſol̓onis. C2º ponit ſignū aggregatiōis. C3º ponit ſignū quō ꝯuertit̉ adputrefactionē corruptionē mēbri: ſcd̓a ibi. (Et ſcias illd̓qd̓ aggregat̉.) tertia ibi. (Et ſcias putrefit.) Dicit pͥº tu ꝗdē ſcis illud qd̓ rarificat̉ .i. reſoluit̉ qn̄ pulſatio incipit ī itēſione: hoc ē ītēdit vel auget̉ īflāmatio incipit in ſedatiōe .i. minuit̉. Sed iſta dicta Aui. vn̄r per uerſa. Primo qꝛ raſis ponit ſignū reſol̓onis eſt qn̄ minoratur apa diminutiōe pulſatiōis doloris. Iteꝝ ēt iſtaverba vn̄r cōtraria: qꝛ ſi īflāmatio minuit̉ de nec̄itateēt pulſatio minuit̉: qꝛ pulſatio ē ꝑꝑ deſideriū euētatōnis:deſideriū aūt euētatiōis ē rōne maioris cal̓itatis: ſi īflāmatio minuit̉ pulſatio: quō ergo intēdit̉: vt dicit Auic.¶Nos poſſumꝰ vno modo exponere dictū Auic̄. qn̄ dic̄.Qm̄ pulſatio īcipit in ītēſione .ſ. qꝛ ſentitur ī declinatiōepulſatio ad modū iectigatiōis vel aggregatiōis pruriginis: qꝛ qn̄ maͣ reſoluit̉ ſubtiliat̉ ad naͣꝫ vaporis ꝓportionat̉: ꝗdeꝫ vapor eſt iectigationis pruritus: vt dicitGal̓.. de accidēti morbo: ſic tūc iſto modo intelligit Aui. per pulſationē: pulſationē arteriaꝝ que fit rōnecaliditatis: ſed ītelligit per pulſationē iectigationē pruriginis: iſta talis pulſatio ītendit̉ qn̄ materia rarificat̉: vtdictū eſt. ¶Uel poſſumus dicere alio modo melin?in pulſatione arteriarum ſunt duo motus. Nam pulſuseſt cōpoſitus ex duobꝰ motibꝰ: vnus motꝰ eſt dyaſtoles qeſt ad refrigerationē inflāmationis: iſte motus fit ad dilatādū artarias. Alter motus ē hic qui dr̄ ſiſtoles qui eſtad expulſionē: iſte motus fit ad conſtringendū artarias: modo in pͥncipio apoſtematis: in augmento ſtatuqꝛ iſtis tꝑibꝰ eſt magna cal̓itas auget̉ pulſus rōne dyaſtolis: quia dyaſtoles ē ad refrigerandū. In fine autem apoſtematis minuit̉ īflāmatio reſoluit̉ expellit̉ aliꝗd materſe: ideo minuit̉ pulſus rōne dyaſtolis: qꝛ indiget

tūc tāta euētatiōe: ſꝫ auget̉ rōne ſiſtolis que eſt ad expellendū ſuꝑfluitates: qꝛ tūc reſoluit̉ maͣ flegmonis: ſic tūcAui. ītelligit auget̉ pulſatio .i. pulſus rōne motꝰ ī ſiſtole: ſꝫ diminuit̉ rōne motꝰ dyaſtolis: iſto ītelligit Raſis alij auctores diminutio pulſatiōis ē ſignū d̓clinatiōis: pꝫ ſol̓o ad rōnes: qꝛ dꝫ exponi: qm̄ pulſatio .i.expulſio mae īcipit in ītēſione .i. augetur: ē ſil̓is iſte textus cuidā quē ponit Aui. in.. ca. de ſignis vlcerum oculorum: ē iſte. Et qn̄ ſanies inuenit̉ in eo qd̓ ſupponituralba ſignificat dolorē debilē pulſationē fortē: intelligitenim pulſationē fortē .i. expulſionē fortē: qꝛ qn̄ ſanies eſtgnīata dolor ē debilis expulſio materie fortis. Et ſcias illud quod aggregatur additionem pullationis caliditatis: fixionem vtriuſqꝫ.ad mortē mēbri putrefacit ipſū. Et ml̓ CHic Aui. on̄dit ſigna apoſtematis qn̄ tēdūt ad ſanieꝫ etpꝫ qd̓ dicit: qꝛ ī gn̓atiōe ſaniei accidūt dolores fortes febres magis qͣꝫ facta ſanie. Quare aūt in gn̓atiōe ſanieiauget̉ pulſatio pōt apparere ex dictis in p̄cedēti caº: videre ſolū pulſatio ē ſignū ꝑfecte ſaniei: vt dictū ē: ſꝫbene oꝑꝫ ſit ibi pulſatio vt dictū ē: ſed ſigna eius ꝑfectaſūt: qꝛ tumor apatis eſt in eo augmētatꝰ: qd̓ ē poſſibile: diminutus īfrigidātia: vt dicit. Raſis: nec reſolutiua tumor nec dolor pulſatio: īmo figit̉ pulſatio dolorſedat̉ dolor pulſatio: lenitur locus: vt dicit Raſis .i.mollificat̉ albeſcit: hec .n. ſūt ſigna perfecte ſaniei. Et ſcis illud quod putrefit ꝑꝑ digeſtionis difficultatem tenebroſitatem vehementiam tenſionis.¶Hic ponit ſigna apatis tēdētis ad putrefactionē corruptionē mēbri: diuidit̉ ī duas: pͥº facit.. on̄dit qͣremēbrū putreſit corrupit̉. ibi. (Et ſciās ſubmergit.) pꝫ qd̓ dicit. Prīo difficultateꝫ digonis: qꝛ qn̄ maͣdifficult̓ digerit̉: tūc ē ſignū maͣ vīcit naͣm potiꝰ qͦꝫ ecōuerſo: na āt vincit̉ a maͣ: aut qꝛ ē multa: aut qꝛ mala vt dictū fuit ſupra. Et te nebroſitatē .ſ. loci: qꝛ tenebroſitas lociſequit̉ corruptionē mortificationē mēbri. Et vehementia tēſionis: qꝛ qn̄ ē ibi vehemēs tēſio: tūc ē ſignū maͣdigerit̉: ꝯn̄s ē ſignū corruptiōis mēbri: qꝛ qn̄ maͣ digeritur tūc ē ſignū locus linit̓ vt dictum eſt.iſtas ꝑtes ē dubitatio: qꝛ Aui. vr̄ diMEA CII CA minutus ſuꝑfluus. Auic. hic ſolum tres terminatiōes ap̄atis ponit .ſ. qꝛ aut reſoluit̉ autmaturat̉: aut ꝑducit ad mortē mēbri. ¶Ur̄ pͥmo diminutus: qꝛ ipſe pͥmo canone fen ſcd̓a dicit: apoſtema calidū: aut reſoluit̉ aut maturat̉ aut lapidat̉. Et hoc ēt pōitRaſis. vr̄ pͥmo ſit diminutus: qꝛ ponit cōuertatur ad duriciē: hāc aūt determinationē tangit: qͣre ⁊c̄.Iteꝝ videt̉ eſſe ſuꝑfluus qꝛ ibi non ponit hanc terminationē ad mortē mēbri: ſimil̓r nec Raſis. hic aūt ponit:re ⁊c̄. Querit̉ ergo que ſit huiꝰ diuerſitatis. Poſſumus dicere Aui. fuit diminutus: eo hoc qd̓ conuertit̉ ad duriciē cōprehēdit Aui. ſub reſolutione: qꝛ autreſoluit̉ apoſtema totaliter: cuius ſignum eſt vt dicit Raſis minoratur apoſtema diminutiōe doloris pulſationis: aut reſoluitur ſubtile indurat̉ groſſum: ſicuertitur ad duriciem: cuius ſignum eſt: vt dicit Raſis:minorat̉ dolor mīoratur magnitudo apoſtematis additur eius duricies. Nec etiā fuit ſuꝑfluus: quia Auioin pͥmo: Raſis non poſuerūt apoſtema cōuertat̉ adcorruptionē membri: hoc ideo: quia raro cōtingit hocſcꝫ materia totaliter vincat naturam. Unde Auicē.in pͥmo Raſis loquebat̉ de fine apatis facto a naͣ ſalteꝫaliquo modo. hic v̓o loqutur de omni fine ap̄atis. ideoAuicē. ponit illuꝫ finē quē ponit in pͥncipio nec Raſis. ¶Unde nota materia apatis: aut vincit naͣm tūc